thumb|Pozostałości szańca w Wernbergu (Austria) Czworokątny szaniec (niem. Viereckschanze) – miejsce kultu z obszaru Europy zachodniej i środkowej, z okresu kultury lateńskiej (datowane na II w. p.n.e.-I w. p.n.e.), przypisywane Celtom.
Nazwa pochodzi od morfologii obiektów, przypominających prostokątny szaniec obronny. Składają się one z płaskiego lub lekko wklęsłego obszaru o zarysie czworokąta, otoczonego wałem i biegnącym na zewnątrz rowem o stromych ścianach i o przekroju poprzecznym w kształcie litery "V". Do środka wiodła otwarta brama w wale, czasami dwie bramy, z różnych stron, często od wschodu, ale nigdy od północy. Brama stanowiła przerwę w wale, ale nie w rowieVenclová, N. Archeologie pravěkých Čech 7 - Doba Laténská, s.35, Praha 2008. Wymiary tych obiektów są bardzo różne – od 50 do 200 m, zwykle 70 do 90 m, a ich powierzchnia wynosi od 1600 m² do 25000 m².
Wewnątrz niektórych szańców znajdują się pozostałości podziemnych i naziemnych budowli, czasami szyby o głębokości od kilku do 35 metrów (najgłębszy w Holzhausen koło Monachium). W szybach znaleziono figury, kości ludzkie oraz wiele innych przedmiotów. Większość powierzchni szańców była niezabudowanaNáboženství Keltů: Posvátná místa. Archeolog. cz: Katalog archeologických památek na území ČR [online]. 2009, 25.6. [cit. 2012-05-09]. Dostupné z: http://www.archeolog.cz/encyklopedie/keltske-nabozenstvi/.
Najwięcej takich budowli znaleziono na obszarze południowych Niemiec i Austrii – ok. 250, około 30 koncentruje się nad dolną Sekwaną, ok. 10 znajduje się na terenie Czech. Jeden, jeszcze nie przebadany obiekt, znajduje się na Morawach w miejscowości Ludéřov.
Przypisy
Bibliografia Jana Čižmářová: Encyklopedie Keltů na Moravě a ve Slezsku, Praha, 2004, s. 48.
Jiří Waldhauser: Encyklopedie Keltů v Čechách, Praha, 2001, s. 96–98.
Linki zewnętrzne Viereckschanze - Skřipel, Osov . webkonzil.de Viereckschanzen. Kelten-Info-Bank
Kategoria:Celtowie Kategoria:Stanowiska archeologiczne