thumb thumb
Mleczaj pręgowany, mleczaj niesmaczny (Lactarius zonarius (Bull.) Fr.) – gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lactarius, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1783 r. Jean Baptiste François Pierre Bulliard, nadając mu nazwę Agaricus zonarius. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1838 r. Elias Fries, przenosząc go do rodzaju Lactarius. Niektóre synonimy naukowe:
Obydwie polskie nazwy podała Alina Skirgiełło w 1998 r., według ówczesnych bowiem ujęć taksonomicznych były to 2 odrębne gatunki: Lactarius insulsus (Fr.) Fr. (mleczaj niesmaczny) i Lactarius zonarius (Bull.) Fr. Jednak według aktualnych ujęć Index Fungorum L. insulsus jest synonimem L. zonarius, tak więc prawidłowa polska nazwa tego gatunku to mleczaj pręgowany.
Morfologia Kapelusz Średnica 5–19 cm, rzadko do 12 cm, kształt początkowo płaski z podwiniętym brzegiem, potem głęboko wklęsły, często z falistym lub płatowatym brzegiem. Powierzchnia w stanie wilgotnym nieco śluzowata, w stanie suchym początkowo zupełnie gładka, potem nieco oszroniona, żółta z cytrynowym odcieniem, ochrowa do pomarańczowozłotej, z licznymi, gęstymi, koncentrycznymi, nieco ciemniejszymi pręgami tej samej barwy, tylko przy brzegu bardziej szarymi. Blaszki Jasnokremowe, gęste. Trzon Wysokość 2–4 cm, grubość 1–2 cm, masywny, walcowaty, pełny lub częściowo pusty. Powierzchnia u młodych okazów biała, u starszych ochrowoszara, matowa, gładka, ale czasami brudnoochrowymi jamkami, u podstawy z rzadką, kremową grzybnią. Po uciśnięciu zmienia barwę na brudnoochrową. Miąższ Jędrny, twardy, biały, tylko w korze trzonu nieco rudawy, po dłuższym czasie na powietrzu staje się żółty do szarorudego, w końcu szary. Ma owocowy zapach. Mleczko wydziela się obficie, jest białe, nie zmienia na powietrzu barwy, w smaku jest bardzo ostre i gorzkie. Wysyp zarodników Jasnoochrowy. Cechy mikroskopowe Bazydiospory 7–9,5 × 6–7,5 µm, szeroko owalne, o powierzchni siateczkowatej z pojedynczymi brodawkami. Podstawki 40–50 × 8–10 µm. Cystydy nieliczne, wąskowrzecionowate z długim wierzchołkiem. Gatunki podobne Bywa mylony z mleczajem najostrzejszym (Lactarius acerrimus), który odróżnia się jaśniejszym kapeluszem i mniej wyraźnymi pręgami, oraz brakiem plamek na trzonie. Mleczaj złocisty (Lactarius chrysorrheus) ma również białe i gorzkie mleczko, ale nie palące, a na powietrzu szybko zmieniające kolor na żółty.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji. W Polsce gatunek rzadki. Najbardziej aktualne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek zagrożony wyginięciem. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Niemczech i Holandii.
Naziemny grzyb mykoryzowy. Rośnie w lasach, zaroślach i na leśnych polanach. Pojawia się od lipca do października. Najczęściej spotykany jest pod topolami i dębami.
Znaczenie Grzyb niejadalny z powodu bardzo piekącego smaku.
Przypisy
Kategoria:Gołąbkowate Kategoria:Mykobiota Polski