Czarnia (do 1931 gmina Wach) – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim. Siedziba gminy to Czarnia.

W latach 1975–76 i 1982–98 gmina położona była w województwie ostrołęckim.

Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 2635 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2023 roku gminę zamieszkiwało 2214 osób.

Historia Gmina Czarnia powstała 11 lipca 1931 w powiecie ostrołęckim w woj. warszawskim z obszaru zniesionej gminy Wach, która trzy miesiące wcześniej przeszła znaczną redukcję terytorialnąMiejscowości Białusny Lasek, Drężek, Gadomskie, Wydmusy, Wykrot, Zalesie i Zdunek włączono do gminy Myszyniec, a miejscowość Wach włączono do gminy Dylewo (). 16 października 1933 gminę Czarnia podzielono na 12 gromad: Bandysie, Brzozowy Kąt, Charciabałda, Cupel, Czarnia, Długie, Kopaczyska, Michałowo, Olszyny, Ruchaje, Surowe i ZawadyBiałostocki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 11, poz. 49. 1 kwietnia 1939 roku gminę Czarnia wraz z całym powiatem ostrołęckim przyłączono do woj. warszawskiego.

Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną sprzed wybuchu wojny. Według stanu z 1 lipca 1952 roku gmina była podzielona na 11 gromad: Bandysie, Brzozowy Kąt, Charciabałda, Cupel, Czarnia, Długie, Kopaczyska, Michałowo, Olszyny, Ruchaje, Surowe i Zawad, a więc już bez gromady Charciabałda, którą włączono do gminy MyszyniecWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin, a jej obszar podzielono między nowe gromadyUchwała Nr VI/10/10/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu ostrołęckiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-0/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 67): Bandysie (Bandysie i Długie), Czarnia (Brzozowy Kąt, Czarnia i Ruchaje), Surowe (Cupel, Michałowo i Surowe), Zalesie (Olszyny), Zawady (Kopaczyska i Zawady).

Gminę Czarnia reaktywowano 1 stycznia 1973 roku w tymże powiecie i województwie, w składzie 10 sołectw: Bandysie, Brzozowy Kąt, Cupel, Cyk, Czarnia, Długie, Michałowo, Olszyny, Rutkowo i SuroweUchwała Nr XX/93/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 12 grudnia 1972, Nr 20, Poz. 407).. W granicach gminy Czarnia znalazł się po raz pierwszy Cyk, należący dawniej do gminy Myszyniec. 1 czerwca 1975 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego woj. ostrołęckiego.

2 lipca 1976 roku gmina została zniesiona przez połączenie z dotychczasową gminą Myszyniec w nową gminę Myszyniec.

Gminę Czarnia reaktywowano 1 października 1982 w składzie 9 sołectw: Bandysie, Brzozowy Kąt, Cupel, Cyk, Czarnia, Długie, Michałowo, Rutkowo i Surowe, wyłączonych z gminy gminy Myszyniec, a więc bez Olszyn, które pozostały w gminie Myszyniec.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Czarnia ma obszar 92,53 km², w tym: użytki rolne: 60% użytki leśne: 38%

Gmina stanowi 4,41% powierzchni powiatu.

Poczet wójtów III Rzeczpospolita

I kadencja (1990-1994) – Czesław Jurga II kadencja (1994-1998) – Czesław Jurga III kadencja (1998-2002) – Czesław Jurga IV kadencja (2002-2006) – Czesław Jurga V kadencja (2006-2010) – Czesław Jurga VI kadencja (2010-2014) – Czesław Jurga VII kadencja (2014-2018) – Stanisław Pyśk VIII kadencja (2018-2023) – Marek Piórkowski

Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 2635 100 1280 48,6 1355 51,4gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 28,5 13,8 14,6

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Czarnia w 2014 roku

Sołectwa Gmina Czarnia składa się z 9 sołectw: Bandysie, Brzozowy Kąt, Cupel, Cyk, Czarnia, Długie, Michałowo, Rutkowo, SuroweStrona gminy, wykaz sołtysów.

Pozostałe miejscowości podstawowe: Brzozowy Kąt (gajówka), Chrzonek, Dunaj.

Sąsiednie gminy Baranowo, Chorzele, Myszyniec, Rozogi, Wielbark

Przypisy

Kategoria:Związek Gmin Kurpiowskich