Baranów (do 1933 gmina Wola Czołnowska; 1933-54 gmina Baranów nad Wieprzem) – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie puławskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie lubelskim.
Siedzibą władz gminy jest osada Baranów.
Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 4241 osób.
Historia Za czasów Królestwa Polskiego gmina Baranów należała do powiatu nowoaleksandryjskiego w guberni lubelskiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, s. 279).Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, s. 359).. 31 maja 187019 maja 1870 wg kalendarza juliańskiego. do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich BaranówPostanowienie z 6 (18) marca 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 97).. Następnie gmina została przemianowana na gmina Wola Czołnowska, lecz już w 1880 roku nazwę zmieniono z powrotem na Baranów w związku z przeniesieniem urzędu gminnego. Nazwę gminy zmieniono jeszcze raz na Wola CzołnowskaSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom IV – Województwo Lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924., lecz z dniem 2 stycznia restytuowano nazwę gmina Baranów nad Wieprzem.
O Baranowie w znanych dziełach – Całkiem inaczej by ta bitwa poszła – mówił – żeby nie to, żem właśnie poprzedzającego dnia do Baranowa, do tamtejszego kanonika, odjechał, i Czarniecki nie wiedząc, gdzie jestem, poradzić się mnie nie mógł. Może też i Szwedzi o owym kanoniku zasłyszeli, bo u niego miody przednie, i niebawem pod Gołąb podeszli. Gdym wrócił, było już za późno, król nastąpił i zaraz trzeba było uderzać. Poszliśmy jako w dym, ale cóż, kiedy pospolitacy wolą w ten sposób kontempt nieprzyjacielowi okazywać, że się tyłem do niego odwracają. Nie wiem, jako sobie teraz Czarniecki da rady beze mnie! – rozmowa Zagłoby z Wołodyjowskim – Henryk Sienkiewicz, Potop
O tym, że mowa o Gołębiu położonym niedaleko od Baranowa wspomniano wcześniej – Na koniec dopadli go pod Gołębiem, niedaleko ujścia Wieprza do Wisły. Henryk Sienkiewicz, Potop
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Baranów ma obszar 85,03 km², w tym: użytki rolne: 69% użytki leśne: 21%
Gmina stanowi 9,11% powierzchni powiatu.
Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 4241 100 2182 51,5 2059 48,5Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 49,9 25,7 24,2
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Baranów w 2014 roku
Sołectwa Czołna, Dębczyna, Gródek, Huta, Karczunek, Klin, Kozioł, Łukawica, Łukawka, Łysa Góra, Motoga, Niwa, Nowomichowska, Pogonów, Składów, Śniadówka, Wola Czołnowska, Zagóźdź
Sąsiednie gminy Abramów, Jeziorzany, Michów, Ułęż, Żyrzyn
Zobacz też Baranów – strona ujednoznaczniająca, różne znaczenia hasła: Baranów.
Przypisy Strona gminy, sołectwa