thumb|Grób pisarki Heleny Bobińskiej na cmentarzu Wojskowym na Powązkach Helena Bobińska z Brunów (ur. 9 maja 1887 w Warszawie, zm. 9 czerwca 1968 tamże) – polska i radziecka powieściopisarka, autorka książek dla dzieci i młodzieży oraz tłumaczka.
Życiorys W okresie młodości związała się z ruchem socjalistycznym i komunistycznym (nurtu SDKPiL), uczestniczyła w rewolucji 1905 r. Po rewolucyjnym przewrocie bolszewickim w 1917 do 1945 r. pozostała w RFSRR ZSRR. W owym okresie współpracowała z polskojęzycznymi radzieckimi pismami literackimi i młodzieżowymi (m.in. „Trybuną”, „Komsomolską Prawdą”, „Kulturą Mas”). Jej debiutem powieściowym był utwór O szczęśliwym chłopcu (1918), w którym skontrastowała życie dziecka inteligenta z losem dzieci z klasy proletariackiej. W 1932 sprzeciwiła się reformie pisowni polskiej zaproponowanej m.in. przez Brunona JasieńskiegoMikołaj Iwanow, Pierwszy naród ukarany. Polacy w Związku Radzieckim w latach 1921–1939, Wyd. PWN, Warszawa–Wrocław 1991, s. 206.. W 1936 objęła stanowisko kierownika literackiego Państwowego Teatru Polskiego w Kijowie. Była członkinią Związku Pisarzy Radzieckich w latach 1934–1938. Podczas II wojny światowej przebywała na terytorium ZSRR. W 1945 r. wróciła do kraju. Kontynuując pisarską działalność w tym samym roku napisała powieściową biografię Maria Skłodowska-Curie. Wydała wiele powieści, opowiadań i nowel. Część utworów podporządkowana była wymogom realizmowi socjalistycznemu, z wyrazistymi akcentami dydaktyczno-społecznymi (np. O wakacyjnej zabawie w sprawiedliwą republikę z 1949 r. czy hagiograficzna powieść o młodości Stalina pt. Soso. Dziecięce i szkolne lata Stalina z 1953). Pozostawiła również fragmenty autobiograficzne dotyczące lat 1902–1918 w postaci wspomnień pt. Pamiętniki tamtych lat, cz. 1 (1963).
Dokonała przekładów z języka rosyjskiego, m.in. dzieł Antona Czechowa, Arkadego Gajdara i Maksyma Gorkiego. Utwory Bobińskiej tłumaczone były m.in. na rosyjski, bułgarski, słowacki, czeski, niemiecki, norweski, węgierski, bengali.
Za twórczość dla dzieci i młodzieży otrzymała nagrodę Prezesa Rady Ministrów (1951) i Nagrodę Państwową (1953).
Zmarła w Warszawie, pochowana na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera D6-4-21).
Życie prywatne Siostra Juliana Bruna i Rozalii Rybackiej, ciotka Celiny Budzyńskiej, żona Stanisława Bobińskiego i matka Celiny BobińskiejTeresa Torańska, Oni, Wyd. iSOURCE S.A., s. 11, 14(darmowy fragm. PDF-u)..
Dzieła (wybór) O szczęśliwym chłopcu (1918); Tajemnica Romka (1926); Zemsta rodu Kabunauri (1930); Ludzie Czerwonego Frontu. Powieść z życia kolektywników polskich na Białorusi (1932)M. Iwanow, op. cit., s. 212.; Maria Skłodowska-Curie (1945); Stach Sobie-pan (1929); Lipniacy (1948); O wakacyjnej zabawie w sprawiedliwą republikę (1949); O kotku góralu (1949); Sąd pionierów (1925, wyd. krajowe 1950); Pionierzy (1951); Spisek (1952); Soso. Dziecięce i szkolne lata Stalina (1953); Pamiętnik tamtych lat, cz. 1 (1963); O królu Słońcu i jego czterech córkach (1971).
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy II klasy (22 lipca 1949) „za zasługi położone dla Narodu i Państwa w dziedzinie (...), kultury i sztuki”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Order Czerwonego Sztandaru Pracy (ZSRR)
Przypisy
Bibliografia H. B. Żółkiewska, K. Kuliczkowska, Bobińska Helena z Brunów, „Twórczość”, 1968, nr 8. Dostęp online na: www.biografie.humers.net i www.eduteka.pl
Nowy słownik literatury dla dzieci i młodzieży", Warszawa 1979. Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 1, Warszawa 1985. „Cmentarz Komunalny Powązki dawny Wojskowy w Warszawie” Praca zbiorowa pod redakcją Juliusza Jerzego Malczewskiego, Wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1989 s. 127.
Linki zewnętrzne Portrety fotograficzne Heleny Bobińskiej autorstwa J. B. Dorysa udostępnione w formie elektronicznej w Federacji Bibliotek Cyfrowych.
Kategoria:Członkowie Związku Pisarzy ZSRR Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pisarze związani z Warszawą Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Uczestnicy rewolucji w Królestwie Polskim (1905–1907) Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1968