thumb thumb Szczeciniak rdzawy (Hymenochaete rubiginosa (Fr.) Lev.) – gatunek grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hymenochaete, Hymenochaetaceae, Hymenochaetales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1785 r. James Dickson nadając mu nazwę Helvella rubiginosa. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1846 r. Joseph Henri Léveillé, przenosząc go do rodzaju Hymenochaete. Synonimów naukowych takson ten ma 16. W 1968 r. Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda podali nazwę szczecinkowiec rdzawy, w 2003 r. W. Wojewoda zmienił ją na szczeciniak rdzawy. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako pleśniak rdzawy i skórnik rdzawy (jest ona niespójna z aktualnym nazewnictwem naukowym w Index Fungorum).
Morfologia Owocnik Bardzo cienki, przyrośnięty do drzewa tylko środkową częścią, troszkę dzwonkowaty, odstający od podłoża na odległość do 2 cm, gęsto dachówkowaty; ciemny, czerwonobrązowy z wąskim czarnym pasem. Warstwa zarodnikonośna Czerwonobrązowa; gładka, z ostrymi szczecinkami na powierzchni widocznymi tylko przy dużym powiększeniu, przeważnie pokrywające dużą powierzchnię drewna i zrastające się kapelusikami; niektóre okazy nie mają brzegów kapelusza. Miąższ Ciemnobrązowy, łykowaty. Cechy mikroskopowe Warstwa gęsto zbitych włosków pokrywających owocnik (tomentum) o grubości do 250 μm, ciemniejsza niż warstwa strzępek. Kora o grubości 30–55 μm, rdzawobrązowa, złożona ze zlepionych strzępek, pod nią warstwa strzępek o grubości 100–600 μm; strzępki zwarte, ułożone wzdłużnie. Warstwa szczecinek o grubości 70–500 μm, złożona z zachodzących na siebie rzędów włosków. System strzępkowy dimityczny, Strzępki generatywne o średnicy 2–3,5 μm, prawie szkliste, cienkościenne; strzępki szkieletowe o średnicy 3–5 μm, grubościenne, brązowe. Szczecinki bardzo liczne, 40–80 × 7–10 μm, wystające 30–60 μm nad hymenium, wrzecionowate, niektóre z lekko zakrzywioną częścią górną, z ostrymi końcami, bez inkrustacji, nagie. Strzępki liczne, słabo zróżnicowane, 1,5–3 μm, cienkościenne, niemal szkliste. Podstawki 15–25 × 4–6 μm, niemal maczugowate, z czterema cienkimi sterygmami o długości 4–5 μm. Bazydiospory 3,5–5,5 × 2–3 μm, Q = 1,54–1,99, wydłużone, elipsoidalne.
Występowanie i siedlisko Poza Antarktydą występuje na wszystkich kontynentach, także na wielu wyspach. W Polsce jest pospolity.
Nadrzewny saprotrof. Rozwija się przeważnie na pniakach lub pniach obumarłych dębów lub kasztanach jadalnych.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Szczeciniakowate