Skomack Wielki – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Skomack Wielki z siedzibą GRN w Skomacku Wielkim utworzono – jako jedną z 8759 gromad – w powiecie ełckim w woj. białostockim, na mocy uchwały nr 13/V WRN w Białymstoku z dnia 4 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin.: Klusy (z wyłączeniem lasu i jeziora z miejscowością Lipińskie oraz z wyłączeniem miejscowości Gorzekały, Wilkołek, Kępne i Kozieł wraz z obszarem leśnym Grądówka o powierzchni 4,641 ha), Ogródek, Rostki SkomackieUchwała Nr 24 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu piskiego błędnie umieszcza miejscowość Rostki Skomackie w gromadzie Orzysz w powiecie piskim woj. olsztyńskim (Dziennik Urzędowy WRN w Olsztynie z 20 grudnia 1954 r., Nr 11, Poz. 50). Zapis ten jest błędny, ponieważ Rostki Skomackie pozostały w powiecie ełckim (str. 29), Rogale i Skomack Wielki ze zniesionej gminy Klusy w powiecie ełckim w woj. białostockim oraz obszar majątku Ostrów z dotychczasowej gromady Pańska Wola ze zniesionej gminy Talki w powiecie giżyckim w woj. olsztyńskimUchwała Nr 13/V Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu ełckiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 30 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 2 grudnia 1954 r., Nr 10, Poz. 49). Dla gromady ustalono 13 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr 41/203 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ełku z dnia 5 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 7 października 1954 r., Nr 7, Poz. 29).
1 stycznia 1972 do gromady Skomack Wielki przyłączono wieś Różyńsk oraz część lasów państwowych Nadleśnictwa Ełk obręb Różyńsk o powierzchni 1097,44 ha, obejmującą oddziały Nr Nr 207—227, 228—256 ze znoszonej gromady Mołdzie, oraz wieś Grabnik i część lasów państwowych Nadleśnictwa Stare Juchy obręb Grabnik o powierzchni 796,49 ha obejmującą oddziały Nr Nr 202, część oddziału 203, 207—209, 212—214, część oddziału 215, 216—218, 220, 222, 285, 287, 292, 295—298, 262—271, 272/1, 272/2, 259—261, 76/1, i 76/2 ze znoszonej gromady WoszczeleUchwała Nr XIII/43/71 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 26 października 1971 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad oraz ustalenia siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych w woj. białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 24 grudnia 1971 r., Nr 18, Poz. 233).
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnejObwieszczenie Wydziału Organizacyjno-Prawnego Prezydium WRN w Białymstoku z dnia 26 listopada 1971 r. w sprawie podziału administracyjnego województwa białostockiego – stan na dzień 1 stycznia 1972 r. (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 24 grudnia 1971 r., Nr 18, Poz. 234).
Przypisy
Kategoria:Dawne gromady w województwie białostockim