Roman Harmoza (ur. 12 lutego 1937 w Bućkiewiczach k. Mołodeczna) – generał brygady pilot Wojska Polskiego.
Życiorys Po wojnie przesiedlił się wraz z rodziną na teren późniejszego województwa zielonogórskiego. W 1956 ukończył liceum ogólnokształcące w Szprotawie i wstąpił do Oficerskiej Szkoły Lotniczej nr 5 w Radomiu. Szkołę ukończył jako prymus w marcu 1960 i został promowany do stopnia podporucznika. Po promocji otrzymał przydział do 31 pułku szkolno-bojowego w Łasku, gdzie był instruktorem pilotem. Po przemianowaniu 31 pułku szkolno-bojowego na 10 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK był dowódcą klucza w stopniu kapitana. W latach 1966–1969 studiował w Akademii Sztabu Generalnego WP im. gen. broni Karola Świerczewskiego w Warszawie, którą ukończył z wyróżnieniem. Po ukończeniu studiów został szefem strzelania powietrznego eskadry w 13 pułku lotnictwa myśliwskiego OPK w Łęczycy. Od listopada 1969 był kolejno zastępcą dowódcy, dowódcą eskadry, zastępcą dowódcy pułku, a od czerwca 1973 do września 1977 był dowódcą 1 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego OPK „Warszawa” w Mińsku Mazowieckim w stopniu majora, następnie podpułkownika. W 1975 i 1977 pułk ten był wyróżniany przez MON za osiągnięcia w szkoleniu.
W 1978 był zastępcą dowódcy 4 Pomorskiej Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego ds. liniowych w Malborku. Od 1978 do 1980 studiował w Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K. Woroszyłowa w Moskwie. Po ukończeniu studiów został w lipcu 1980 dowódcą 2 Brandenburskiej Dywizji Lotnictwa Szturmowo-Rozpoznawczego w Pile. Od 1983 dowódca 4 Pomorskiej Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego im. gen. bryg. pil. Józefa Smagi w Malborku. W październiku 1986 na mocy uchwały Rady Państwa PRL został awansowany do stopnia generała brygady. Nominację wręczył mu w Belwederze 12 października 1986 przewodniczący Rady Państwa PRL gen. armii Wojciech Jaruzelski. Od końca 1986 pełnił obowiązki, a od 1987 był zastępcą dowódcy Wojsk Lotniczych do spraw liniowych.
W czasach PRL był aktywnym działaczem PZPR w wojsku, delegatem na IX Zjazd PZPR (1981)Sprawą najważniejszą jest dziś dobro Polski, "Żołnierz Wolności", nr 270, 25 listopada 1981, s.2. oraz członkiem Komitetu Partyjnego PZPR Wojsk Lotniczych (1984)Miernikiem postaw socjalistyczna ideowość, "Żołnierz Wolności", nr 273, 15 listopada 1984, s. 5.
Po połączeniu Wojsk Lotniczych i Wojsk OPK w lipcu 1990 został szefem Wojsk Lotniczych – zastępcą dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej. Od czerwca 1991 do października 1993 był attaché wojskowym, morskim i lotniczym przy Ambasadzie RP w Moskwie. Ze stanowiska tego został odwołany na żądanie strony rosyjskiej w ramach odwetu za wydalenie przez stronę polską attache wojskowego Rosji w Warszawie. Od stycznia do lipca 1994 pełnił obowiązki dyrektora Departamentu Kadr MON, a w latach 1994–1995 był dyrektorem generalnym w MON. Od 1995 do 1997 roku był zastępcą szefa Misji Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w Gruzji, a od 1997 do 1998 doradcą dowódcy Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. W maju 1997 został przeniesiony w stan spoczynku w związku z osiągnięciem 60. roku życia.
W okresie od 1998 do 2000, już w stanie spoczynku, był zastępcą szefa Misji OBWE w Mołdawii. Od 2001 pracował jako dyrektor do spraw rozwoju w amerykańskiej firmie NATO Expantion Engineering and Program Management Corporation. Aktywny działacz organizacji lotniczych i weteranów wojskowych. W latach 2007–2019 prezes Klubu Generałów WP. W latach 2006–2010 wiceprezes, a od 2010 prezes Oddziału Warszawsko-Mazowieckiego Stowarzyszenia Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP. W latach 2014–2018 członek Zarządu Głównego Stowarzyszenia Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP z siedzibą w Poznaniu. Był także wiceprzewodniczącym Komitetu Budowy Pomnika "Chwała Lotnikom Polskim", który został odsłonięty na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w sierpniu 2018 z okazji 100-lecia Lotnictwa PolskiegoHenryk Czyżyk, "XXV-lecie Oddziału Warszawsko-Mazowieckiego Stowarzyszenia Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP 1994-2021, Stowarzyszenie Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP, Warszawa 2021, s. 101-103.
Pilot wojskowy klasy mistrzowskiej, w 1978 i 2014 wyróżniony tytułem "Zasłużonego Pilota Wojskowego". W powietrzu spędził ponad 2500 godzin. Latał na samolotach Junak-3, Jak-11, TS-8-Bies, MiG-15, Lim-1, Lim-2, Lim-5, MiG-17 i MiG-21 różnych modyfikacji, a także TS-11 Iskra. Podczas służby w 1 pułku lotnictwa myśliwskiego OPK "Warszawa" był członkiem zespołu akrobacyjnego "Strzała". W lipcu 1978 wykazał wysokie umiejętności pilotażowe i uniknął katastrofy lotniczej w trudnej sytuacji, gdy podczas lądowania w samolocie MIG-15 zgasł silnik.
Odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1997) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1987) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1978) Złoty Krzyż Zasługi (1973) Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal „Pro Memoria” (2012) Medal „Milito Pro Christo” (2017) Tytuł honorowy i odznaka Zasłużony Pilot Wojskowy PRL (1978) Tytuł honorowy i odznaka Zasłużony Pilot Wojskowy (2014) Krzyż Za Zasługi dla Związku Żołnierzy Wojska Polskiego (2019) Odznaka Honorowa „Zasłużony dla Mazowsza” (2019) Odznaka pamiątkowa 1 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego OPK „Warszawa” Tytuł Honorowego Obywatela miasta Mińsk Mazowiecki (2011). Statuetka Ikara Medal „Za umacnianie braterstwa broni” (ZSRR, 1981)Radzieckie medale dla oficerów, "Żołnierz Wolności", nr 238, 7 października 1981, s. 5. inne odznaczenia
Życie prywatne Mieszka w Warszawie, żonaty, dwie córkiS. Czmur, W. Wójcik, Generałowie w stalowych mundurach, Dom Wydawniczy Bellona, Poznań 2003, str. 56=57.
Przypisy
Bibliografia
Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 t. I: A-H, Toruń 2010, s. 510-512.
Henryk Czyżyk, "XXV-lecie Oddziału Warszawsko-Mazowieckiego Stowarzyszenia Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP 1994-2021, Stowarzyszenie Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP, Warszawa 2021, s. 101-103
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztabu Generalnego Kategoria:Generałowie brygady ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Generałowie brygady Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Ludzie związani z Mińskiem Mazowieckim Kategoria:Ludzie związani ze Szprotawą Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Milito Pro Christo Kategoria:Odznaczeni Medalem Pro Memoria Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Oficerowie polskiego lotnictwa wojskowego 1943–1989 Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego – absolwenci Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Urodzeni w 1937