thumb|Kwitnące brzoskwinie thumb|Kwiat thumb|Owoce brzoskwini
Brzoskwinia zwyczajna, b. właściwa (Prunus persica (L.) Batsch) – gatunek drzewa należący do rodziny różowatych. Prawdopodobnie pochodzi ze środkowych i północno-wschodnich Chin, obecnie nie rośnie dziko, występuje tylko jako roślina uprawna.
Morfologia Pokrój Drzewo o wysokości do 6 m, żyjące do 30 lat. Pień Kora ciemnobrunatnoszara, nieraz u dołu prawie czarna, podłużnie spękana. Liście Lancetowate, faliście ząbkowane, błyszczące. Kwiaty Różowe, pięciokrotne, o licznych słupkach i pręcikach, samopłodne. Kwitnie w kwietniu, przed pojawieniem się liści. Owoce Pestkowiec o masie 100–200 g, omszonej skórce, żółtej z czerwonym rumieńcem. Dojrzewa w zależności od odmiany od lipca do października.
Systematyka i zmienność W większości ujęć taksonomicznych brzoskwinia zwyczajna zaliczana jest do rodzaju Prunus i ma nazwę Prunus persica. Natomiast według Krytycznej listy roślin naczyniowych Polski zaliczana jest do odrębnego rodzaju brzoskwinia jako Persica vulgaris.
Odmiany: Prunus persica var. nucipersica (Suckow) C. Schneider (syn. P. persica var. nectarina (Aiton) Maxim.) – nektarynka Prunus persica var. persica – brzoskwinia zwyczajna Prunus persica var. platycarpa – brzoskwinia płaskoowocowa
Zastosowanie Drzewo owocowe. W Chinach była już uprawiana 4000 lat temu. Przez Persję do Grecji dotarła ok. 300 r. p.n.e. W Rzymie rozpowszechniła się w ciągu pierwszego wieku n.e. Następna fala rozprzestrzenienia nastąpiła w XVI wieku, kiedy to brzoskwinia trafiła do Europy Północnej (na Wyspy Brytyjskie) i następnie dalej na różne kontynenty. Roślina lecznicza Surowiec zielarski: owoc. Działanie: polecane w dietach odchudzających. Z uwagi na działanie zasadotwórcze i moczopędne, stosowane przy chorobach reumatycznych i schorzeniach układu moczowego. Działa uspokajająco. Bor podnosi poziom estrogenu, przez co przeciwdziała osteoporozie. Sztuka kulinarna: Owoce są bardzo smaczne i najczęściej jada się je surowe, można dodać do ciast, przetworzyć na kompot, dżem, ususzyć. Z pestek wyrabia się jasnożółty, dosyć rzadki olej, o delikatnym zapachu migdałów. Zawiera ponad 64% kwasu olejowego, 26% kwasu linolowego, 5,5% kwasu palmitynowego, 2,9% kwasu stearynowego. Olej stosuje się jako bazę do masażu. Niektóre kultywary są uprawiane jako rośliny ozdobne, np. ‘Alba Plena’ o półpełnych kwiatach, ‘Klara Meyer’ o również półpełnych kwiatach brzoskwiniowego koloru, ‘Magnifica’ o ciemnoróżowych i pełnych kwiatach, ‘Versicolor’ o półpełnych białych lub bladoróżowych kwiatach z czerwonymi paskami.
Uprawa thumb|Sposób cięcia brzoskwini Wymaga słonecznych miejsc. Nadaje się do stref 5–10. W Polsce nie jest całkowicie mrozoodporna – w surowe zimy w zimniejszych rejonach kraju może przemarzać, często też przemarzają wiosną pąki kwiatowe. W Polsce zazwyczaj formowane są drzewa niskopienne. Gatunek wymaga gleb lekkich o dużej zawartości próchnicy i dobrze nawodnionych. Drzewo należy corocznie przycinać, a jeśli liczba zawiązków owocowych jest zbyt duża, należy je przerzedzać, aby wielkość i smak były zadowalające.
Choroby wirusowe: jamkowatość pnia drzew pestkowych, nekrotyczna pierścieniowa plamistość drzew pestkowych, ospowatość śliwy na brzoskwini wywołane przez bakterie i fitoplazmy: bakteryjna plamistość drzew pestkowych, choroba X brzoskwini, europejska żółtaczka drzew pestkowych, guzowatość korzeni, rak bakteryjny brzoskwini wywołane przez lęgniowce i grzyby: biała zgnilizna korzeni, brunatna zgnilizna drzew pestkowych, dziurkowatość liści drzew pestkowych, gruzełek cynobrowy, kędzierzawość liści brzoskwini, leukostomoza drzew pestkowych, mączniak prawdziwy brzoskwini, opieńka miodowa, parch brzoskwini, rak drzew owocowych i zgnilizna owoców, rak kory drzew owocowych, srebrzystość liści, szara pleśń, werticilioza drzew i krzewów owocowych, zgnilizna pierścieniowa podstawy pnia drzew owocowych, zgorzel pędów drzew owocowych.
Przypisy
Kategoria:Różowate Kategoria:Rośliny owocowe Kategoria:Rośliny lecznicze Kategoria:Drzewa i krzewy ozdobne