Józef Łukaszewicz (ur. 26 marca 1927 w Duboji, zm. 26 sierpnia 2013 we Wrocławiu) – polski matematyk, żołnierz Armii Krajowej, profesor i rektor Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 1981–1982, działacz katolicki.

Życiorys W czasie II wojny światowej należał do Armii Krajowej, służył w 7 Wileńskiej Brygadzie AK. W 1944 roku został wywieziony do Kaługi i przebywał tam dwa lata. W 1946 powrócił do Polski, w 1950 ukończył studia matematyczne na Uniwersytecie Wrocławskim, był uczniem Hugona Steinhausa. Pracował równolegle w Instytucie Matematycznym PAN (1949–1970), Politechnice Wrocławskiej (do 1955). W latach 1948–1949 i od 1955 był pracownikiem Uniwersytetu Wrocławskiego, gdzie w 1957 otrzymał stopień kandydata nauk matematycznych (odpowiednik doktoratu), a w 1971 tytuł profesora nadzwyczajnego, m.in. był kierownikiem Katedry Statystyki (1958–1965) i Katedry Zastosowań Matematyki (1965–1969), a następnie Zakładu Zastosowań Matematyki i Statystyki Matematycznej (1969–1976 i 1980–1997). Od 1 września 1981 do 16 sierpnia 1982 roku był rektorem Uniwersytetu, został odwołany z przyczyn politycznych.

W swojej pracy zajmował się głównie probabilistycznym zastosowaniem matematyki, współpracą z antropologami, prawnikami i medykami, teorią obsługi masowej.

Należał do członków założycieli Klubu Inteligencji Katolickiej we Wrocławiu (1957), w latach 1981–1984 był członkiem Prymasowskiej Rady Społecznej, w latach 1985–1987 członkiem Rady Naukowej Episkopatu Polski, w latach 1987–1990 członkiem podkomisji Episkopatu Polski ds. młodzieży, w latach 1990–1993 członkiem Komisji Episkopatu Polski ds. ekumenizmu. Od 1982 zasiadał w Arcybiskupiej Radzie Społecznej przy Arcybiskupie Wrocławskim, od 1985 do 1991 był przewodniczącym komisji ds. świeckich i członkiem Komisji Głównej Synodu archidiecezji wrocławskiej. Należał do Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczącym NSZZ „Solidarność” od 1988 do 1990 roku.

W 1972 otrzymał przyznaną przez Polskie Towarzystwo Matematyczne Nagrodę Główną PTM za osiągnięcia w dziedzinie zastosowań matematyki ufundowana przez MNSWiT. W 1973 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2011 Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski – „za wy mały|Grób prof. Józefa Łukaszewicza na cmentarzu św. Rodziny bitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce” ().

W PRL informacje na temat Józefa Łukaszewicza podlegały cenzurze. W 1977 roku jego nazwisko znajdowało się na specjalnej liście osób pod szczególną kontrolą cenzury. Zalecenia cenzorskie dotyczące jego osoby zanotował Tomasz Strzyżewski, który w swojej książce o peerelowskiej cenzurze opublikował notkę informacyjną z 7 stycznia 1977 roku Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Wytyczne dla cenzorów wymieniały jego nazwisko z adnotacją: „Wszelkie próby popularyzowania w środkach masowego przekazu (prasa codzienna, radio, TV, tygodniki społeczno-polityczne) niżej wymienionych osób należy sygnalizować kierownictwu GUKPPiW”. Zalecenia cenzorskie zezwalały jedynie na publikacje w prasie specjalistycznej, naukowej oraz skryptach itp.

Zmarł 26 sierpnia 2013 roku. Pochowany na cmentarzu św. Rodziny we Wrocławiuśp. Łukaszewicz Józef.

Jego bratem bliźniakiem był fizyk Kazimierz Łukaszewicz.

Wybrane publikacje Metody numeryczne i graficzne (1956) Programowanie dla maszyny Elliott 803 ze szczególnym uwzględnieniem autokodu MARK 3 (1966) Jak szukać optymalnych decyzji (1996)

Przypisy

Bibliografia

Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Edycja 2, wyd. Interpess, Warszawa 1989. Kto jest kim we Wrocławiu. Informator biograficzny, wyd. FOX, Wrocław 1999.

Linki zewnętrzne [dostęp 2021-10-30].

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Członkowie Prymasowskiej Rady Społecznej Kategoria:Działacze KIK Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Świętej Rodziny we Wrocławiu Kategoria:Polscy matematycy XX wieku Kategoria:Polscy matematycy XXI wieku Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Urodzeni w 1927 Kategoria:Zmarli w 2013 Kategoria:Żołnierze Okręgu Wilno Armii Krajowej