thumb|Pasta do zębów Pasta do zębów – substancja, która rozprowadzana przy pomocy szczoteczki do zębów służy do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej. Działa poprzez usuwanie z powierzchni zębów i dziąseł zanieczyszczeń i nalotów o zróżnicowanym składzie chemicznym, głównie płytki nazębnej. Stanowi długotrwałą ochronę przeciwpróchniczą. Zapewnia estetyczny wygląd zębów oraz świeży oddech. Zapobiega chorobom przyzębia. thumb|300px|Pasta do zębów pod mikroskopem (powiększenie 100×, 200×, 400× i 600×)
Skład pasty do zębów środki abrazyjne (ścierne, polerujące): np. krzemionka koloidalna środki żelujące (zagęstniki) – decydują o konsystencji środki pieniące (mydła, detergenty); przykładowe detergenty: laurylosiarczan sodu, laurylosarkozynian sodu substancje smakowo-zapachowe, np. mentol substancje przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze substancje biologicznie czynne (przeciwpróchnicze), działające na: tkanki twarde zęba – szczególnie na nadwrażliwość zębów związki fluoru (zamyka kanaliki zębiny), hydroksyapatyty, cytrynian sodu, chlorek potasu dziąsła i śluzówkę zioła, witaminy, salicylan choliny, ksylitol, torf płytkę i kamień nazębny pirofosforan sodowy – zapobiega mineralizacji płytki nazębnej oktapinol – zmniejsza odkładanie płytki nazębnej glukuronian chlorheksydyny, triklosan – niszczą drobnoustroje sanguinaryna
Fluor występuje w postaci następujących związków: fluorek sodu monofluorofosforan sodu aminofluorki fluorek cyny(II) fluorek glinu
Jedynie aminofluorki są związkami organicznymi, pozostałe są nieorganiczne. Stare pasty zawierały tlenek magnezowy jako środek neutralizujący szkodliwe kwasy.
Zawarte w pastach związki fluoru działają przeciwpróchniczo, hamując rozwój enzymów wydzielanych przez bakterie przy zamianie węglowodanów na kwasy i zwiększając tym samym odporność szkliwa na działanie kwasów w jamie ustnej. Dodatkową cechą tych związków jest pogarszanie zdolności adhezyjnych powierzchni zęba w stosunku do bakterii (utrudnianie kolonizacji powierzchni zęba przez bakterie), tym samym zmniejsza się ryzyko powstania próchnicyRobinson C., Connell S., Kirkham J., Brookes S.J., Shore R.C., Smith A.M.: The effect of fluoride on the developing tooth. Caries Res. 2004, 38, 268–276. Prewencja próchnicy wynosi: 1 mg F/l.Dębiński A., Nowicka G., Sekuła W., Figurska K.: Zawartość fluoru w diecie populacji polskiej – próba oszacowania. Żyw. Człow. Me-tab. 2006, 4, 300–308 Związki fluoru hamują demineralizację szkliwa, a nawet umożliwiają jego remineralizację.
Tubki thumb|300px|Budowa tubki pasty do zębów zawierającej więcej niż jeden kolor: 1 – przekrój poprzeczny tubki, 2 – przekrój poprzeczny wylotu, 3 – wylot tubki Pierwsza pasta do zębów w tubce została sprzedana w 1896 r. przez firmę „Colgate & Company”. W masowej sprzedaży dotychczasowe słoiki, w których sprzedawane były pasty, zostały zastąpione tubkami przez „Colgate & Company” w 1908 r.
Niektóre pasty do zębów po wyciśnięciu z tubki zawierają więcej niż jeden kolor. Początkowo był to chwyt reklamowy stosowany przez producentów, jednak takie rozwiązanie ma również swoje zalety, ponieważ można wówczas użyć w paście większą ilość czynnych składników, których nie dałoby się umieścić razem z uwagi na możliwość reakcji chemicznej pomiędzy nimi. W takim przypadku tubka pasty do zębów jest odpowiednio skonstruowana tak, że jej wnętrze posiada pojemniki oddzielone od siebie. Mieszanie pasty następuje dopiero przy jej wyciskaniu.
Przypisy
Kategoria:Narzędzia stomatologiczne Kategoria:Kosmetyki Kategoria:Środki czystości