Filipów – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Filipów z siedzibą GRN w Filipowie utworzono – jako jedną z 8759 gromad – w powiecie suwalskim w woj. białostockim, na mocy uchwały nr 23/V WRN w Białymstoku z dnia 4 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Czostków, Filipów, Garbaś i Wólka wraz z miejscowością Rospuda z dotychczasowej gromady Huta ze zniesionej gminy Filipów w tymże powiecie oraz obszar dotychczasowej gromady Mieruniszki (z wyłączeniem lasów państwowych i kolonii nr 229) ze zniesionej gminy Mieruniszki w powiecie oleckimUchwała Nr 23/V Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu suwalskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 30 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 2 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 49). Dla gromady ustalono 22 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr LXXXVII/149/54 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Suwałkach z dnia 5 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 7 października 1954 r., Nr. 7, Poz. 40).
29 lutego 1956 do gromady Filipów przyłączono wsie Romanówka i Przystajne z gromady Przerośl-Osada w powiecie gołdapskimUchwała Nr IV/17/55 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 20 lipca 1955 r. w sprawie zmiany granic gromady Przerośl Osada w powiecie gołdapskim i gromady Filipów w powiecie suwalskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 30 kwietnia 1956 r., Nr. 2, Poz. 6).
1 stycznia 1958 do gromady Filipów przyłączono (częściowo okrojony) obszar zniesionej gromady Czarne (włączonej tego samego dnia do powiatu swalskiego z powiatu gołdapskiego w tymże województwie), wsie Zusno, Olszanka i Szafranki ze zniesionej gromady ZusnoUchwała Nr 11/V Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 20 września 1957 r. sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 5 grudnia 1957 r., Nr. 4, Poz. 12) oraz wsie Motule Stare i Motule Nowe z gromady Jemieliste w tymże powiecieUchwała Nr 12/V Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 20 września 1957 r. sprawie zmiany granic niektórych gromad w powiatach: gołdapskim, suwalskim i zambrowskim, w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 5 grudnia 1957 r., Nr. 4, Poz. 11).
1 stycznia 1969 z gromady Filipów wyłączono wsie Romanówka i Przystajne włączając je (z powrotem) do gromady Przerośl-OsadaUchwała Nr 57/XVI/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z 29 kwietnia 1968 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad oraz ustalenia siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 30 września 1968 r., Nr. 8, Poz. 65); równocześnie do gromady Filipów przyłączono wsie Agrafinówka, Bartnia Góra, Dębszczyzna Nowa, Dębszczyzna Stara, Jemieliste, Smoleńka i Tabałówka ze zniesionej gromady JemielisteUchwała Nr 56/XVI/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z 29 kwietnia 1968 r. sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 30 września 1968 r., Nr. 8, Poz. 64).
1 stycznia 1972 z gromady Filipów wyłączono następujące obszary, włączając je do je do nowo utworzonej gromady Pogorzel w powiecie gołdapskim: grunty wsi Bitkowo o powierzchni 500,91 ha, w tym grunty PGR Żelazki o powierzchni 300,45 ha i grunty gospodarstw indywidualnych o powierzchni 200,46 ha; część gruntów Nadleśnictwa Kowale Oleckie, dział VIII o powierzchni 48,69 ha; obszar wsi Bitkowo Kowalskie o powierzchni 50 ha; oraz jezioro Bitkowo o powierzchni 99,77 ha.
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnejObwieszczenie Wydziału Organizacyjno-Prawnego Prezydium WRN w Białymstoku z dnia 26 listopada 1971 r. w sprawie podziału administracyjnego województwa białostockiego – stan na dzień 1 stycznia 1972 r.(Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 24 grudnia 1971 r., Nr. 18, Poz. 234). Z dniem 1 stycznia 1973 roku reaktywowano gminę FilipówUchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr XXI/72/72 z dnia 9 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 2 stycznia 1973 r., Nr. 1, Poz. 1).
Przypisy
Filipów Kategoria:Historia Filipowa