Oddziaływanie pestycydów na pszczoły różni się w zależności od substancji. Niektóre rodzaje pestycydów rozpylane są bezpośrednio na rośliny i mogą prowadzić do śmierci pszczół i innych owadów, które siadają na odsłoniętych partiach roślin. Pestycydy systemiczne, działające na poszczególne układy roślin, są bardziej trwałe i mogą utrzymywać się w liściach, nektarze, pyłku, owocach i innych częściach roślin, powodując śmierć owadów mających z nimi kontakt, w tym pszczółMinistry of Agriculture.Ecological Risk Assessment..

Pestycydy w postaci stałej (sproszkowanej lub zwilżonego proszku) są bardziej niebezpieczne dla pszczół niż te stosowane w formie rozpuszczonej w roztworach lub emulsji. Faktyczna szkodliwość pestycydu dla populacji pszczół jest zależne od toksyczności substancji, czasu przez jaki organizm owada był wystawiony na jej działanie, a także formy w jakiej jest ona stosowana.

Klasyfikacja Toksyczność substancji dla owadów jest mierzona jest najczęściej przy użyciu wartości Dawki śmiertelnej LD50 – dawki przy której następuje śmierć 50% badanej populacji. Wyróżnia się następujące progi toksyczności substancjiPollinator protection requirements for Section 18 Emergency Exemptions and Section 24(c) special local need registration in Washington State; Registration Services Program Pesticide Management Division Washington State Dept of Agriculture, Dec 2006.Hunt, G.J.; Using honey bees in pollination Purdue University, May 2000.: bardzo toksyczna (dawka śmiertelna < 2 μg/pszczołę) średnio toksyczna(dawka śmiertelna 2 – 10.99 μg/pszczołę) nieznacznie toksyczna (dawka śmiertelna 11 – 100μg /pszczołę) nietoksyczna (dawka śmiertelna > 100μg/pszczołę) dla dorosłych osobników.

Masowe ginięcie pszczoły miodnej a pestycydy Zespół masowego ginięcia pszczoły miodnej to zjawisko charakteryzujące się gwałtownym wymarciem populacji dorosłych osobników w roju. Istnieje wiele teorii próbujących wyjaśnić owo zjawisko, żadna nie została jednak uznana za decydująca względem innych. Uważa się najczęściej, że jest ono wywołane kilkoma czynnikami: zatruciem pestycydami, infekcją wirusową lub działaniem pasożytów. Badania nad koloniami pszczół wskazują, że w koloniach dotkniętych masowym ginięciem pszczół wykrywano wysokie poziomy każdego z wymienionych czynnikówUSDA CCD Report..

W marcu 2012 roku przeprowadzono badania z użyciem miniaturowych urządzeń lokalizujących, zamocowanych na ciałach owadów. Wykazały one, że nawet bardzo małym stężeniom pestycydów w pokarmie pszczół, towarzyszą zaburzenia orientacji, uniemożliwiające owadom powrót do ula. Stężenie pestycydu w ciałach owadów było o rząd wielkości mniejsze niż jego dawka śmiertelna. Użyta w tym badaniu substancja, insektycyd tiametoxam, choć dopuszczony do użytku we Francji, może zostać zakazany na terenie Unii Europejskiej.

Śmiertelność w skali ula Śmiertelności pszczół w skali jednego ula może być określona jakoRadunz, L. and Smith, E. S. C. Pesticides Hazard to Honey Bees Entomology, Darwin, Australia.: < 100 pszczół dziennie – normalna śmiertelność 200-400 pszczół dziennie – niska śmiertelność 500-900 pszczół dziennie – średnia śmiertelność > 1000 pszczół dziennie – wysoka śmiertelność

Wpływ pestycydów na dzikie pszczoły Pestycydy mają szkodliwy wpływ nie tylko na pszczołę miodną, ale również dzikie gatunki pszczół. Pełnią one ważną rolę w zapylaniu roślin uprawnych. Wpływ pestycydów może się manifestować w różny sposób, nie tylko poprzez bezpośrednią śmiertelność, ale również oddziaływanie nieletalne, na przykład upośledzenie rozróżniania zapachów, zaburzenia orientacji w czasie powrotu do gniazda czy osłabienie odporności na infekcje. Za szczególnie szkodliwe uważa się pestycydy neonikotynoidowe, m.in. ze względu na ich powolny czas rozkładu i długie utrzymywanie się w środowisku, a także przedostawanie się do wszystkich części rośliny, włącznie z pyłkiem i nektarem.

Pestycydy NazwaPrzykłady preparatów, zawierających substancjęGrupa pestycydówOkres karencjiUwagiToksyczność dla pszczółAldikarbTemikKarbaminian4 tygodniepraktycznie nietoksycznyKarbarylcarbaryl.SevinkarbaminianPszczoły zatrute karbarylem umierają po 2–3 dniach, co pozwala im na zebranie skażonego pyłku i nektaru do ula. Niektóre uprawy traktowane karbarylem doprowadziły do masowego ginięcia owadów. Preparaty zawierające karbaryl nie powinny być używane w okresie kwitnienia i aktywności pszczół.wysoce toksycznyKarbofurancarbofuran.Furadankarbaminian7 – 14 dniAmerykańska Agencja Ochrony środowiska zakazała stosowania w uprawach przeznaczonych do konsumpcji przez człowieka.wysoce toksycznyMetomylmethomyl.Metomyl, Muchobittwww.festires.com.karbaminianpowyżej 2 godzinNie powinien być używany w okresie kwitnienia i aktywności pszczół.wysoce toksycznyMetiokarbKarbaminianwysoce toksycznyMexakarbatZectrankarbaminianwysoce toksycznyPirimikarbPirimor, Aphoxkarbaminianpraktycznie nietoksycznyPropoksurpropoxur.Propoksur, Baygonkarbaminianwysoce toksycznyAcefatChevron, OrtheneFosforoorganiczny3 dniObecnie wycofanyumiarkowanie toksycznyChlorpyrifoschlorpyrifos.Brodan, Detmol UA, Dowco 179, Dursban, Empire, Eradex, Lorsban, Paqeant, Piridane, Scout, Stipend and Tricel.FosforoorganicznyNie powinien być używany w okresie kwitnienia i aktywności pszczół.wysoce toksycznyKumafosPerizinFosforoorganicznyStosowany do zwalczania warrozy. Przedawkowanie może spowodować zatrucie pszczół.praktycznie nietoksycznyDemetondemeton.IsosystoxFosforoorganiczny<2 godzinwysoce toksycznyDemeton-S-metylMeta-systoxFosforoorganicznyumiarkowanie toksycznyDiazinondiazinon.FosforoorganicznyNie powinien być używany w okresie kwitnienia i aktywności pszczół.wysoce toksycznyDicrotophosdicrotophos.Bidrin, Carbicron, Diapadrin, Dicron and EktafosFosforoorganicznywysoce toksycznyDichlorvosdichlorvos.DDVP, VaponaFosforoorganicznywysoce toksycznyDimetoatdimethoate.Cygon, De-FendFosforoorganiczny3 dniNie powinien być używany w okresie kwitnienia i aktywności pszczół.wysoce toksycznyFentionfenthion.Entex, Baytex, Baycid, Dalf, DMPT, Mercaptophos, Prentox, Fenthion 4E, Queletox, LebaycidFosforoorganicznyNie powinien być używany w okresie kwitnienia i aktywności pszczół.wysoce toksycznyFenitrotionfenitrothion.SumithionFosforoorganicznywysoce toksycznyFensulfotionDasanitFosforoorganicznywysoce toksycznyFonofosfonofos.Dyfonate ECFosforoorganiczny3 godzinyhoursna liście Konwencji o zakazie broni chemicznejwysoce toksycznyMalationMalathion USB, ~ EC, Cythion, maldison, mercaptothionFosforoorganiczny6 dniwysoce toksycznyMethamidofosmethamidophos.Monitor, TameronFosforoorganicznyNie powinien być używany w okresie kwitnienia i aktywności pszczół.wysoce toksycznyMethidathionmethidathion.SupracideFosforoorganicznyZakazany na terenie Unii Europejskiej.Nie powinien być używany w okresie kwitnienia i aktywności pszczół.wysoce toksycznyParation metylowyParationparathion.,Fosforoorganiczny5–8 dniSzczególnie niebezpieczną odmianą tego pestycydu jest paration metylowy w formie mikrokapsułek, wielkością odpowiadających ziarnom pyłku. Kapsułki te, podobnie do pyłku, przylegają do ciał pszczół siłą oddziaływania elektrostatycznego. Zmagazynowane w ulu mogą uwalniać substancję przez wiele miesięcy. Sklasyfikowany jako substancja z grupy trwałych zanieczyszczeń organicznych.wysoce toksycznyMevinfosmevinphos.PhosdrinFosforoorganicznywysoce toksycznyMonokrotofosmonocrotophos.https://www.pan-germany.org/download/ahb_polish.pdf.FosforoorganicznyNie powinien być używany w okresie kwitnienia i aktywności pszczół.wysoce toksycznyNalednaled.DibromFosforoorganiczny16 godzinwysoce toksycznyOmetoatFosforoorganicznyNie powinien być używany w okresie kwitnienia i aktywności pszczół.wysoce toksycznyOksydemeton metylowyoxydemeton-methyl.Metasystox-RFosforoorganiczny<2 godzinwysoce toksycznyPhoratephorate.Thimet ECFosforoorganiczny5 godzinwysoce toksycznyFosmetphosmet.ImidanFosforoorganicznywysoce toksycznyFosfamidonDimecronFosforoorganicznywysoce toksycznyPirazofosAfuganFosforoorganicznygrzybobójczywysoce toksycznyTetrachlorwinfosRabon, Stirofos, Gardona, GardcideFosforoorganicznywysoce toksycznyTrichlorfon, MetrifonateDylox, DipterexFosforoorganiczny3 – 6 godzinpraktycznie nietoksycznyPermetrynapermethrin.Ambush, PounceSyntetyczny pyretroid1 – 2 dniBezpieczniejszy, gdy stosowany w suchych warunkach.wysoce toksycznyCypermetrynacypermethrin.Ammo, RaidSyntetyczny pyretroid< 2 godzinStosowana w domach do zwalczania mrówek i karaluchów.wysoce toksycznyFenwaleratesfenvalerate.Asana, PydrinSyntetyczny pyretroid1 dzieńBezpieczniejszy, gdy stosowany w suchych warunkach.wysoce toksycznyRozmetrynaresmethrin.Resmethrin Technical Fact Sheet – National Pesticide Information Center.Pyrethrins and Pyrethroids Fact Sheet – National Pesticide Information Center.Resmethrin Pesticide Information Profile – Extension Toxicology Network.MSDS for Scourge Formula II.Chrysron, Crossfire, Pynosect, Raid Flying Insect Killer, Scourge, Sun-Bugger #4, SPB-1382, Synthrin, Syntox, Vectrin, Whitmire PT-110Syntetyczny pyretroidwysoce toksycznyMethoksychlormethoxychlor.DMDT, Marlatechloroorganiczny2 godzinyzakazany w Unii Europejskiejwysoce toksycznyEndosulfanendosulfan.ThiodanChlorinated cyclodiene8 godzinzakazany w Unii Europejskiejumiarkowanie toksycznyKlotianidinPonchoneonikotynoidZakazany w Niemczech W czerwcu 2008 niemieckie Ministerstwo Żywności, Rolnictwa i Ochrony Konsumentów wstrzymało rejestracje preparatw zawierających neonikotynoidy po tym, jak pszczelarze z południa kraju doniesli o masowym wymieraniu pszczół związanym ze stosowanie jednego z pestycydów, klotianidyny„Emergency Pesticide Ban for Saving the Honeybee”.. wysoce toksycznyEPA Clothianidin Reviews.TiamethoksamActaraneonikotynoidBadania opublikowane w 2012 wskazują na obecność tiametoksamu w martwych pszczołach, znajdowanych wokół pól uprawnych. Pszczoły pozostałe w ulach wykazywały brak koordynacji ruchowej, wskazujący na zatrucie pestycydami.wysoce toksycznyImidaklopridConfidor, Gaucho, Kohinor, Admire, Advantage, Merit, Confidor, Hachikusan, Amigo, SeedPlus (Chemtura Corp.), Monceren GT, Premise, Prothor, and WinnerneonikotynoidZakazany we Francji od 1999, powoduje potencjalnie duże szkody w populacjach pszczółEuropean Food Safety Authority (16 January 2013) „Conclusion on the peer review of the pesticide risk assessment for bees for the active substance clothianidin” EFSA Journal 11(1):3066.wysoce toksycznyDikfolAkarycydpraktycznie nietoksycznyRopopochodnepraktycznie nietoksyczne2,4-DSkładnik ponad 1,500 produktówHerbicydpraktycznie nietoksyczny University of Nebraska Lincoln, Extension, May 1998.

Proces przeciwko EPA w Stanach Zjednoczonych W sierpniu 2008, amerykańska organizacja Rada ds. Ochrony Zasobów Naturalnych (Natural Resources Defense Council), pozwała do sądu rządową Agencję Ochrony Środowiska oskarżając ją o zatajanie informacji na temat potencjalnego ryzyka, jakie stwarzają pestycydy dla pszczół.

Zobacz też Masowe ginięcie pszczół Pestycydy

Przypisy

Linki zewnętrzne „Polskie Radio: Pestycydy „ogłupiają” pszczoły” Marta Skubida, Krystyna Pohorecka, Andrzej Bober, Dagmara Zdańska Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich 2013.

Kategoria:Pszczelarstwo Kategoria:Pszczoły