Jerzy Zych (ur. 17 listopada 1932 w Lublinie, zm. 27 października 2016 w Poznaniu) – generał brygady pilot Wojska Polskiego.
Życiorys W 1950 roku ukończył Liceum Ogólnokształcące im. hetmana Jana Zamoyskiego w Zamościu i wstąpił do Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie. W następnym roku został przeniesiony do Oficerskiej Szkoły Lotniczej Nr 5 w Radomiu. W 1952 roku ukończył naukę w szkole oficerskiej, został promowany na chorążego i skierowany do garnizonu Malbork na stanowisko pilota w 26 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego. W 1953 przeniesiony do 41 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego, gdzie początkowo był starszym pilotem, następnie pomocnikiem dowódcy eksadry do spraw pilotowania, a od 1955 dowódcą eskadry w stopniu porucznika. W 1956 roku został pomocnikiem dowódcy pułku – nawigatorem pułku. W 1958 roku awansował na kapitana. W 1961 ukończył Kurs Dowódców Pułków w Centrum Szkolenia Lotniczego w Modlinie. W marcu 1962 roku został wyznaczony na stanowisko zastępcy dowódcy pułku do spraw liniowych.
W październiku 1964 roku objął dowództwo 41 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Malborku. W latach 1966–1969 studiował w Akademii Sztabu Generalnego WP w Rembertowie. W sierpniu 1969 został dowódcą 9 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Debrznie. W latach 1972–1974 studiował w Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K. Woroszyłowa w Moskwie. W 1973 roku awansował na pułkownika.
Po ukończeniu studiów i powrocie do kraju w sierpniu 1974 został wyznaczony na stanowisko szefa sztabu-zastępcy dowódcy 4 Pomorskiej Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego w Malborku. W sierpniu 1975 objął dowództwo 2 Brandenburskiej Dywizji Lotnictwa Szturmowo-Rozpoznawczego w Pile. 5 października 1978 uchwałą Rady Państwa mianowany generałem brygady; nominację wręczył mu w Belwederze 11 października 1978 przewodniczący Rady Państwa PRL prof. Henryk Jabłoński. W lipcu 1980 roku został szefem sztabu-zastępcą dowódcy Wojsk Lotniczych w Poznaniu. W listopadzie 1987 roku został prezesem Zarządu Głównego Aeroklubu PRL.
Pilot wojskowy I klasy o nalocie 2025 godzin (1959-1989). Latał na 15 typach samolotów wojskowych i sportowych. W 41 pułku lotnictwa myśliwskiego należał do 9-osobowego zespołu pilotażu na samolotach Lim-2. Zespół uczestniczył w wielu pokazach lotniczych i zdobył tytuł mistrzowski na II Zawodach Lotniczych Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju w czerwcu 1960. Podczas defilady lotniczej w Warszawie 22 lipca 1959 leciał w ugrupowaniu „Tafla” składającym się z 64 samolotów Lim-2Stefan Czmur, Waldemar Wójcik, Generałowie w stalowych mundurach, Wydawnictwo Czasopism WLOP – Dom Wydawniczy Bellona, Poznań – Warszawa 2003, s. 212–214..
W okresie dowodzenia przez niego 9 pułkiem lotnictwa myśliwskiego nie zanotowano w tym pułku żadnego wypadku lotniczego, podobnie w okresie gdy dowodził 2 Dywizją Lotnictwa Szturmowo-Rozpoznawczego nie odnotowano żadnej katastrofy lotniczej. Dowodzona przez niego dywizja była dwukrotnie wymieniona w dyrektywie MON do szkolenia sił zbrojnych (w 1977 i 1978 roku) oraz wyróżniona medalami „Za Osiągnięcia w Służbie Wojskowej”.
Od marca 1990 do marca 1993 pełnił służbę jako attaché wojskowy i lotniczy przy Ambasadzie RP w Pradze. Następnie na podstawie decyzji ministra obrony narodowej z 20 stycznia 1993 został przeniesiony w stan spoczynku w związku z osiągnięciem ustawowej granicy wieku. Minister Obrony Narodowej Janusz Onyszkiewicz, w czasie oficjalnego pożegnania 30 marca 1993, wyróżnił go białą bronią.
Zmarł 2 października 2016. Został pochowany 3 listopada 2016 roku w kwaterze lotników na cmentarzu komunalnym Miłostowo w Poznaniu
Awanse W trakcie wieloletniej służby w Wojsku Polskim otrzymywał awanse na kolejne stopnie wojskowe: chorąży – 1952 podporucznik – 1953 porucznik – 1955 kapitan – 1958 major – 1962 podpułkownik – 1968 pułkownik – 1973 generał brygady – 1978
Życie prywatne Był synem Jana (1905-1941), pracownika państwowego, porucznika rezerwy WP, zamordowanego przez Gestapo w zamojskiej rotundzie za działalność podziemną i Kazimiery z Chmielewskich (1911-1946). Po przejściu w stan spoczynku mieszkał w Poznaniu. Od 1953 był żonaty z Anną z domu Parczyńską (1933-2011). Małżeństwo miało syna i córkęJanusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 t. IV: S-Z, Toruń 2010, s. 337–340.. mały|Grób gen. Jerzego Zycha na cmentarzu Miłostowo w Poznaniu
Odznaczenia Order Sztandaru Pracy II klasy (1989) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1980) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1970) Złoty Krzyż Zasługi (1963) Medal 40-lecia Polski Ludowej Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny Brązowy Medal Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Złoty Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” (1982) Odznaka Zasłużony Działacz Kultury Odznaka Zasłużony Pilot Wojskowy PRL (1979) Odznaka „Za Zasługi dla Województwa Płockiego” (1982) Odznaka honorowa „Za zasługi w Rozwoju Województwa Pilskiego (1976)
Przypisy
Bibliografia Stefan Czmur, Waldemar Wójcik, Generałowie w stalowych mundurach, Wydawnictwo Czasopism WLOP – Dom Wydawniczy Bellona, Poznań – Warszawa 2003, s. 212–214 Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 t. IV: S-Z, Toruń 2010, s. 337–340.
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztabu Generalnego Kategoria:Attachés wojskowi III Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie brygady ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Generałowie brygady Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Lublinie Kategoria:Ludzie związani z Debrznem Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego – absolwenci Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Pochowani na cmentarzu Miłostowo w Poznaniu Kategoria:Polscy piloci myśliwscy Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Zmarli w 2016