mały|Grób Czesława Kupisiewicza na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie Czesław Eugeniusz Kupisiewicz (ur. 13 lipca 1924 w Sosnowcu, zm. 5 listopada 2015 w Warszawie) – polski humanista, specjalista w dziedzinie pedagogiki, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki, prorektor Uniwersytetu Warszawskiego i dziekan Wydziału Psychologii i Pedagogiki tej uczelni, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk.
Życiorys Syn Franciszka i Konstancji. Uczęszczał do Gimnazjum im. Stanisława Staszica. Szkoły tej jednak nie ukończył, ze względu na wybuch wojny. Studia wyższe odbył w Uniwersytecie Warszawskim, gdzie w 1951 uzyskał tytuł magistra pedagogiki. Z tą uczelnią związana była również większość jego życia zawodowego. Od 1952 należał do PZPR. Na UW obronił doktorat w 1959, a w 1969 uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych. W latach 1965–1969 był wicedyrektorem ds. badań resortowego Instytutu Badań Pedagogicznych. W 1969 został prorektorem Uniwersytetu Warszawskiego. Funkcję tę pełnił przez dwa lata. W latach 1970–1973 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego w Komisji Ekspertów do Opracowania Raportu o Stanie Oświaty w PRL. Od 1973 przez sześć lat pełnił funkcję dziekana Wydziału Psychologii i Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego. W 1976 został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk, a w 1986 jej członkiem rzeczywistym. Od 1978 przez sześć lat był redaktorem naczelnym „Rocznika Pedagogicznego”, a przez kolejnych siedem lat redaktorem naczelnym „Kwartalnika Pedagogicznego” (do 1991). Od 1982 był członkiem Rady Naukowej Instytutu Podstawowych Problemów Marksizmu-LeninizmuPosiedzenie Rady Naukowej IPPML przy KC PZPR /w/ "Rzeczpospolita", nr 102, 13 maja 1982, s. 2.. W 1994 został emerytowanym profesorem UW, kontynuując działalność naukową. W latach 1990–2007 był członkiem Komitetu Prognoz „Polska 2000 Plus” przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk, a w latach 1998–2000 przewodniczącym Rady Naukowej Stowarzyszenia Oświatowców Polskich.
Obszar jego zainteresowań obejmował dydaktykę ogólną, historię wychowania i myśli pedagogicznej, a także pedagogikę ogólną i porównawczą. Był autorem licznych publikacji z zakresu dydaktyki i pedagogiki. Jest autorem jednego z najpopularniejszych w Polsce podręczników do dydaktyki. Do najważniejszych należy 27 publikacji zwartych, z których 7 przetłumaczono na inne języki. Był redaktorem naukowych 10 dzieł zbiorowych.
W czasie swojej pracy na uczelni wypromował 26 doktorów nauk humanistycznych.
Oprócz funkcji kierowniczych na Uniwersytecie Warszawskim i w instytucjach związanych z nauką był członkiem wielu organizacji naukowych i dydaktycznych. Był między innymi członkiem Międzynarodowego Stowarzyszenia Nauk o Wychowaniu IAES, Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów oraz ekspertem UNESCO do spraw szkolnictwa wyższego.
Zmarł w Warszawie, pochowany 13 listopada 2015 na cmentarzu komunalnym Północnym (kwatera S-II-3-3-12).
Publikacje
„O efektywności nauczania problemowego” (1960) „Niepowodzenia dydaktyczne. Przyczyny i niektóre środki zaradcze” (1964) - trzy wydania „O zapobieganiu drugoroczności” (1966) „Nauczanie programowane” (1966) - pięć wydań „Podstawy dydaktyki” (1973) - osiemnaście wydań „Nauczanie programowane w szkolnictwie wyższym”(1974) „Metody programowania dydaktycznego” (1974) „Przemiany edukacyjne w świecie” (1978) „Szkolnictwo w procesie przebudowy” (1982) „Paradygmaty i wizje reform oświatowych” (1985) - cztery wydania „Kierunki przebudowy szkolnictwa w krajach uprzemysłowionych” (1988) „Zarys przebudowy systemu szkolnego w Polsce” (1988) „Koncepcje reform szkolnych w latach osiemdziesiątych” (1991) „Koncepcje reform szkolnych w latach 80.” (1992) „Propozycje i kierunki reform szkolnych w USA, Anglii i Polsce na przełomie lat 80. i 90.” (1994) „Koncepcje reform szkolnych w wybranych krajach świata na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych” (1995) „O reformach szkolnych. Wybór rozpraw i artykułów z lat 1977–1999” (1999) „Rzecz o kształceniu. Wybór rozpraw i artykułów” (1999) „Wybrane problemy teorii i praktyki pedagogicznej na progu XXI wieku” (2003) „Projekty reform edukacyjnych w świecie” (2006) „Szkoła w XX wieku” (2006) - dwa wydania „Słownik pedagogiczny” (2009) „Szkice z dziejów dydaktyki” (2010) „Z dziejów teorii i praktyki wychowania” (2012) „Dydaktyka. Podręcznik akademicki” (2012) „Okazjonalne wykłady pedagogiczne” (2012)
Źródło:.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1979) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1963) Srebrny Krzyż Zasługi (1953) Odznaka tytułu honorowego Zasłużony Nauczyciel PRL (1983) Odznaka „Zasłużony dla Miasta Sosnowca” (2009) Medal Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy „za wybitne osiągnięcia naukowe” (2005)
Nagrody i wyróżnienia
Nagroda indywidualna II stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1967)KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1967 r. pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia Dz. Urz. Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 30 grudnia 1967 r. Nr A-13, poz. 88 [dostęp 2026-01-12]. Nagroda „Trybuny Ludu” I stopnia (1985)Nagrody "Trybuny Ludu" 1985 r., "Trybuna Ludu", nr 144, 22 czerwca 1985, s. 2. tytuł „Nauczyciela nauczycieli” przyznany przez Ministerstwo Oświaty i Wychowania oraz „Głos Nauczycielski” (2005) tytuł doktora honoris causa Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie (2013) nagrody Ministra Nauki (pięciokrotnie nagroda I stopnia) i Rektora Uniwersytetu Warszawskiego (czterokrotnie nagroda I stopnia)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Doktorzy honoris causa Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie Kategoria:Laureaci nagrody „Trybuny Ludu” Kategoria:Ludzie urodzeni w Sosnowcu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Prorektorzy Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 2015