Kalendarium Wojska Polskiego 1919 – wydarzenia w Wojsku Polskim w roku 1919.

Styczeń lotnicy wielkopolscy z Ławicy wykonywali loty rozpoznawcze na korzyść oddziałów powstańczych w rejonie Ostrowa, Leszna i Rawicza 1 stycznia kompania podporucznika Pawła Cymsa zajęła Trzemeszno i MogilnoFranciszek Nowicki, Zarys historii wojennej 59-go Pułku Piechoty Wielkopolskiej, Warszawa 1929. 2 stycznia powstańcy wielkopolscy zdobyli Strzelno i Kruszwicę thumb|gen. Edward Śmigły-Rydz 5 stycznia generał podporucznik Antoni Listowski został dowódcą Grupy Podlaskiej 6 stycznia grupa podporucznika Pawła Cymsa zdobyła Inowrocław oddziały polskiego wojska z pomocą powstańców wielkopolskich zdobyły Stację Lotniczą Ławica pod Poznaniem 7 stycznia (wtorek) nad Poznaniem po raz pierwszy w historii pojawiły się samoloty z biało–czerwonymi szachownicami w Inowrocławiu z oddziałów powstańczych zostały sformowane: 1 pułk grenadierów kujawskich pod dowództwem podporucznika Pawła Cymsa, w tzw. „czerwonych koszarach” 2 pułk grenadierów kujawskich pod dowództwem sierżanta Stanisława Janowskiego, w tzw. „białych koszarach” szwadron nadgoplański, w tzw. „koszarach artylerii” 16 stycznia (czwartek) dowódca VIII Okręgu Wojskowego rozwiązał 2 pułk grenadierów kujawskich, a żołnierzy tego oddziału wcielił do 1 pułku grenadierów kujawskich, jako II batalion w Inowrocławiu żołnierze I i II batalionu 1 pułku grenadierów kujawskich złożyli przysięgę i otrzymali chorągiew ufundowaną przez społeczeństwo Inowrocławia oddziały Wojsk Lotniczych złożyły przysięgę na lotnisku Mokotowskim w Warszawie 24 stycznia (piątek) Grupa generała Edwarda Rydz-Śmigłego zdobyła Włodzimierz Wołyński

Luty 1 lutego generał major Wiktor Gawroński z byłej armii rosyjskiej został przyjęty do Wojska Polskiego i mianowany dowódcą Wojsk KolejowychDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 23 z 1 marca 1919 r., poz. 744. 3 lutego Grupa generała Edwarda Rydz-Śmigłego zdobyła Łuck 4 lutego w Poznaniu, w koszarach na Jeżycach głównodowodzący Siłami Zbrojnymi w byłym zaborze pruskim, generał porucznik Józef Dowbor-Muśnicki wręczył chorągiew 1 pułkowi rezerwowemu strzelców wielkopolskichKazimierz Plasota, Zarys historii wojennej 68-go Pułku Piechoty, Warszawa 1929, s. 7-8. 7 lutego wydano dekret o powszechnym obowiązku służby wojskowej 9 lutego Grupa Podlaska generała Listowskiego zajęła twierdzę Brześć po opuszczeniu jej przez oddziały Ober-Ostu biskup polowy Wojsk Polskich Stanisław Gall „z woli Ojca Świętego i za zgodą Naczelnego Wodza Wojsk Polskich objął zarząd duszpasterski w Armii Polskiej”Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 23 z 1 marca 1919 r., poz. 772. 12 lutego powstała w Poznaniu 1 Wielkopolska Eskadra Lotnicza

14 lutego Wojsko Polskie prowadziło działania wojenne przeciwko Armii Czerwonej.

13 lutego powstała 2 Wielkopolska Eskadra Lotnicza, która brała udział w walkach powstańczych w Wielkopolsce 19 lutego kierownik Ministerstwa Spraw Wojskowych, pułkownik Jan Wroczyński: „ogłosił zatwierdzone przez Wodza Naczelnego przepisy dotyczące odznaki pilota”Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 24 z 4 marca 1919 r., poz. 783.; odznaka została zaprojektowana przez artystę rzeźbiarza Władysława Gruberskiego mianował pułkownika intendenta Józefa Schindlera szefem Intendentury Dowództwa Okręgu Generalnego „Kielce” 27 lutego Józef Piłsudski, jako naczelny Wódz mianował generała majora Józefa Leśniewskiego generałem porucznikiemDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 43 z 17 kwietnia 1919 r., poz. 1378., a jako Naczelnik Państwa - Ministrem Spraw WojskowychDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 24 z 4 marca 1919 r., poz. 774. → Rząd Ignacego Jana Paderewskiego

Marzec W marcu w skład Armii Polskiej we Francji zostało włączonych siedem eskadr: 39 i 59 eskadra Breguetów A2, 66 eskadra Breguetów B2, 580, 581 i 582 eskadra Salmsonów oraz 162 eskadra Spadów, a także 1 park lotniczy i Francuska Szkoła Pilotów. Wymienione pododdziały utworzyły lotnictwo armii nazywane ówcześnie „Awiacją”. Dowódcą lotnictwa został major armii francuskiej Rochefaur, a następnie major ChapeletKu Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa, s. 55.. Zastępcą dowódcy Awiacji był major Sergiusz AbżółtowskiKu Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa, s. 74.. thumb|gen. Stanisław Szeptycki 1-7 marca Na Wołyniu Grupa majora Leopolda Lisa-Kuli prowadziła natarcie na siły ukraińskie.

5 marca Szef Sekcji Marynarki Wojennej wydał rozkaz nr 1 określający tymczasowe etaty sekcji.

6 marca Powstała 3 Wielkopolska Eskadra Lotnicza.

9 marca Przy Naczelnym Dowództwie WP zostało utworzone Szefostwo Lotnictwa Polowego.

19 marca Dowództwo Wojsk Lotniczych w Warszawie zostało przeformowane w Inspektorat Wojsk Lotniczych. Obowiązki Inspektora Wojsk Lotniczych i Szefa Lotnictwa Polowego zostały czasowo powierzone podpułkownikowi Hipolitowi ŁossowskiemuKu Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa, s. 72..

20 marca Rada Ministrów wydała uchwałę w sprawie utworzenia Departamentu dla Spraw Morskich w strukturze Ministerstwa Spraw Wojskowych.

23 marca W Pau, w Akwitanii, przy francuskiej wyższej szkole pilotażu został zorganizowany polski obóz lotniczy pod komendą kapitana Jerzego KossowskiegoKu Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa, s. 54..

27 marca Naczelny Wódz mianował pułkownika Andrzeja Opatowicza komendantem twierdzy Brześć Litewski.

29 marca Pod Świdnikami nad Stochodem poległ ppor. Józef Zaleski z 8 pułku artylerii polowej.

30 marca Został sformowany Front Wołyński pod dowództwem generała Aleksandra Karnickiego. thumb|Nekrolog gen. ppor. Stanisława Karaffa-Korbuta 31 marca Zmarł generał podporucznik Stanisław Wiktor Karaffa-Korbut, naczelny kontroler I Korpusu Polskiego w Rosji.

Kwiecień

4 kwietnia Zawarto układ polsko-francuski o przejściu Armii Polskiej z Francji do kraju. Zawarto układ z Niemcami o przepuszczeniu Armii Polskiej przez terytorium tego państwa.

11 kwietnia W strukturze Departamentu dla Spraw Morskich Ministerstwa Spraw Wojskowych powstał Samodzielny Referat Lotnictwa Morskiego, którego kierownikiem został por. mar. Stanisław Gołębiowski.

16 kwietnia Z Francji wyjeżdżają pierwsze oddziały Armii Polskiej.

19 kwietnia Polskie oddziały zajmują Wilno.

22 kwietnia Minister Spraw Wojskowych wydał rozkaz w sprawie utworzenia Departamentu dla Spraw Morskich oraz powierzył kierownictwo departamentu kontradmirałowi Kazimierzowi Porębskiemu, a jego zastępcą ustanowił kontradmirała Wacława Kłoczkowskiego. W zakres działania departamentu wchodził „całokształt zarządzeń i interesów dotyczących spraw morskich, wojennych i handlowych oraz flotylli wojennej rzecznej”Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 46 z 29 kwietnia 1919 r., poz. 1527..

Maj Na lotnisku Rakowice koło Krakowa powstała I Szkoła Pilotów, a dotychczasowa Wojskowa Szkoła Lotnicza została przemianowana na II Szkołę Pilotów.

3 maja Grupa Podlaska generała Listowskiego zdobyła Pińsk. Polska delegacja na konferencji pokojowa w Paryżu złożyła memoriał do Rady Państw Sprzymierzonych i Stowarzyszonych o przyznanie Polsce części floty niemieckiej i austro-węgierskiej.

12 maja Francuska Szkoła Pilotów przybyła do kraju i została zakwaterowana na lotnisku Mokotowskim w Warszawie.

15 maja Został sformowany Front Litewsko-Białoruski pod dowództwem generała Stanisława Szeptyckiego.

17 maja Został ustanowiony Inspektorat Inżynierii i Saperów, generał podporucznik Władysław Wejtko został mianowany Inspektorem Inżynierii i SaperówDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 56 z 22 maja 1919 roku, poz. 1786.. Departament X Komunikacyjny został przemianowany na Departament X Techniczno-Komunikacyjny, Sekcja Budowlana została usamodzielniona i podporządkowana bezpośrednio I Wiceministrowi Spraw Wojskowych, Sekcja Inżynierii Wojskowej została przemianowana na Sekcję Inżynierii i Saperów, i wcielona do Departamentu X Techniczno-Komunikacyjnego, major Zygmunt Nawratil został mianowany szefem Sekcji Inżynierii i Saperów, Sekcja Elektrotechniczna została wcielona do Departamentu X Techniczno-KomunikacyjnegoDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 56 z 22 maja 1919 roku, poz. 1787.. pułkownik intendentury Karol Witkowski został przeniesiony z Lublina do Głównego Kwatermistrzostwa na stanowisko inspektora gospodarczego dla oddziałów i formacji frontowych Wojsk PolskichDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 58 z 27 maja 1919 roku, poz. 1837.. Minister Spraw Wojskowych powierzył kapitanowi Kazimierzowi Kristmann-Dobrzańskiemu utworzenie i tymczasowe kierownictwo Inspektoratu Wojsk Samochodowych. Kazimierz Kristmann-Dobrzański 27 grudnia 1918 roku został przyjęty do Wojska Polskiego z byłej cesarskiej i królewskiej Armii, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia kapitana i przydzielony z dniem 1 listopada 1918 roku do Inspektoratu Artylerii. 27 marca 1919 roku w Krakowie razem z porucznikiem inżynierem Władysławem Mayerem zawiązał „Eshape” Spółkę handlowo-przemysłową i biuro inżynierskie spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (K. Kristmann-Dobrzański i W. Mayer byli „zawiadowcami” spółki, a zastępcą zawiadowcy był porucznik magister Tadeusz Zabierzański). Z dniem 1 października 1924 został przeniesiony do rezerwy. Z dniem 30 września 1923 roku został przeniesiony w stan spoczynku. W latach 1937–1939 major w stanie spoczynku Kristmann-Dobrzański był zastępcą asystenta przy Katedrze Maszynoznawstwa I Akademii Górniczej w Krakowie, której kierownikiem był profesor Jan Krauze. Wykładał samochody i „ciągówki”, jak ówcześnie nazywano ciągnikiDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 62 z 5 czerwca 1919 roku, poz. 1970. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 4 z 16 stycznia 1919 roku, poz. 178. Zbiór ogłoszeń firmowych trybunałów handlowych. Stały dodatek do „Przeglądu Prawa i Administracji” nr 5, Lwów maj 1919 roku, s. 72. Akademia Górnicza w Krakowie. Skład osobowy i spis wykładów na rok akademicki 1937/38, nakładem Akademii Górniczej, Kraków 1937, s. 38, 41, 43, 51.. 8 września 1960 otrzymał brytyjskie obywatelstwo..

19 maja Ofensywa wojsk polskich w byłej Galicji Wschodniej.

22 maja Został sformowany Front Przeciwniemiecki pod dowództwem generała Paula Prospera Henrysa, któremu podporządkowano: Front Mazowiecki, Front Wielkopolski, Front Śląski i Front Cieszyński.

25 maja Na lotnisku Ławica w Poznaniu została sformowana 4 Eskadra Bojowa Wielkopolska.

Czerwiec 1 czerwca Przy Departamencie I Organizacyjno-Mobilizacyjnym Ministerstwa Spraw Wojskowych została ustanowiona Sekcja Regulaminów i Wyszkolenia z szefem podpułkownikiem Sztabu Generalnego Karolem FroehlichDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 70 z 26 czerwca 1919 roku, poz. 2272..

2 czerwca Front Wołyński i Grupa Wschód zostały włączone w skład Frontu Galicyjsko-Wołyńskiego.

10 czerwca Z Odessy przybyła Eskadra Lotnicza 4 Dywizji Strzelców Polskich gen. Żeligowskiego.

11 czerwca W Ministerstwie Spraw Wojskowych został utworzony Inspektorat Wojsk SamochodowychDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 68 z 21 czerwca 1919 roku, poz. 2209..

3 czerwca Generał podporucznik Antoni Listowski został mianowany dowódcą 9 Dywizji Piechoty i Grupy Poleskiej.

15 czerwca Front Śląski i Front Cieszyński został połączony w Front Południowo-Zachodni.

20 czerwca Minister Spraw Wojskowych, generał porucznik Józef Leśniewski: dla upamiętnienia szarży pod Rokitnem nadał 2 Pułkowi Szwoleżerów nazwę „2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich”Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 70 z 26 czerwca 1919 roku, poz. 2269., ustanowił na czas wojny inspekcyjnych oficerów sztabowych piechoty i jazdy przy każdym dowództwie okręgu generalnegoDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 70 z 26 czerwca 1919 roku, poz. 2268..

21 czerwca Minister Spraw Wojskowych zatwierdził odznaki dla pułków strzelców podhalańskichDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 71 z 28 czerwca 1919 roku, poz. 2317..

22–28 czerwca Niemcy atakowali polskie placówki graniczne na Śląsku i w Małopolsce.

25 czerwca