thumb|250px|Rosyjska ikona Drzewo Jessego z XVI w. przedstawiająca rodowód Jezusa Genealogia Jezusa – lista przodków Jezusa Chrystusa, której dwie redakcje umieścili odpowiednio ewangeliści Łukasz (3,23-38) i Mateusz (1,1-17) w napisanych w I w. Ewangeliach.
Genealogie Jezusa w świetle egzegezy Mateusz rozpoczyna swoją genealogię od patriarchy Abrahama i poprzez króla Dawida i jego syna Salomona prowadzi ją, zachowując legalną linię dynastyczną, przez Jojakina aż do Józefa, męża Marii i przybranego ojca Jezusa. Łukasz prezentuje przodków w kierunku odwrotnym, aż do prarodzica Adama, wymieniając dziewiątego syna króla Dawida Natana. W ten sposób Natan byłby zdaniem niektórych biblistów protoplastą linii rodu Dawida, z której wywodziła się Maria. Obie Ewangelie podkreślają, iż Józef był tylko przybranym ojcem Jezusa. Jezus jest Synem Bożym, który narodził się z Marii Dziewicy, za sprawą Ducha Świętego. Obie listy są identyczne w przedziale od Abrahama do Dawida, zaś całkowicie rozbieżne w wyliczeniu potomków króla Dawida.
Już wczesnochrześcijańscy pisarze i ojcowie Kościoła zastanawiali się jak wyjaśnić rozbieżności pomiędzy Mateuszem a Łukaszem. Tacjan nie umieścił w swoim Diatessaronie żadnej genealogii. Kodeks Bezy uzgodnił genealogię Łukaszową z Ewangelią Mateusza oraz hebrajskim tekstem Starego Testamentu. Według Orygenesa Łukasz przedstawia genealogię Jezusa w linii męskich przodków, Mateusz natomiast podaje genealogię Marii. Augustyn był zdania, że Józef mógł posiadać dwóch ojców, „jednego przez którego został urodzony i drugiego, przez którego został adoptowany”.
Współczesna egzegeza nowotestamentalna upatruje w rodowodzie przytoczonym przez Łukasza prawdopodobną genealogię Marii. Biblia Tysiąclecia w nocie do tego fragmentu ewangelicznego wyjaśnia, iż, "jeśli Maryja nie miała braci, a była dziedziczką, to mąż jej Józef wchodził w prawa i przywileje synowskie w stosunku do Helego, który był jej ojcem". Istnieją jednak dosyć wczesne źródła pozabiblijne przytaczające inne imiona bezpośrednich przodków Marii, jak i próbujące wyjaśniać różnice między dwiema wersjami rodowodów przytoczonych przez ewangelistów. Różnice te już w starożytności były powodem dyskusji. Współcześni badacze raczej podkreślają w genealogiach Jezusa ich teologiczne przesłanie.
Genealogia z Ewangelii Mateusza była tradycyjnie ilustrowana przez tzw. Drzewo Jessego, na którym ukazywano przodków Jezusa począwszy od Jessego, ojca króla Dawida.
Jak podaje poniższy fragment Ewangelii – wskazuje to jednoznacznie, że Jezus odziedziczył rodowód po Józefie:
Rodowód Ewangelii Łukasza: od Jezusa do Adama, Syna Bożego Łukasz Ewangelista umieszcza genealogię po opisie Chrztu Pańskiego w Jordanie, przed opisem kuszenia na pustyni, na końcu rozdziału trzeciego. Jego wersja jest bardziej uniwersalistyczna od Mateuszowej. Autor prowadzi ją poza Abrahama, aż do Adama. Podobnie jak Jezus protoplasta rodzaju ludzkiego nie miał ziemskiego ojca. Możliwe, że św. Łukasz, będąc uczniem Pawła z Tarsu, nawiązuje do jego teologii i myśli o Chrystusie Nowym Adamie, znanej m.in. z Listu do RzymianPrzypis do Łk 3,23-38 ().. Dla Łukasza Jezus był, (...) jak mniemano, synem Józefa, syna Helego... i kontynuuje aż do Adama, syna Bożego. W oryginalnym tekście greckim tylko za pierwszym razem użyte jest słowo „syn”, po wyjaśnieniu, iż Jezus był uważany za domniemane dziecko Józefa. Następnie używany jest dopełniacz: Helego... Mattata... Lewiego..., aż do BogaPrzykładowo na końcu perykopy: τοῦ Ἐνὼς τοῦ Σὴθ τοῦ Ἀδὰμ τοῦ θεοῦ.
+ Przodkowie Jezusa według Ewangelii Łukasza Bóg Adam Set Enosz Kenan Mahalaleel Jered Henoch Matuzalem Lamech Noe Sem Arfaksad Kainam Sala Eber Falek Ragau Seruch Nachor Tareg Abraham Izaak Jakub Juda Fares Esrom Arni Aminadab Nachszon Sali Booz Jobed Jesse Dawid Natan Mattat Menna Meleasz Eliakim Jonam Józef Juda Symeon Lewi Mattat Jorim Eliezer Jezus Her Elmadan Kosam Addi Melchi Neri Salatiel Zorobabel Resa Jan Joda Josech Semein Matatiasz Maat Naggaj Chesli Nahum Amos Matatiasz Józef Jannaj Melchi Lewi Mattat Heli *Maria i Józef Jezus Chrystus Genealogia ta schodząc linią dynastyczną do króla Dawida wymienia wspominanego zaledwie w Starym Testamencie królewicza izraelskiego Natana. Następujące po nim pokolenia to seria nieznanych bliżej postaci, chociaż liczba pokoleń w sensie chronologicznym jest prawdopodobna. Wymieniany w 69. pokoleniu Matatiasz żył zapewne w czasach bliskich Matatiaszowi Hasmoneuszowi, przywódcy powstania machabejskiego w 1 poł. II w p.n.e. Hasmoneusz nie miał jednak syna Józefa, chociaż miał wnuka o imieniu Matatiasz, który nie jest wymieniany w spisie dynastycznym i którego potomstwo nie jest nigdzie wspominane. Łukasz zaczerpnął listę przodków króla Dawida ze Starego Testamentu. Kainam wymieniany jest między Salą i Arfaksadem, zgodnie z tekstem Septuaginty, chociaż pomija go tekst masorecki.
Augustyn z Hippony zwrócił uwagę na symboliczną liczbę pokoleń od Adama do Chrystusa, mianowicie 77. Liczba ta symbolizuje przebaczenie wszystkich grzechów bez wyjątku. Rachuba ta zgodna jest też z liczbą siedemdziesięciu pokoleń od Henocha, zawartą w apokryficznej Księdze Henocha, którą Łukasz prawdopodobnie znał. Chociaż Łukasz, w odróżnieniu od Mateusza, nigdy nie liczy pokoleń, jasnym jest, iż również opracowuje materiał kierując się liczbą siedem.
Jeśli chodzi o krytykę tekstu, wyodrębnienie wersji oryginalnej napotyka na duże trudności. Najwięcej kontrowersji wzbudza sekcja zawierająca listę przodków Dawida, która jest dokładnie określona w księgach starotestamentalnych. Większość badaczy akceptuje dzisiaj wariant syna Aminadaba, syna Admina, syna ArniegoRównież polskie wydanie Biblii Jerozolimskiej ()., raczej niż syna Aminadaba, syna Arama, licząc 77 pokoleń od Adama, a nie od Boga.
Użyte przez Łukasza określenie «jak mniemano» (gr. ἐνομίζετο) umożliwiło uniknięcie sugestii, jakoby Jezus był synem Józefa. Dziewicze poczęcie Jezusa zostało już wcześniej określone w tej samej księdze. Istnieje jednakże szereg interpretacji tłumaczących relację, w jakiej słowo to pozostaje do treści całej perykopy: niektórzy widzą podawany przez Łukasza rodowód jako rzeczywistą genealogię Józefa, oprócz tej innej przytoczonej w Ewangelii Mateusza; Jan Damasceński uznał wtrącenie «jak mniemano synem Józefa» za marginalną informację, przez którą Łukasz, w tym konkretnym przypadku, chce określić Jezusa jako syna Helego, określając dziadka ze strony matki, tzn. Helego (gr. Ἠλί), autor trzeciej Ewangelii rozpoczyna prezentację przodków Pana co do ciała.
Pokrewieństwo z Elżbietą Ewangelista Łukasz odnotował, iż Elżbieta, matka Jana Chrzciciela, była «krewną» (gr. syngenēs, συγγενής) Marii oraz że Elżbieta pochodziła z kapłańskiego rodu Aarona, z pokolenia Lewiego. Grzegorz z Nazjanzu, biorąc pod uwagę te informacje, uważał, iż również Maria pochodziła z rodu Aarona i pokolenia Lewiego. W ten sposób linie królewska i kapłańska połączyły się w osobie Jezusa ChrystusaPor. np. Carmen 18.. Tomasz z Akwinu uważał, iż ojciec Marii pochodził z pokolenia Judy, matka Marii z pokolenia Lewiego.
Rodowód Ewangelii Mateusza: od Abrahama do Jezusa Mateusz rozpoczyna swoją Ewangelię: Rodowód Jezusa Chrystusa, syna Dawida, syna Abrahama. Abraham był ojcem Izaaka; Izaak ojcem Jakuba... i kontynuuje aż do Jakub ojcem Józefa, męża Marii, z której narodził się Jezus, zwany Chrystusem. Tak więc w całości od Abrahama do Dawida jest czternaście pokoleń; od Dawida do przesiedlenia babilońskiego czternaście pokoleń; od przesiedlenia babilońskiego do Chrystusa czternaście pokoleń. Autor pierwszej Ewangelii od samego początku podkreśla tytuł-określnik Chrystus, którym w języku greckim oddano hebrajskie Mesjasz. Pomazaniec miał być potomkiem króla Dawida. Genealogia służy więc ukazaniu owego pochodzenia. Mateusz rozpoczyna od nazwania Jezusa «synem Dawida», wskazując na jego królewskie pochodzenie, oraz «synem Abrahama», podkreślając, iż należał do Żydów. Oba określenia są fundamentalne i przywodzą na myśl obietnice Boże dane Abrahamowi i Dawidowi. Mateuszowy tytuł wstępny − księga rodowodu (gr. βίβλος γενέσεως) − bywa różnorodnie interpretowany. Przeważa jednak opinia, iż odnosi się on do genealogii, która zaraz za nim następuje. Pobrzmiewa sens znany z Septuaginty, która używa go dla oddania hebrajskiego słowa «toledot» (pokolenia, potomkowie).
+ Przodkowie Jezusa według Ewangelii Mateusza Abraham Izaak Jakub Juda i Tamar Fares Esrom Aram Aminadab Naasson Salmon i Rachab Booz i Rut Obed Jesse Dawid i Batszeba Solomon Roboam Abiasz Asa Jozafat Joram Ozjasz Jotam Achaz Ezechiasz Manasses Amos Jozjasz Jechoniasz Salatiel Zorobabel Abiud Eliakim Azor Sadok Achim Eliud Eleazar Mattan Jakub Józef i Maria * Jezus Genealogia Mateusza jest znacznie bardziej złożona niż rodowód Łukasza. Posiada zawierające schemat otwarcie, dzieli się na trzy charakterystyczne «epoki» po czternaście pokoleń każda: pierwsza bogata jest w adnotacje, wymienia cztery matki oraz braci Judy, a także Zarę, brata Faresa; druga zawiera listę potomków króla Dawida, linię dynastyczną, przeocza jednak szereg pokoleń, kończąc na Jechoniaszu i jego braciach w czasie przesiedlenia babilońskiego; trzecia wylicza tylko 13 pokoleń, łącząc Józefa z Zorobabelem poprzez szereg niezidentyfikowanych potomków, których liczba jest ewidentnie zbyt krótka dla tak długiego okresu.
Liczbę 42 pokoleń osiągnięto poprzez opuszczenie szeregu generacji, tak więc wybór trzech «epok» po czternaście pokoleń zdaje się być celowym zabiegiem natchnionego autora. Czternaście jest podwojeniem siódemki, symbolizującej doskonałość i przymierze. W gematrii 14 jest liczbą imienia króla Dawida. Mateusz wybrał grecką pisownię hebrajskich imion opierając się na Septuagincie. Kilka imion warte jest zwrócenia szczególnej uwagi: forma Asa (gr. Ἀσάφ) sugeruje identyfikację króla Asy z psalmistą AsafemPor. np. . Biblia przypisuje 12 psalmów temu bliżej nieznanemu autorowi.; forma Amos (gr. Ἀμώς) sugeruje identyfikację króla Amosa z prorokiem Amosem, aczkolwiek Septuaginta nie posiada tej formy, obie mogą być przyjęciem jakiejś zbliżonej im formy; charakterystycznymi są formy imion Boez (gr. Βόες) dla Booza (Septuaginta Βοος) oraz Rahab (gr. Ῥαχάβ) dla Rachab (Septuaginta Ῥαὰβ).
Przodkinie Mateuszowa Rachab identyfikowana jest z nierządnicą znaną z Księgi Jozuego. Pisownia imienia u Mateusza odbiega jednak od pisowni Septuaginty, której brakuje litery χ. Litery tej brak jest również w oryginalnej pisowni tego imienia w Liście do Hebrajczyków (Ῥαὰβ 11,31) i Liście Jakuba (Ῥαὰβ 2,25). Mateusz jako jedyny nazywa ją żoną Salmona i matką Booza, całkowicie ignorując relacje z nierządnicą z Jerycha, podkreśloną w Liście do Hebrajczyków oraz w Liście Jakuba. Według Talmudu to Jozue poślubił RachabMegillah 14b-15a.. Odmienna niż w innych księgach pisownia imienia występuje tylko u Józefa Flawiusza i może być wynikiem użycia tego samego źródła. Biblista Richard Bauckham łączy ją z fragmentem z Pierwszej Księgi Kronik, gdzie w rozdziale 2. wymienieni są Szalma i RekabPor. odpowiednio: , co mogło wpłynąć na uznanie Rachab za córkę w linii kenickiej. Rekab uznany jest za Kenitę w wersecie 55. Pierwszej Księgi Kronik. Mateuszowy Salmon zostaje w 1Krn wymieniony jako Szalma.
Zaskakuje fakt włączenia przez Mateusza do rodowodu Jezusa postaci kobiecych, biorąc pod uwagę fakt, iż w genealogiach Żydzi wyliczali tylko przodków męskich. Autor włączył do rodowodu Tamar, Rachab, Rut i Batszebę, kompletnie ignorując tak ważne niewiasty jak matriarchinie: Sarę, Rebekę czy Leę. Kwestia ta jest wciąż dyskutowana przez biblistów.