Mobula – rodzaj ryb chrzęstnoszkieletowych z rodziny mantowatych (Mobulidae).
Rozmieszczenie geograficzne Do rodzaju należą gatunki występujące w wodach Oceanu Indyjskiego (w tym Morze Czerwone), Oceanu Spokojnego i Oceanu Atlantyckiego (w tym Morze Śródziemne).
Morfologia Długość ciała do 910 cm; masa ciała (największa opublikowana) 3 t.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1810 roku francusko-amerykański przyrodnik Constantine Samuel Rafinesque w publikacji własnego autorstwa poświęconej ichtiologii Włoch i Sycylii. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) mobula (M. mobular) .
Etymologia Mobula: epitet gatunkowy Raia mobular ; etymologia niejasna (być może od ‘ruchliwy, przemieszczający się’, w aluzji nawyków migracyjnych mobuli; lub ‘rogaty stół’, być może jest to aluzja do tego, co w niektórych językach romańskich określa się jako „ruchome” lub nieruchome meble, porównując mobulę do dużego mebla (np. stołu), który się porusza; lub jakaś lokalna nazwa używana na Azorach). Apterurus: apteros ‘bezskrzydły’, od negatywnego przedrostka α- a- ‘bez’; -πτερος -pteros ‘-skrzydły’, od πτερον teron ‘skrzydły’; ουρα oura ‘ogon’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Apterurus fabroni (= Raia mobular ). Cephalopterus i Cephaloptera: gr. κεφαλη kephalē ‘głowa’; πτερος pteros ‘płetwiasty’, od πτερον pteron ‘skrzydło, płetwa’. Gatunek typowy: (późniejsze oznaczenie) Raja giorna (= Raja birostris ) (Risso); (absolutna tautonimia) Raja cephaloptera (= Raia mobular ) (Cuvier). Dicerobatus (Dicerobatis): gr. δικρος dikroοs ‘rozszczepiony, rozwidlony’; βατoς batos lub βατις batis ‘płaska ryba, zwykle stosowana w odniesieniu do płaszczki lub rai’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Raia mobular . Manta: ‘duży koc’; w aluzji do podobieństwa manty do koca. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Cephalopterus manta (= Raja birostris ). Ceratoptera: gr. κερας keras, κερατος keratos ‘róg’; πτερον pteron ‘skrzydło, płetwa’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie monotypowe): Cephaloptera giorna (= Raja birostris ). Pterocephalus: gr. πτερον pteron ‘skrzydło, płetwa’; -κεφαλος -kephalos ‘-głowy’, od κεφαλη kephalē ‘głowa’. Brachioptilon: gr. βραχιων brachiōn, βραχιoνos brachionos ‘górna część ramienia’; πτιλον ptilon ‘pióro’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Brachioptilon hamiltoni (= Raja birostris ). Diabolicthys: gr. διαβολος diabolos ‘diabeł’; ιχθυς ikhthus ‘ryba’, Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Diabolicthys elliotti (= Raja birostris ). Ceratobatis: gr. κερας keras, κερατος keratos ‘róg’; βατoς batos lub βατις batis ‘płaska ryba, zwykle stosowana w odniesieniu do płaszczki lub rai’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ceratobatis robertsii (= Cephalopterus hypostomus ). Daemomanta: gr. δαιμων daimōn ‘bóstwo, duch’; rodzaj Manta . Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie (również monotypowe)): Ceratoptera alfredi . Indomanta: ‘Indie’; rodzaj Manta . Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Indomanta tombazii (nomen dubium).
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Mobula alfredi Mobula birostris – manta Mobula eregoodoo Mobula hypostoma Mobula kuhlii Mobula mobular – mobula Mobula munkiana Mobula tarapacana Mobula thurstoni
Opisano również gatunki wymarłe: Mobula cappettae (Europa; miocen) Mobula fragilis (Afryka; miocen) Mobula hynei (Ameryka Północna; pliocen) Mobula lorenzolizanoi (Ameryka Środkowa) Mobula loupianensis (Europa; miocen) Mobula melanyae (Ameryka Północna; miocen) Mobula pectinata (Europa; miocen)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Mantowate