Empfindsamer Stil lub Empfindsamkeit (z niem. „styl sentymentalny”) – styl muzyczny, wypracowany w XVIII wieku w Niemczech, który miał wyrażać „prawdziwe i naturalne” uczucia. Stosował gwałtowne kontrasty nastroju. Został wypracowany w opozycji do barokowej teorii afektów (niem. Affektenlehre), zgodnie z którą cały utwór (lub jego część) miał być utrzymany w jednym nastroju (afekcie).
Empfindsamer Stil jest podobny do stylu galant i często uważany za jego odmianę, gdyż charakteryzuje się prostą fakturą homofoniczną (pojedyncza, klarowna melodia, wsparta podrzędnym akompaniamentem akordowym) oraz okresowymi frazami melodycznymiPalmer, Kris. 2001. Ornamentation According to C. P. E. Bach and J. J. Quantz. Bloomington: 1stBooks Library. .. Jednak w przeciwieństwie do szerszego stylu galant, Empfindsamer Stil ma tendencję do unikania obfitej ornamentacji.
Dramatyczna zmienność, która była charakterystyczna dla Empfindsamer Stil z połowy wieku XVIII, bywa postrzegana jako wcześniejsza faza bardziej afektowanego i burzliwego okresu Sturm und Drang (burzy i naporu), który zaczął się około roku 1770Heartz, Daniel, and Bruce Alan Brown. 2001a. „Empfindsamkeit”. The New Grove Dictionary of Music and Musicians, second edition, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell. London: Macmillan.. Oba te nurty są uważane za „przedromantyczne”, gdyż kładą nacisk na takie cechy, jak ekstremalne kontrasty nastroju, zmienność tonacji, nagłe zmiany rejestru, kontrasty dynamiczne i gwałtowne efekty orkiestrowe. Cechy te nie są typowy dla muzycznego klasycyzmu w drugiej połowie XVIII w.Irving, John. 2013. Pre-Romanticism in Music. Encyclopedia of the Romantic Era, 1760–1850, 2 vols., edited by Christopher John Murray, 903–904. New York: Routledge. .
Kompozytorzy piszący w tym stylu to m.in.: Karl Friedrich Abel; Gottfried August Homilius – główny przedstawiciel stylu; Wilhelm Friedemann Bach – najstarszy syn Jana Sebastiana Bacha; Carl Philipp Emanuel Bach – drugi najstarszy syn Jana Sebastiana Bacha; Georg Anton Benda; Anton Fils; Carl Heinrich Graun; Johann Gottlieb Janitsch; Johann Joachim Quantz; Johann Friedrich Reichardt; Christoph Schaffrath; Carlos Seixas.
Zobacz też Sturm und Drang Styl galant Singspiel
Przypisy
Bibliografia Heartz, Daniel, and Bruce Alan Brown. 2001a. Empfindsamkeit. The New Grove Dictionary of Music and Musicians, second edition, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell. London: Macmillan Publishers. Wolf, Eugene K. 2003. Empfindsam style. The Harvard Dictionary of Music, wyd. IV, red. Don Michael Randel. Harvard University Press Reference Library 16. Cambridge: Harvard University Press. . Irving, John. 2013. Pre-Romanticism in Music. Encyclopedia of the Romantic Era, 1760–1850, 2 vols., red. Christopher John Murray, 903–04. New York: Routledge. . Lang, Paul Henry. 1941. Music in Western Civilization. New York: W. W. Norton, s. 585ff. Przedruk 1997, . Newman, William S. 1963. The Sonata in the Classic Era. A History of the Sonata Idea 2. Chapel Hill: The University of North Carolina Press. O’Loghlin, Michael. 2008. Frederick the Great and His Musicians: The Viola da Gamba Music of the Berlin School. Aldershot, Hants: Ashgate Publishing, Ltd.; Burlington, VT: Ashgate Publishing Company. . Palmer, Kris. 2001. Ornamentation According to C. P. E. Bach and J. J.Quantz. Bloomington: 1stBooks Library. .
Kategoria:Style i kierunki muzyczne