thumb|Rewers pieczęci majestatycznej Kazimierza Wielkiego z 1334 r. thumb|Wielka pieczęć miasta Kłodzka z XIII w.
Pieczęć – znak własnościowy i rozpoznawczy osoby fizycznej lub prawnej, wyciskany za pomocą stempla (tłoku pieczętnego). Stanowi świadectwo wiarygodności – nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi. Również jest środkiem zabezpieczającym nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu.
Historia pieczęci
Starożytność W starożytności używano pieczęci głównie jako znaku własnościowego i do stwierdzania nienaruszalności przedmiotów (np. grobowców). W starożytnej Grecji i Rzymie używano ich do zabezpieczania korespondencji i zaświadczania autentyczności testamentu. Od przełomu IV i III w. p.n.e. pieczęci wraz z podpisem używano do uwierzytelniania dokumentów.
Średniowiecze Po starożytnych pieczęcie przejęli barbarzyńcy. Używali ich podobnie jak poprzednicy do gwarantowania nienaruszalności korespondencji i przedmiotów oraz jako znaku rozpoznawczo-własnościowego. Na zachodzie Europy od XI w. stały się pełnoprawnym środkiem legalizacji dokumentu. Od przełomu XII i XIV w. pieczęć stała się jedynym sposobem legalizacji dokumentów co upowszechnił dekret Aleksandra III z 1166 r. Uszkodzenie lub brak pieczęci powodowały uznanie dokumentu za nieważny.
Czasy nowożytne W miarę upowszechniania pisma pieczęcie ponownie zaczęły pełnić funkcje zamykania korespondencji i przedmiotów w celu kontroli ich nienaruszalności. Pozostała jako środek legalizacji dokumentów ale wyłącznie kiedy występowała razem z podpisem. W czasach współczesnych pieczęcie są używane przede wszystkim przez władze państwowe a w dalszej kolejności osoby prywatne i pełni funkcję wyłącznie znaku wierzytelności dokumentu.
Podział pieczęci
Podział pieczęci ze względu na osobę pieczęcie osób fizycznych: pieczęć papieska (bulla), pieczęć monarsza (cesarska, królewska, książęca): majestatyczna (głównie cesarska i królewska), portretowa, piesza, konna, herbowa (jako contrasigillum lub na rewersie pieczęci monetowej), wotywna, pieczęć dostojnika kościelnego: tronowa, stojąca, herbowa, pieczęć rycerska, pieczęcie osób prawnych: pieczęć państwowa, pieczęć samorządowa (miejska lub wiejska), pieczęć korporacyjna (instytucji kościelnych i organizacji społecznych).
Podział pieczęci ze względu na funkcje pieczęć większa (sigillum maius), pieczęć mniejsza, pieczęć sygnetowa (sygnet).
Podział pieczęci ze względu na materiał pieczętny pieczęć woskowa, pieczęć lakowa, pieczęć metalowa (bulla), pieczęć tuszowa, pieczęć kopciowa (dymna).
Zobacz też
lak pieczęć cylindryczna sfragistyka wosk Pieczęć Rzeczypospolitej Polskiej pieczęć urzędowa (Polska)
Bibliografia Szymański J., Nauki pomocnicze historii, Warszawa 2006
Kategoria:Prawo administracyjne
Kategoria:Autentyczność