Krzyż – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Krzyż z siedzibą GRN w Krzyżu (obecnie w granicach Tarnowa) utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie tarnowskim w woj. krakowskim, na mocy uchwały nr 30/IV/54 WRN w Krakowie z dnia 6 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Krzyż i Pawęzów ze zniesionej gminy Lisia Góra w tymże powiecieUchwała Nr 30/IV/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu tarnowskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 17 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 29 listopada 1954 r., Nr. 11, Poz. 50). Dla gromady ustalono 27 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Tarnowie z dnia 30 września 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 8 października 1954 r., Nr. 9, Poz. 43).
29 lutego 1956 z gromady Krzyż wyłączono przysiółek Zagórze ze wsi Pawęzów o powierzchni 25 ha, 25 a, 29 m², włączając go do gromady Lisia GóraUchwała Nr 19/V/55 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 14 września 1955 r. w sprawie zmiany granic gromad: Kłaj i Szarów, w pow. bocheńskim, Krzyż, Lisia Góra i Łukowa, w pow. tarnowskim, Lanckorona i Stronie w pow. wadowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 15 marca 1955 r., Nr. 3, Poz. 12).
1 stycznia 1958 z gromady Krzyż wyłączono wieś Pawęzów włączając ją do gromady Lisia Góra w tymże powiecie oprócz terenów o powierzchni 101 ha, 17 a, 11 m² stanowiących część przysiółka Kolonia Pawęzowska które włączono do gromady Łęg Tarnowski w tymże powiecieUchwała Nr 37/IV/57 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 30 września 1957 r. w sprawie zmiany granic gromad (...) (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 14 grudnia 1957 r., Nr. 11, Poz. 59), po czym gromadę Krzyż wyłączono z powiatu tarnowskiego i zniesiono, włączając jej pozostały obszar (odpowiadający wsi Krzyż w jej granicach katastralnych) do Tarnowa (miasta na prawach powiatu)
Przypisy
Krzyż (powiat tarnowski)