thumb|280px|right|Muchomor czerwony Amanita muscaria Grzyby wielkoowocnikowe Polski – nieformalna grupa grzybów wielkoowocnikowych (Macromycetes, wyróżnianych ze względów użytkowych, a nie taksonomicznych), naturalnie występujących na terenie Polski. W Polsce stwierdzono około 3600 gatunków grzybów wielkoowocnikowych, przy czym dokładna liczba zależy od przyjętej definicji, a szacuje się, że występuje około 5500 gatunków) (w sensie systematycznym, wliczając wszystkie podstawczaki i workowce) oraz 200-300 gatunków grzybów wielkoowocnikowych wykorzystywanych użytkowo.
Zakres stosowania pojęcia Grzyby wielkoowocnikowe to takie, które można zauważyć bez posługiwania się lupą, których owocniki mierzą co najmniej 5 cm wysokości lub szerokości, są więc dostrzegalne gołym okiem. Mykolodzy za wielkoowocnikowe uznają również grzyby o mniejszych, kilkumilimetrowych owocnikach, które nie są ujmowane w popularnych atlasach grzybów. Część grzybów jest uznawana przez jednych mykologów za mikroskopijne, a przez innych za makroskopijne.
Dawniej oraz współcześnie w powszechnym rozumieniu pod pojęciem „grzyby”, kryją się grzyby wielkoowocnikowe. W wielu popularnych atlasach grzybów nawet nie precyzuje się pojęcia, że grzyby w naukowym rozumieniu to znacznie szersza i bardziej różnorodna grupa organizmów (np.). Pojęcie "grzyby wielkoowocnikowe" pojawiło się dla odróżnienia popularnego (nienaukowego) rozumienia grzybów od współcześnie rozumianej dużej grupy organizmów, jakimi są grzyby. Grzyby wieloowocnikowe są więc zbiorczą i nieformalną grupą grzybów (z punktu widzenia specjalisty), wyróżnianą ze względów użytkowych (na dodatek wyróżnianą niezbyt precyzyjnie - dlatego listy grzybów wielkoowocnikowych w poszczególny opracowaniach mogą się nieco różnić).
Znaczenie użytkowe Grzyby wielkoowocnikowe wytwarzają dobrze widoczne owocniki (ważne przede wszystkim z kulinarnego punktu widzenia). Obejmują przede wszystkim grzyby jadalne – czyli wybrane gatunki grzybów wielkoowocnikowych, uznane za smaczne, a przynajmniej nietrujące. Ze względu na podobieństwo oraz możliwość pomyłki w obrębie nieformalnej grupy grzybów wielkoowocnikowych znajdują się grzyby niejadalne – wytwarzające nietoksyczne owocniki, jednak z różnych względów nie nadające się do spożycia, lub przynajmniej nieprzydatne kulinarnie oraz grzyby trujące – grzyby zawierające substancje trujące w ilości toksycznej dla człowieka np. muchomor sromotnikowy.
Systematyka i liczba gatunków Jak już było wspomniane wyżej, grzyby wielkoowocnikowe to grupa sztuczna, ale użyteczna z praktycznego punktu widzenia, wydzielona na podstawie rozmiarów, a nie pokrewieństwa ewolucyjnego. W sensie naukowym i systematycznych skupiają przedstawicieli podstawczaków (np. pieczarki, borowiki) i workowców (np. smardze, trufle).
W Polsce udokumentowano występowanie 3630 gatunków grzybów (przypuszcza się, że występuje ich 125 000 gatunków), w tym 3198 gatunków grzybów właściwych (Fungi), (a szacuje się, że występuje ich 11 840.) Spośród grzybów wielkoowocnikowych wykazano występowanie 512 gatunków workowców (Ascomycota) i 2077 gatunków podstawczaków (Basidiomycota). Przypuszcza się jednocześnie, że w Polsce występuje 5170 gatunków Basidiomycota.
Do krajowych grzybów wielkoowocnikowych ważnych z użytkowego punktu widzenia należy około 200-300 gatunków (grzyby jadalne, niejadalne, trujące). A więc nie obejmują wszystkich gatunków podstawczaków i workowców (bo wyróżniane są ze względów użytkowych a nie systematycznych i naukowych).
Przegląd grzybów wielkoowocnikowych Polski Ze względu na fakt, iż skład gatunkowy grzybów różny jest w poszczególnych regionach geograficznych, lista (spis) gatunków grzybów wielkoowocnikowych Polski różni się od podobnych list z innych krajów Europejskich, a w odniesieniu do innych kontynentów różnice te są dużo większe.
Na poniższej liście przeglądowej wymienionych jest tylko około 800 gatunków grzybów wielkoowocnikowych Polski. Są to gatunki najpospolitsze lub rzadkie ale z różnych powodów zasługujące na uwagę oraz gatunki chronione.
Łacińskie nazwy gatunkowe są dostosowane do obowiązujących w Index Fungorum (stan na 1 grudnia 2012 roku, w niektórych przypadkach aktualizowane później).
Objaśnienia: ● gatunek objęty ochroną gatunkową ścisłą ○ gatunek objęty ochroną gatunkową częściową
Gromada: Ascomycota (workowce) Rząd: Pezizales (kustrzebkowce) thumb|Piestrzenica kasztanowata Rodzina: Discinaceae (krążkownicowate) Discina ancilis (krążkownica wrębiasta) Gyromitra ambigua (piestrzenica pośrednia) ○ Gyromitra esculenta (piestrzenica kasztanowata) Discina fastigiata (piestrzenica wzniesiona) (Gyromitra fastigiata) ○ Gyromitra gigas (piestrzenica olbrzymia) Gyromitra infula (piestrzenica infułowata) Hydnotrya tulasnei (truflica kasztanowata) Rodzina: Helvellaceae (piestrzycowate) Helvella acetabulum (piestrzyca pucharowata) Helvella atra (piestrzyca czarna) Helvella crispa (piestrzyca kędzierzawa) Helvella elastica (piestrzyca giętka) Helvella ephippium Helvella lacunosa (piestrzyca zatokowata) Helvella macropus (piestrzyca popielata) Wynnella silvicola (uchownica kasztanowata) thumb|Smardz jadalny Rodzina: Morchellaceae (smardzowate) Disciotis venosa (krążkówka żyłkowana) ● Mitrophora gigas (mitrówka półwolna) (smardz półwolny Morchella gigas) ○ Mitrophora semilibera (mitrówka półwolna) Morchella conica (smardz stożkowaty) ○ Morchella crassipes (smardz grubonogi) ○ Morchella elata (smardz wyniosły) ○ Morchella esculenta (smardz jadalny) ○ Verpa bohemica (naparstniczka czeska) ○ Verpa conica (naparstniczka stożkowata) ○ Rodzina: Pezizaceae (kustrzebkowate) Peziza vesiculosa (kustrzebka pęcherzykowata) Sarcosphaera coronaria (koronica ozdobna) ● thumb|Uchówka ośla Rodzina: Pyronemataceae Aleuria aurantia (dzieżka pomarańczowa) Geopyxis carbonaria (garstnica wypaleniskowa) Humaria hemisphaerica (ziemica półkulista) Melastiza chateri (czarnorzęska szczecinkowata) Neottiella rutilans (gniazdówka czerwonawa) Otidea cochleata (uchówka ślimakowata) Otidea onotica (uchówka ośla) Pulvinula convexella (poduszeczka pomarańczowa) Scutellinia scutellata (włośniczka tarczowata) Scutellinia trechispora (włośniczka szorstkozarodnikowa) Sowerbyella rhenana (dzieżka trzoneczkowata) Rodzina: Rhizinaceae (przyczepkowate) Rhizina undulata (przyczepka falista) thumb|Czarka szkarłatna Rodzina: Sarcoscyphaceae (czarkowate) Microstoma protractum (czareczka długotrzonkowa)(czareczka długotrzonowa M. protracta) ● Sarcoscypha coccinea (czarka szkarłatna) Sarcoscypha jurana (czarka jurajska) ● Rodzina: Tuberaceae (truflowate) Choiromyces magnusii (piestrak brązowawy) Choiromyces meandriformis (piestrak jadalny) Tuber mesentericum (trufla wgłębiona) ● Tuber borchii (trufla Borcha) Tuber excavatum (trufla wydrążona) Tuber melanosporum (trufla czarnozarodnikowa) Tuber puberulum (trufla omszona) Tuber rufum (trufla ruda) Rodzina: Sarcosomataceae Sarcosoma globosum (Dzbankówka kulista)●
Rząd: Geoglossales Rodzina: Geoglossaceae (łęgotowate) Geoglossum atropurpureum (ziemiozorek ciemnopurpurowy) Microglossum olivaceum (małozorek zielonobrązowy) Microglossum viride (małozorek zielony) ○ Trichoglossum hirsutum (włosojęzyk szorstki) ○ Rząd: Helotiales (tocznikowce) Rodzina: Bulgariaceae (prószykowate) Bulgaria inquinans (prószyk brudzący) Rodzina: Cudoniaceae Cudonia circinans (hełmik okrągławy) Spathularia flavida (łopatnica żółtawa) Rodzina: Dermateaceae Chlorociboria aeruginascens (chlorówka drobna) Chlorociboria aeruginosa (chlorówka grynszpanowa) thumb|Dwuzarodniczka cytrynowa Rodzina: Helotiaceae (tocznikowate) Ascocoryne cylichnium (galaretnica pucharkowata) Ascocoryne sarcoides (galaretnica mięsista) Ascocoryne solitaria (galaretnica samotna) Ascotremella faginea (workotrzęsak galaretowaty) Bisporella citrina (dwuzarodniczka cytrynowa) Leotia atrovirens (patyczka czarnozielona) Holwaya mucida (lipnik lepki)○ Hymenoscyphus fructigenus (pucharek owocowy) Hymenoscyphus herbarum (pucharek źdźbłowy) Neobulgaria pura (galaretówka przejrzysta) Phaeohelotium fagineum (pucharek bukowy) Rodzina: Hemiphacidiaceae Chlorencoelia versiformis (zieleniak zmienny) Heyderia cucullata (igłówka brązowawa) Rodzina: Hyaloscyphaceae (przezroczkowate) Dasyscyphus aeruginellus (zieleniak wiązówkowy) Lachnellula occidentalis (wełniczka gałązkowa) Lachnellula willkommii (wełniczka pasożytnicza) Rodzina: Leotiaceae (patyczkowate) Leotia lubrica (patyczka lepka) Rodzina: Sclerotiniaceae (twardnicowate) Dumontinia tuberosa (sklerotka bulwiasta) Mitrula paludosa (mitróweczka błotna) Monilinia baccarum (paciornica jagodowa) Sclerotinia sclerotiorum (twardnica pasożytnicza) Sclerotinia trifoliorum (twardnica koniczynowa) Rodzina: Vibrisseaceae (włosóweczkowate) Vibrissea truncorum (włosóweczka nadrzewna) Rząd: Hypocreales thumb|Buławinka czerwona Rodzina: Clavicipitaceae (buławinkowate) Claviceps purpurea (buławinka czerwona) Rodzina: Cordycipitaceae Cordyceps militaris (maczużnik bojowy) Cordyceps tuberculata (maczużnik guzkowaty) Rodzina: Nectriaceae (gruzełkowate) Dialonectria episphaeria (gruzełek krwisty) Nectria cinnabarina (gruzełek cynobrowy) Nectria coryli (gruzełek leszczynowy) Nectria pinea (gruzełek sosnowy) Rodzina: Ophiocordycipitaceae Elaphocordyceps capitata (maczużnik główkowaty) Elaphocordyceps ophioglossoides (maczużnik nasięźrzałowy) Ophiocordyceps forquignonii (maczużnik muszy) Ophiocordyceps gracilis (maczużnik wysmukły) Ophiocordyceps sphecocephala (maczużnik osi) Rząd: Xylariales thumb|Próchnilec gałęzisty Rodzina: Xylariaceae (próchnilcowate) Daldinia concentrica (warstwiak zwęglony) Hypoxylon fragiforme (drewniak szkarłatny) Hypoxylon fuscum (drewniak brunatny) Hypoxylon rutilum (drewniak czerwonawy) Kretzschmaria deusta (zgliszczak pospolity) Xylaria hypoxylon (próchnilec gałęzisty) Xylaria longipes (próchnilec długotrzonkowy) Xylaria polymorpha (próchnilec maczugowaty) Rząd: Onygenales Rodzina: Onygenaceae (rogowniczkowate) Onygena corvina (rogowniczka ptasia) Onygena equina (rogowniczka końska) Rząd: Eurotiales Rodzina: Elaphomycetaceae (jeleniakowate) Elaphomyces asperulus (jeleniak szorstki) Elaphomyces granulatus (jeleniak sarni) Elaphomyces muricatus (jeleniak myszaty) Gromada: Basidiomycota (podstawczaki) Rząd: Pucciniales thumb|Nagoć goździeńcowata na jałowcu pospolitym - zbliżenie. Rodzina: Pucciniaceae (rdzowate) Gymnosporangium clavariiforme (nagoć goździeńcowata) Gymnosporangium sabinae (nagoć rożkowata) Gymnosporangium tremelloides (nagoć trzęsakowata) Rząd: Platygloeales (płaskolepkowce) Rodzina: Eocronartiaceae Eocronartium muscicola (goździolepek mchowy) Rodzina: Platygloeaceae Platygloea disciformis (płaskolepek poduszeczkowaty) Rząd: Helicobasidiales Rodzina: Helicobasidiaceae Helicobasidium purpureum (skrętniczka purpurowa) Rząd: Naohideales Rodzina: Incertae sedis Naohidea sebacea (płaskolepek międzyrzecki) Rząd: Cystobasidiales Rodzina: Cystobasidiaceae Cystobasidium fimetarium (płaskolepek koprofilny) Rząd: Heterogastridiales Rodzina: Heterogastridiaceae Colacogloea peniophorae (płaskolepek pasożytniczy) Rząd: Septobasidiales (czerwcogrzybowce) Rodzina: Septobasidiaceae (czerwcogrzybowate) Septobasidium carestianum (czerwcogrzyb wierzbowy) Septobasidium fuscoviolaceum (czerwcogrzyb podlaski) Rząd: Atractiellales (lepkogłówkowce) Rodzina: Phleogenaceae (suchogłówkowate) Phleogena faginea (suchogłówka korowa) Rząd: Ustilaginales (grzyby głowniowe) Rodzina: Ustilaginaceae (głowniowate) Ustilago maydis (głownia kukurydzy) Rząd: Exobasidiales (płaskoszowce) Rodzina: Exobasidiaceae (płaskoszowate) Exobasidium rhododendri (płaskosz różanecznikowy) Exobasidium vaccinii (płaskosz borówki) Rząd: Tremellales (trzęsakowce) thumb|Trzęsak pomarańczowożółty Tremella mesenterica razem z żywicielską powłocznicą Peniophora