Gilowice (1976-91 jako część gminy Gilowice-Ślemień) – gmina wiejska w województwie śląskim, w powiecie żywieckim. W latach 1975–1998 gmina należała do województwa bielskiego.
Siedziba władz gminy to Gilowice.
Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 5606 osób. Gmina obejmuje dwa sołectwa: Gilowice i Rychwałd.
Położenie Gmina położona jest w Kotlinie Żywieckiej, znajdującej się pomiędzy pasmem Łysiny w Beskidzie Małym a Pasmem Pewelskim w Beskidzie Makowskim.
Pod względem fizycznogeograficznym gmina Gilowice położona jest w pasie gór. Znajduje się w makroregionie Beskidów Zachodnich. Gmina położona jest na trzech mezoregionach: Kotlinie Żywieckiej, Pasmach Pawelsko-Krzeczowskich oraz Beskidzie Małym.
Historia Gmina zbiorowa Gilowice funkcjonowała cztery razy, w latach: 1934–1940, 1941–1954, 1973–1976 i od 1991.
Gmina zbiorowa Gilowice została utworzona po raz pierwszy 1 sierpnia 1934 roku w powiecie żywieckim w woj. krakowskim z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Gilowice, Kocierz ad Moszczanica, Łękawica, Łysina, Okrajnik, Rychwałd i Rychwałdek.
Podczas II wojny światowej, 30 listopada 1940, hitlerowcy znieśli gminę Gilowice, włączając jej obszar do gminy Ślemień (gromadę Gilowice), do gminy Sporysz (gromadę Rychwałdek) oraz do nowo utworzonej gminy Zadziele (gromady Kocierz ad Moszczanica Łękawica, Łysina, Okrajnik, Rychwałd)Kreis SaybuschAmtliches Gemeindeverzeichnis für das Grossdeutsche Reich auf Grund der Volkszählung 1939. Berlin : P. Schmidt, 1944. Gminę Gilowice reaktywowano 1 lipca 1941 przez przemianowanie dotychczasowej gminy Ślemień (obejmującej aktualnie gromady Kocoń, Pewel Ślemieńska, Ślemień i Gilowice) na GilowiceGilowitz; do gminy Gilowice przyłączono równocześnie gromady Łękawica, Łysina, Okrajnik i Rychwałd z gminy ZadzieleAmtsbezirk Zadziele.
Po zakończeniu wojny przywrócono podział administracyjny sprzed wojny i według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina Gilowice składała się z 7 gromad: Gilowice, Kocierz ad Moszczanica, Łękawica, Łysina, Okrajnik, Rychwałd i RychwałdekWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin.
Gminę Gilowice reaktywowano w dniu 1 stycznia 1973 roku tymże powiecie w województwie krakowskim w znacznie zredukowanym składzie, obejmującym zaledwie 2 sołectwa: Gilowice i RychwałdUchwała Nr XVIII/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie krakowskim oraz ustalenia siedzib gminnych rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 8 grudnia 1972 Nr 18, poz. 268).. 1 czerwca 1975 gmina znalazła się w nowo utworzonym woj. bielskim. 2 lipca 1976 roku gmina Gilowice została ponownie zniesiona przez połączenie z dotychczasową gminą Ślemień oraz prawie całą gminą Łękawica w nową gminę Gilowice-Ślemień.
Gmina Gilowice powstała po raz czwarty 2 kwietnia 1991 w związku z rozpadem gminy Gilowice-Ślemień, w granicach z 1976 roku (sołectwa Gilowice i Rychwałd).
+Przynależność gromad / sołectw skupienia gilowicko-ślemieńsko-sporyskiego do gmin po roku 1934Gromada / Sołectwo1934-08-01 1940-11-291940-11-30 1941-06-301941-07-01 1944-08-211944-08-22 1954-09-281973-01-01 1976-07-011976-07-02 1991-04-011991-04-02GilowiceGilowiceŚlemieńGilowiceGilowiceGilowiceGilowice-ŚlemieńGilowiceKocierz MoszczanickiGilowiceZadzieleZadzieleGilowiceŁękawicaGilowice-ŚlemieńŁękawicaŁękawicaGilowiceZadzieleGilowiceGilowiceŁękawicaGilowice-ŚlemieńŁękawicaŁysinaGilowiceZadzieleGilowiceGilowiceŁękawicaGilowice-ŚlemieńŁękawicaOkrajnikGilowiceZadzieleGilowiceGilowiceŁękawicaGilowice-ŚlemieńŁękawicaRychwałdGilowiceZadzieleGilowiceGilowiceGilowiceGilowice-ŚlemieńGilowiceRychwałdekGilowiceSporyszSporyszGilowiceŚwinnaŚwinnaŚwinnaHuciskoŚlemieńJeleśniaJeleśniaŚlemieńStryszawaStryszawaStryszawaKocierz RychwałdzkiŚlemieńZadzieleZadzieleŚlemieńŁękawicaGilowice-ŚlemieńŁękawicaKocońŚlemieńŚlemieńGilowiceŚlemieńŚlemieńGilowice-ŚlemieńŚlemieńKurówŚlemieńŚlemieńStryszawaŚlemieńStryszawaStryszawaStryszawaLasŚlemieńŚlemieńStryszawaŚlemieńŚlemieńGilowice-ŚlemieńŚlemieńPewel ŚlemieńskaŚlemieńŚlemieńGilowiceŚlemieńŚwinnaŚwinnaŚwinnaPewelkaŚlemieńŚlemieńStryszawaŚlemieńStryszawaStryszawaStryszawaŚlemieńŚlemieńŚlemieńGilowiceŚlemieńŚlemieńGilowice-ŚlemieńŚlemieńCzernichówSporyszZadzieleZadzieleSporyszCzernichówCzernichówCzernichówIsepSporyszŻywiec (m)Żywiec (m)Sporysz (do 1949)Żywiec (m)Żywiec (m)Żywiec (m)Międzybrodzie ŻywieckieSporyszZadzieleZadzieleSporyszCzernichówCzernichówCzernichówMoszczanicaSporyszZadzieleZadzieleSporyszŁękawicaŻywiec (m)Żywiec (m)OczkówSporyszZadzieleZadzieleSporyszŁękawicaGilowice-ŚlemieńŻywiec (m)Pewel MałaSporyszSporyszSporyszSporyszŚwinnaŚwinnaŚwinnaPrzyłękówSporyszSporyszSporyszSporyszŚwinnaŚwinnaŚwinnaSporyszSporyszSporyszSporyszSporysz (do 1949)Żywiec (m)Żywiec (m)Żywiec (m)ŚwinnaSporyszSporyszSporyszSporyszŚwinnaŚwinnaŚwinnaTresnaSporyszZadzieleZadzieleSporyszCzernichówCzernichówCzernichówTrzebiniaSporyszSporyszSporyszSporyszŚwinnaŚwinnaŚwinnaZadziele (do 1966)SporyszZadzieleZadzieleSporyszzalanezalanezalaneBujakówPorąbkaKozyKozyPorąbkaPorąbkaPorąbkaPorąbkaCzaniecPorąbkaKętyKętyPorąbkaPorąbkaPorąbkaPorąbkaKobiernicePorąbkaKozyKozyPorąbkaPorąbkaPorąbkaPorąbkaMiędzybrodzie BialskiePorąbkaKozyKozyPorąbkaCzernichówCzernichówCzernichówPorąbkaPorąbkaKozyKozyPorąbkaPorąbkaPorąbkaPorąbkaKozyBiałaKozyKozyBiałaKozyKozyKozyKoszarawaStryszawaJeleśniaJeleśniaStryszawaKoszarawaKoszarawaKoszarawaKrzeszówStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaKukówStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaLachowiceStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaStryszawaTargoszów (od 1949)–––StryszawaStryszawaStryszawaStryszawa
Transport
Drogowy Przez gminę biegnie droga wojewódzka:
Żywiec (S1) - Łękawica - Okrajnik - Gilowice - Kocoń - Las - Kuków - Straszawa - Sucha Beskiedzka (DK28)
W gminie przejeżdżają drogi powiatowe:
1412S Rychwałd (ul. Beskidzka) - Rychwałdek 1413S Kocoń - Ślemień - Gilowice (ul. Krakowska) - Rychwałd (ul. Krakowska) - Żywiec (DW948) 1415S Ślemień - Gilowice (ul. Grodzisko) - Pewel Ślemieńska - Rychwałdek - Pewel Mała 1475S Żywiec - Rychwałd (ul. Franciszkańska)
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Gilowice ma obszar 28,15 km², w tym: użytki rolne: 68% użytki leśne: 23%
Gmina stanowi 2,71% powierzchni powiatu.
Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 5606 100 2846 50,8 2760 49,2Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 199,1 101,1 98
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Gilowice w 2014 roku
Sąsiednie gminy Łękawica, Ślemień, Świnna, Żywiec
Przypisy
Bibliografia Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1990 r. w sprawie utworzenia, zniesienia, zmiany granic, nazw i ustalenia siedzib niektórych gmin w województwach: bielskim, bydgoskim, elbląskim, gdańskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, nowosądeckim i siedleckim oraz nadania statutu miasta ()
Kategoria:Gilowice (gmina)