mały|Jedna z toruńskich żabek Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage – jeden z największych na świecie festiwali filmowych poświęcony sztuce operatorów filmowych. Trzy polskie miasta były gospodarzami tego wydarzenia – Toruń (1993–1999), Łódź (2000–2009), Bydgoszcz (2010–2018) i ponownie Toruń (od 2019). Podczas Camerimage odbywają się spotkania z operatorami filmowymi, projekcje filmowe, a także warsztaty i seminaria prowadzone przez wybitnych operatorów i reżyserów. Od początku organizacją festiwalu zajmuje się Fundacja Tumult z siedzibą w Toruniu. Twórcą i dyrektorem festiwalu jest Marek Żydowicz.
Głównymi nagrodami przyznawanymi na festiwalu są Złota, Srebrna i Brązowa Żaba – przyznawane operatorom w konkursie filmów fabularnych (tzw. konkurs główny).
Nazwa Początkowo festiwal występował pod nazwą „Camerimage”. W latach 2007–2013 brzmiała ona, od nazwy głównego sponsora, „Plus Camerimage”. W latach 2014–2017 festiwal powrócił do oryginalnej nazwy „Camerimage”, a od 2018 nosi nazwę „EnergaCamerimage”.
Historia mały|Aula Uniwersytecka w Toruniu, w której odbyło się 7 pierwszych edycji festiwalu
Camerimage w Toruniu (1993–1999) Pomysł narodził się w Toruniu. Tutaj też odbyło się siedem pierwszych jego edycji – od 1993 do 1999. Toruń użyczył festiwalowi też „żabki” (ze swojej legendy o flisaku) – do głównej nagrody nazwanej Złotą Żabą. W 2000 w związku z problemami lokalowymi i logistycznymi, oraz na skutek konfliktu z Urzędem Miasta Torunia wokół planów budowy nowego centrum festiwalowego, Camerimage został przeniesiony do Łodzi.
Camerimage w Łodzi mały|Camerimage 2006, Łódź Od 2000, przez kolejne dziesięć edycji, festiwal odbywał się w Łodzi. Miejscem głównych wydarzeń festiwalu był Teatr Wielki. Dodatkowo odbywały się pokazy filmów w wybranych łódzkich kinach. W godzinach nocnych działał klub festiwalowy organizowany w Hotelu Centrum.
22 października 2009, Fundacja Tumult została uhonorowana certyfikatem Polskiej Organizacji Turystycznej „Turystyczny produkt roku 2009” (w województwie łódzkim) za festiwal Plus Camerimage.
W styczniu 2006 David Lynch, Marek Żydowicz i Andrzej Walczak (współwłaściciel Grupy Atlas), założyli Fundację Sztuki Świata, która na terenie łódzkiej zabytkowej elektrowni EC1 miała stworzyć centrum sztuki. W tym samym roku fundacja ta kupiła od miasta część tej nieruchomości (EC1 Wschód) za niecałe 4 tys. zł, czyli 0,1 proc. jej wartości. Według zawartej umowy gmina miała sfinansować remont elektrowni (z budżetu miasta i unijnych funduszy), a fundacja ją wyposażyć. Po pewnym czasie wytworzył się konflikt między trzema wymienionymi wyżej założycielami Fundacji Sztuki Świata. Fundacja poinformowała miasto, że nie ma pieniędzy na wyposażenie EC1. Łódzcy radni nie wyrazili zgody na sfinansowanie z publicznych funduszy zarówno remontu, jak i urządzenia EC1. Sprawa trafiła do sądu rejonowego, który w grudniu 2011 przyznał rację magistratowi i zobowiązał fundację do zwrotu nieruchomości miastu. 25 lipca 2012 sąd drugiej instancji oddalił apelację fundacji i utrzymał w mocy wcześniejszy wyrok.
Miasto miało współfinansować również budowę centrum kongresowo-festiwalowego Camerimage Łódź Center według projektu Franka Gehry’ego. Właścicielem miała być spółka o tej samej nazwie, w której większościowe udziały miała Fundacja Sztuki Świata. Centrum miało powstać na terenie Nowego Centrum Łodzi. Tam też miało zostać zbudowane studio filmowe Davida Lyncha. W styczniu 2010 łódzcy radni nie wyrazili zgody na sfinansowanie z budżetu miasta budowy Camerimage Łódź Center – żądając zapewnienia współfinansowania z innych niż miejskie funduszy.
Wybuchła afera, David Lynch zwrócił się do premiera RP Donalda Tuska, który jednak bronił nowej prezydent miasta Łodzi. W sprawie zabrał głos też były prezydent RP Lech Wałęsa, który wysłał list do rady i władz miasta, apelując, by ci „nie niszczyli tak wspaniałej inicjatywy społecznej” i aby „dali szansę polskiej kulturze”.
W marcu 2010 organizatorzy Camerimage ogłosili swoją decyzję o przeniesieniu festiwalu z Łodzi. 18 czerwca 2010 Marek Żydowicz jednostronnie zerwał umowę z Łodzią na tegoroczną organizację festiwalu, a spółka Camerimage Łódź Center została wykreślona z KRS w lipcu 2019KRS 0000336293 Camerimage Łódź Center Sp. z o.o. w likwidacji..
Camerimage w Bydgoszczy mały|Opera Nova – Centrum Festiwalowe, Bydgoszcz W 2010 Camerimage odbył się w Bydgoszczy, w kompleksie budynków teatru muzycznego Opera Nova. W maju 2012 Fundacja podpisała umowę z miastem, z której wynikało, że festiwal miał odbywać się w Bydgoszczy do 2014. Na XX edycji festiwalu pojawili się tacy specjalni goście jak Keanu Reeves (z jego filmem Side by side), David Lynch (Złota Żaba za całokształt twórczości dla reżysera), Alan Parker (jako przewodniczący jury etiud studenckich) oraz Joel Schumacher (jako przewodniczący jury konkursu głównego).
17 listopada 2018, na zakończenie 26. edycji festiwalu, Marek Żydowicz poinformował, że była to ostatnia edycja zorganizowana w tym mieście.
Camerimage w Toruniu mały|Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu mały|27. Energa Camerimage – podczas gali inauguracyjnej specjalną Złotą Żabę odebrał m.in. Danny DeVito mały|Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki w Toruniu, gospodarz festiwalu w 2019 W późniejszych latach, w ramach festiwalu Camerimage w Bydgoszczy odbywały się także imprezy towarzyszące w Toruniu, m.in. od 16 listopada 2015 do 31 stycznia 2016 można było zobaczyć w Centrum Sztuki Współczesnej wystawę prac fotograficznych kanadyjskiego muzyka Bryana Adamsa, którą artysta otworzył osobiście. Była to pierwsza prezentacja jego fotografii w Europie Środkowo-Wschodniej, zaś na przełomie 2018 i 2019, także w CSW odbyła się wystawa sztuki XX i XXI wieku pt. „Malarstwo wciąż żywe … w poszukiwaniu nowoczesności”.
20 grudnia 2017 w Warszawie minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński, prezydent Torunia Michał Zaleski oraz prezes fundacji Tumult Marek Żydowicz podpisali list intencyjny w sprawie utworzenia Europejskiego Centrum Filmowego Camerimage w Toruniu, które będzie miało za zadanie współtworzyć festiwal Camerimage. Dwa lata później, 7 marca 2019, podczas 5. sesji Rady Miasta Torunia, Marek Żydowicz poinformował, że 27. edycja tego festiwalu odbędzie się w Toruniu, a miejscem jego głównych wydarzeń będzie Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki. We wrześniu tego samego roku, tym razem w Toruniu, wyżej wymienieni podpisali umowę ws. utworzenia i współprowadzenia ECFC. Działalność Centrum ma się rozpocząć 1 stycznia 2020, zaś sam festiwal, po powrocie do Torunia, odbył się w dniach 9–16 listopada 2019. Podczas gali inauguracyjnej festiwalu specjalne Złote Żaby odebrali m.in.: Danny DeVito, Peter Greenaway i Ewa Dałkowska. Natomiast podczas gali zamknięcia gościli w Toruniu m.in.: Quentin Tarantino, który wraz z Robertem Richardsonem odebrał nagrodę dla duetu reżyser i operator. Edward Norton uhonorowany został Nagrodą im. Krzysztofa Kieślowskiego, a Richard Gere odebrał nagrodę specjalną. Częścią festiwalu były także liczne seminaria i warsztaty na temat sztuki filmowej oraz autorska wystawa pt. „Artuum Mobile: Świat Saskii Boddeke i Petera Greenawaya” przygotowana przez Petera Greenawaya i jego żonę Saskię Boddeke w Centrum Sztuki Współczesnej, która trwała do 1 marca 2020.
Daty i miejsca poszczególnych edycji festiwalu + Edycja Data Rok Miasto Centrum festiwalowe Źródło 1. 22–28 listopada 1993 Toruń Aula Uniwersytecka 2. 26 listopada–3 grudnia 1994 Toruń Aula Uniwersytecka 3. 2–9 grudnia 1995 Toruń Aula Uniwersytecka 4. 30 listopada–7 grudnia 1996 Toruń Aula Uniwersytecka 5. 29 listopada–6 grudnia 1997 Toruń Aula Uniwersytecka 6. 28 listopada–5 grudnia 1998 Toruń Aula Uniwersytecka 7. 27 listopada–4 grudnia 1999 Toruń Aula Uniwersytecka 8. 2–9 grudnia 2000 Łódź Teatr Wielki 9. 1–8 grudnia 2001 Łódź Teatr Wielki 10. 30 listopada–7 grudnia 2002 Łódź Teatr Wielki 11. 29 listopada–6 grudnia 2003 Łódź Teatr Wielki 12. 27 listopada–4 grudnia 2004 Łódź Teatr Wielki 13. 26 listopada–4 grudnia 2005 Łódź Teatr Wielki 14. 25 listopada–3 grudnia 2006 Łódź Teatr Wielki 15. 24 listopada–1 grudnia 2007 Łódź Teatr Wielki 16. 29 listopada–6 grudnia 2008 Łódź Teatr Wielki 17. 28 listopada–5 grudnia 2009 Łódź Teatr Wielki 18. 27 listopada–4 grudnia 2010 Bydgoszcz Opera Nova 19. 26 listopada–3 grudnia 2011 Bydgoszcz Opera Nova 20. 24 listopada–1 grudnia 2012 Bydgoszcz Opera Nova 21. 16–23 listopada 2013 Bydgoszcz Opera Nova 22. 15–22 listopada 2014 Bydgoszcz Opera Nova 23. 14–21 listopada 2015 Bydgoszcz Opera Nova 24. 12–19 listopada 2016 Bydgoszcz Opera Nova 25. 11–18 listopada 2017 Bydgoszcz Opera Nova 26. 10–17 listopada 2018 Bydgoszcz Opera Nova 27. 9–16 listopada 2019 Toruń Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki 28. 14–21 listopada 2020 Toruń ze względu na pandemię COVID-19 festiwal odbył się wirtualnie 29. 13–20 listopada 2021 Toruń Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki 30. 12–19 listopada 2022 Toruń Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki 31. 11–18 listopada 2023 Toruń Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki
Laureaci konkursów Konkurs Filmów Fabularnych / Konkurs Główny
1993 skład jury: Vittorio Storaro (przewodniczący), Victor Kemper, Ryszard Horowitz, Sławomir Idziak, Jerzy Płażewski, Witold Sobociński, Janusz Zaorski Złota Żaba: Stuart Dryburgh za zdjęcia do filmu Fortepian Srebrna Żaba: Gu Changwei za zdjęcia do filmu Żegnaj, moja konkubino Brązowa Żaba: nie przyznano 1994 skład jury: Vilmos Zsigmond (przewodniczący), John Bailey, Stuart Dryburgh, Adam Holender, Allan Starski, Jerzy Wójcik Złota Żaba: Tibor Mathe Woyzeck oraz Artur Reinhart za zdjęcia do filmu Wrony Srebrna Żaba: Piotr Sobociński za zdjęcia do filmu Trzy kolory: Czerwony Brązowa Żaba: Conrad L. Hall za zdjęcia do filmu Szachowe dzieciństwo (Searching for Bobby Fischer) 1995 skład jury: Conrad Hall (przewodniczący), Bob Fisher, Walter Lassally, Witold Sobociński, Jaromír Sofr, Ronnie Taylor, Jost Vacano, Jerzy Wójcik Złota Żaba: Piotr Sobociński za zdjęcia do filmu Siódmy pokój Srebrna Żaba: Goert Giltay za zdjęcia do filmu Latający Holender Brązowa Żaba: Roger Deakins za zdjęcia do filmu Skazani na Shawshank 1996 skład jury: Andrzej Żuławski (przewodniczący), Haskell Wexler, Vilmos Zsigmond, Miroslav Ondříček, Aleksiej Rodionow, Robert Alazraki, Andrzej J. Jaroszewicz Złota Żaba: Dick Pope za zdjęcia do filmu Sekrety i kłamstwa Srebrna Żaba: Eduardo Serra za zdjęcia do filmu Więzy miłości Brązowa Żaba: Geoffrey Simpsons za zdjęcia do filmu Blask 1997 skład jury: Agnieszka Holland (przewodnicząca), Jack Green, Edward Kłosiński, Jerzy Zieliński, Eduardo Serra, Walter Lassally, Mike Southon Złota Żaba: Rogier Stoffers za zdjęcia do filmu Charakter Srebrna Żaba: Ron Fortunato za zdjęcia do filmu Nic doustnie Brązowa Żaba: Paweł Edelman za zdjęcia do filmu Kroniki domowe 1998 skład jury: Jerzy Skolimowski (przewodniczący), Grzegorz Kędzierski, Maria Kornatowska, Donald Fredericksen, Giuseppe Rotunno, Jean Michel Hummeau, Mike Molloy, Franz Rath, Gustaf Mandal Złota Żaba: Walther Carvalho za zdjęcia do filmu Dworzec nadziei Srebrna Żaba: Hideo Yamamoto za zdjęcia do filmu Hana-bi Brązowa Żaba: Jens Fisher za zdjęcia do filmu Beneath the Surface 1999 skład jury: Mike Leigh (przewodniczący), Dean Cundey, Oliver Stapleton, Witold Stok, Theo Bierkens, Tony Forsberg, Wolfgang Fischer, Anne Goursaud Złota Żaba: Remi Adefarasin za zdjęcia do filmu Elizabeth Srebrna Żaba: Junichi Fujisawa za zdjęcia do filmu Hakuchi (The Innocent) Brązowa Żaba: Timo Salminen za zdjęcia do filmu Juha 2000 skład jury: Michael Cimino (przewodniczący), Peter Suschitzky, Yorgos Arvanitis, Mahmoud Kalari, Wolfgang Treu, Alex Thomson, Paul Sarrosy, Jacek Petrycki Złota Żaba: Rodrigo Prieto za zdjęcia do filmu Amores perros Srebrna Żaba: Robert Fraisse za zdjęcia do filmu Vatel Brązowa Żaba: Philip Ogaard za zdjęcia do filmu Aberdeen 2001