mały|Część pomnika Starszych Panów w Opolu mały|Tablica pamiątkowa w Alei Gwiazd Satyrykonu na głównym deptaku Legnicy (ul. Najświętszej Marii Panny) thumb|Tablica pamiątkowa przy ul. Wilczej 11 w Warszawie mały|Grób rodziny Jerzego i Józefa Wasowskich na cmentarzu Powązkowskim Jerzy Ryszard Wasowski, pierwotnie Wasercug (ur. 31 maja 1913 w Warszawie, zm. 29 września 1984 tamże) – polski dziennikarz radiowy, kompozytor i reżyser, z zawodu inżynier akustyk.

Życiorys Młodość Pochodził z całkowicie zasymilowanej rodziny żydowskiej. Syn Józefa Wasowskiego i Marii Breslauer. Do 1938 roku nosił nazwisko Wasercug. Ukończył studia na Wydziale Elektromechaniki Politechniki Warszawskiej. Związany był z Polskim Radiem od czasów przedwojennych jako inżynier. Pracował w działach: amplifikatorni, nagrań i transmisji. W 1938 roku zetknął się w radiu z Jeremim Przyborą, który pracował tu jako spiker.

II wojna światowa We wrześniu 1939 roku uruchomił uszkodzony nadajnik radiowy Warszawy II. W czasie okupacji niemieckiej przebywał w majątku Zamoyskich, gdzie m.in. prowadził tajne nauczanie w szkole średniej, doprowadzając kilka osób do matury. Wykładał przedmioty ścisłe, uczył muzyki i rysunku. Był świetnym kreślarzem, miał zdolności graficzne, był zamiłowanym majsterkowiczem – tworzył m.in. meble. Kiedy po wojnie wrócił do radia, prowadził kursy dla mikserówJeremi Przybora: Memuary Wydawnictwo Tenten, Warszawa 1998..

Działalność po wojnie Po wojnie, poza pracą w radiu (jako spiker i pracownik działów technicznych), zaczął występować jako taper, następnie aktor, a w końcu – kompozytor w Miejskich Teatrach Dramatycznych (1946–1948). W latach 1948–1950 kierował działem reżyserii muzyki i nagrań, a następnie został głównym inżynierem akustycznym PR (opracowywał skrypt zasad reżyserii dźwięku dla mikserów). W latach 1950–1954 był zastępcą szefa działu emisji. W latach 1954–1973 zajmował się głównie reżyserią radiową. W latach 1954–1973 pracował jako reżyser i starszy redaktor (od 1962) Teatru Humoru i Satyry. Następnie, w latach 1977–1979 był doradcą przewodniczącego Radiokomitetu (Macieja Szczepańskiego) do spraw muzyki rozrywkowej. Równocześnie cały czas pracował jako lektor, aktor i reżyser.

W dziedzinie muzyki był samoukiem. Pisał w systemie tonalnym, w różnych fakturach: kameralnych, jazzowych, symfonicznych. Interesował się matematyką (teoria grup) oraz akustyką muzyczną (struktury dźwiękowe). W sumie stworzył ok. 700 piosenek, w tym ok. 100 dla dzieci, ok. 150 ilustracji muzycznych do słuchowisk radiowych, widowisk telewizyjnych, filmów animowanych i fabularnych, sztuk teatralnych.

W 1949 roku wraz z Jeremim Przyborą stworzył radiowy teatrzyk Eterek. W 1958 roku ci sami dwaj twórcy stworzyli telewizyjny Kabaret Starszych Panów, dla którego Wasowski skomponował dziesiątki popularnych piosenek (np. Nie odchodź, Wesołe jest życie staruszka, Addio pomidory, Bo we mnie jest seks, Kaziu, zakochaj się, Przeklnę cię). Komponował również piosenki estradowe, komedie muzyczne (Stokrotki ogrodnika Barnaby 1965, Gołoledź 1973), musical Machiavelli (1975).

Był mężem aktorki Marii Janeckiej (1928–2012), ojciec Grzegorza Wasowskiego.

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 240-2-22).

Filmografia Film (kompozytor) 1964: Upał 1959: Cafe Pod Minogą 1951: Opowiedział dzięcioł sowie

Film (aktor) 1967: Ja gorę! jako książę biskup 1967: Dziadek do orzechów jako Radca kryminalny 1964: Upał jako Starszy Pan 1957: SOPOT 1957 jako Lektor 1954: Opowieść atlantycka jako Narrator 1950: Miasto nieujarzmione jako Oficer niemiecki grający na fortepianie „Sonatę księżycową”

Teatr Teatr (aktor) 1945: Obcym wstęp wzbroniony w reż. Heleny Buczyńskiej – jako Pianista Jerzy 1946: Wróg ludu Henryka Ibsena w reż. Hugona Morycińskiego – jako Haustad, redaktor 1946: Wesele Stanisława Wyspiańskiego w reż. Kazimierza Wilamowskiego – jako Rycerz Czarny 1947: Dwa teatry Jerzego Szaniawskiego w reż. Jana Kochanowicza – jako Autor 1947: Pygmalion G.B. Shawa w reż. Jana Kochanowicza – jako pułkownik Pickering 1947: Nie igra się z miłością Alfreda de Musseta w reż. Czesława Szpakowicza – jako Baron 1948: Żeglarz Jerzego Szaniawskiego w reż. Zbigniewa Koczanowicza – jako Jan

Teatr (muzyka) 1945: Macierzyństwo Panny Jadzi w reż. Wandy Jagienki Śliwiny 1945: Obcym wstęp wzbroniony w reż. Heleny Buczyńskiej 1947: Dwa teatry Jerzego Szaniawskiego w reż. Jana Kochanowicza 1947: Przyjaciel przyjdzie wieczorem Jacques’a Companeeza, Ivana Noe w reż. Jerzego Blocka 1947: Szklana menażeria Tennessee Williamsa w reż. Jana Kochanowicza 1947: Ożenek Nikołaja Gogola w reż. Karola Borowskiego 1947: Nie igra się z miłością Alfreda de Musseta w reż. Czesława Szpakowicza 1948: Szczęśliwe dni Claude-André Pugeta w reż. Janusza Dziewońskiego 1949: Rycerz Samochwał Titusa Macciusa Plautusa w reż. Kazimierza Czyńskiego 1951: Osiem lalek i jeden miś Ireny Jurgielewiczowej w reż. Reny Tomaszewskiej 1952: Osiem lalek i jeden miś Ireny Jurgielewiczowej w reż. Joanny Piekarskiej 1953: Osiem lalek i jeden miś Ireny Jurgielewiczowej w reż. Haliny Kołpak 1954: Nareszcie otwarcie w reż. Józefa Wyszomirskiego 1954: O tym jak krawiec pan Niteczka został królem Kornela Makuszyńskiego w reż. Bohdana Radkowskiego 1954: Osiem lalek i jeden miś Ireny Jurgielewiczowej w reż. Zofii Weissówny 1955: Romantyczni Edmonda Rostanda w reż. Wiktora Biegańskiego 1955: Studencka miłość Włodzimierza Dychawicznego w reż. Stanisława Bugajskiego 1955: Studencka miłość Włodzimierza Dychawicznego w reż. Tadeusza Kozłowskiego 1956: Podróż poślubna Włodzimierza Dychawicznego w reż. Stanisława Winieckiego 1956: Studencka miłość Włodzimierza Dychawicznego w reż. Elwiry Tuskiej 1956: We dwoje Stanisława Bugajskiego i Zbigniewa Skowrońskiego w reż. Kazimierza Czyńskiego 1956: Studencka miłość Włodzimierza Dychawicznego w reż. Stefanii Domańskiej 1956: Studencka miłość Włodzimierza Dychawicznego w reż. Wacława Zdanowicza 1956: O Jaśku złotniku i o pięknej Burmistrzance Kazimiery Jeżewskiej w reż. Jerzego Dargiela 1960: Podróż poślubna Włodzimierza Dychawicznego w reż. Stanisława Milskiego 1961: Podróż poślubna Włodzimierza Dychawicznego w reż. Wandy Wróblewskiej 1966: Osiem lalek i jeden miś Ireny Jurgielewiczowej w reż. Haliny Bujalskiej 1969: Ballada o tamtych dniach Stefanii Grodzieńskiej i Jerzego Jurandota w reż. Feliksa Żukowskiego 1969: Ballada o tamtych dniach Stefanii Grodzieńskiej i Jerzego Jurandota w reż. Czesława Staszewskiego 1969: Ballada o tamtych dniach Stefanii Grodzieńskiej i Jerzego Jurandota w reż. Kazimierza Brauna 1970: Ballada o tamtych dniach Stefanii Grodzieńskiej i Jerzego Jurandota w reż. Lecha Wojciechowskiego 1970: Ballada o tamtych dniach Stefanii Grodzieńskiej i Jerzego Jurandota w reż. Wojciecha Jesionki 1971: Rachunek nieprawdopodobieństwa Jerzego Jurandota w reż. Feliksa Żukowskiego 1971: Rachunek nieprawdopodobieństwa Jerzego Jurandota w reż. Bohdana Czechaka 1971: Ballada o tamtych dniach Stefanii Grodzieńskiej i Jerzego Jurandota w reż. Stanisława Bielińskiego 1974: Rachunek nieprawdopodobieństwa Jerzego Jurandota w reż. Mariusza Dmochowskiego 1974: Ballada o tamtych dniach Stefanii Grodzieńskiej i Jerzego Jurandota w reż. Irminy Czaykowskiej 1974: Ballada o tamtych dniach Stefanii Grodzieńskiej i Jerzego Jurandota w reż. Kazimierza Łastawieckiego 1775: Nikt mnie nie zna Aleksandra Fredry w reż. Jerzego Rakowieckiego 1975: Pan Benet Aleksandra Fredry w reż. Jerzego Rakowieckiego 1975: Świeczka zgasła Aleksandra Fredry w reż. Jerzego Rakowieckiego 1975: Ballada o tamtych dniach Stefanii Grodzieńskiej i Jerzego Jurandota w reż. Ireny Górskiej 1977: Wesele Fonsia Ryszarda Ruszkowskiego w reż. Henryka Olszewskiego 1977: Sarmatyzm Franciszka Zabłockiego w reż. Jerzego Rakowieckiego 1977: Damy i huzary Aleksandra Fredry w reż. Jerzego Rakowieckiego 1977: Podróż poślubna Włodzimierza Dychawicznego w reż. Jacka Medweckiego 1977: Wesele Fonsia Ryszarda Ruszkowskiego w reż. Lecha Wojciechowskiego 1978: Co słychać? Kabaretowy wieczór współczesnych autorów radzieckich w reż. Zbigniewa Bogdańskiego 1979: Pamiętnik Pani Hanki Tadeusza Dołęgi-Mostowicza w reż. Edwarda Dziewońskiego 1989: Zimy żal Jeremiego Przybory w reż. Magdy Umer i Jeremiego Przybory 1992: Psia ballada Krzysztofa Teodora Toeplitza w reż. Włodzimierza Fełenczaka 1992: Nie bójmy się uczuć Jeremiego Przybory w reż. Zdzisława Sobocińskiego 1993: Jak zatrzymać chwilę tę Jeremiego Przybory w reż. Janusza Butryma 1995: Piąty pokój, czyli tęsknota do dobrych obyczajów wg Jeremiego Przybory w reż. Adama Hanuszkiewicza 1995: Bajki pana Perrault Hanny Januszewskiej w reż. Wojciecha Wieczorkiewicza 1996: Uśmiechnij się Polaku Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego w reż. Rudolfa Molińskiego 1996: O Jaśku złotniku i pięknej Burmistrzance Kazimiery Jeżewskiej w reż. Krzysztofa Niesiołowskiego 1996: Młynarski '97 Wojciecha Młynarskiego 1998: Śpiąca Królewna Hanny Januszewskiej w reż. Janusza Ryl-Krystianowskiego 2002: Samotny Wieczór, czyli Herbatka przy ognisku Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego w reż. Piotra Dąbrowskiego

Dyskografia Utwory Wasowskiego na albumach innych wykonawców 1990: Ewa Bem i inni Ten najpiękniejszy świat, Pronit PLP 0121 (wszystkie 18 piosenek) 2004: Grzegorz Turnau Cafe Sułtan (wszystkie 15 piosenek) 2018: Klementyna Umer Tajemnica (wszystkie 18 piosenek)

Wybrane piosenki dla innych wykonawców „Deszcz” (słowa Jeremi Przybora, wyk. Maria Koterbska) „Ja dla pana czasu nie mam” (słowa Jeremi Przybora; z repertuaru Hanny Banaszak) „Jak pan mógł” (słowa Jeremi Przybora; z repertuaru Hanny Banaszak) „Panienka z temperamentem” (słowa Jeremi Przybora; z repertuaru Hanny Banaszak, Magdy Umer, Anny Marii Jopek) „Ja pana z sobą zabiorę” (słowa Jeremi Przybora; z repertuaru Kaliny Jędrusik, Magdy Umer) „Po ten kwiat czerwony” (wyk. No To Co) „Jeszcze poczekajmy” (wyk. Rena Rolska) „Złoty pierścionek” (wyk. Hanna Rek, Rena Rolska, Irena Santor) „Blues to zawsze blues jest” (wyk. Wojciech Skowroński) „Przyjdzie walec i wyrówna” (wyk. Wojciech Młynarski) „W Polskę idziemy” (wyk. Wiesław Gołas) „Warszawa da się lubić” (wyk. Adolf Dymsza)

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1979) Złoty Krzyż Zasługi (1954) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy zawodowej”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 7 stycznia 1955 r. nr 0/31 – na wniosek Komitetu do Spraw Radiofonii „Polskie Radio”. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)Wręczenie Odznak Tysiąclecia, „Życie Warszawy”, nr 55, 5 marca 1967, s. 11.

Nagrody i wyróżnienia Nagroda Radia i Telewizji za kreację aktorską w słuchowisku Niech żyje człowiek Jerzego Janickiego i Bronisława Wiernika Nagroda Radia i Telewizji za skomponowanie muzyki piosenki Czy to szczotka, czy to jeż do tekstu Romana Pisarskiego (1958) „Złoty Ekran” dla najwybitniejszej indywidualności telewizyjnej (1964) „Srebrna Maska” w plebiscycie „Expressu Wieczornego” na najpopularniejszych aktorów telewizyjnych (1964) Nagroda Komitetu do spraw Radia Telewizji (zespołowa) dla autorów cyklu radiowych audycji satyrycznych „Zespół Dziewiątka” (1965) „Złoty Mikrofon” za wieloletnią wybitną twórczość radiową autora, kompozytora i wykonawcy (1971) Nagroda Komitetu do spraw Radia Telewizji za całokształt działalności artystycznej w programach Telewizji Polskiej (1979) „Super Wiktor” (pośmiertnie, 1992) II miejsce (wraz z Jeremim Przyborą) w ankiecie na najważniejsze osobowości telewizyjne „Koniec wieku” przeprowadzonej przez tygodnik „Polityka” (1999)

Źródło:.

Upamiętnienie W 2009 na domu przy ul. Wilczej 11, w którym w latach 1950–1984 mieszkał artysta, odsłonięto tablicę pamiątkową. 8 grudnia 2011 Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu monety upamiętniające Jerzego Wasowskiego i Jeremiego Przyborę, o nominałach: