Książ Wielki – gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie kieleckim.
Siedziba gminy to Książ Wielki (dawniej Wielka WieśGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1 IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933).
Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwały 5604 osoby.
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Książ Wielki ma obszar 137,8 km², w tym: użytki rolne: 67% użytki leśne: 27%
Gmina stanowi 20,36% powierzchni powiatu.
W czasach Królestwa Polskiego gmina leżała w powiecie miechowskim w guberni kieleckiej. 13 stycznia 18701 stycznia 1870 wg kalendarza juliańskiego. do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich Książ WielkiPostanowienie z 7 (19) listopada 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 425).
Informacje Gmina Książ Wielki położona jest w północnej części województwa małopolskiego w powiecie miechowskim, na pograniczu Wyżyny Miechowskiej i Garbu Wodzisławskiego. Zajmuje obszar 138 km², z czego 67 proc. stanowią użytki rolne, a 27 proc. lasy. Największy kompleks – las „Chrusty” ma powierzchnię 13 km². i znajdują się w nim dwa rezerwaty przyrody: Lipny Dół oraz Kwiatkówka. To nasycenie lasami, pagórkowaty, poprzecinany wąwozami krajobraz i przepływająca z zachodu na wschód doliną rzeka Nidzica – stanowią o dużej atrakcyjności tego terenu. Wielu mieszkańców pobliskich aglomeracji miejskich (głównie z Krakowa i Śląska) buduje tu domki letniskowe i osiedla się na stałe.
Liczba mieszkańców Liczba mieszkańców gminy, liczącej 22 sołectwa, wynosi prawie 5600 osób. Daje to średnią gęstość zaludnienia – 40 osób na km². Głównym źródłem utrzymania jest praca w rolnictwie z nastawieniem na hodowlę trzody chlewnej, uprawę zbóż oraz buraków cukrowych. Rozwojowi rolnictwa sprzyjają dobre ziemie, przeważnie rędziny. We wschodniej części gminy występują także gleby lessowe.
Edukacja W gminie czynne są: przedszkole, trzy szkoły podstawowe oraz Zespół Szkół Rolniczych z siedzibą w zamku „Mirów” w Książu Wielkim (dawna rezydencja Wielopolskich). Działa także Dom Pomocy Społecznej dla osób starszych i samotnych w dawnym pałacu Hallerów w Mianocicach oraz Warsztaty Terapii Zajęciowej w dawnym dworze Zdziechowskich w Rzędowicach.
Gastronomia Wzdłuż przecinającej teren gminy drogi krajowej nr 7, prowadzi działalność siedem lokali gastronomicznych w miejscowościach: Antolka, Książ Wielki i Moczydło, z których dwa (Antolka i Książ Wielki) zapewniają także miejsca noclegowe.
Infrastruktura wodno-kanalizacyjna Cały obszar gminy objęty jest siecią wodociągową oraz telefoniczną. Miejscowości Książ Wielki i Wielka Wieś wyposażone są w sieć kanalizacyjną, odprowadzającą ścieki do oczyszczalni. W najbliższych latach planowana jest rozbudowa tej sieci. W sołectwach oddalonych od oczyszczalni głównej, wybudowano ostatnio, korzystając z dotacji unijnych, szereg oczyszczalni przydomowych. Dzięki temu zlikwidowano większość tzw. szamb, co znacznie zmniejszyło zagrożenie środowiska naturalnego.
Klimat Obszar Gminy Książ Wielki znajduje się w regionie klimatycznym śląsko-małopolskim. Oto statystyki charakteryzujące pogodę na tym terenie:
średnia temperatura stycznia: 3,0 °C średnia temperatura lipca: 17,7 °C czas trwania termicznej zimy (liczba dni o średniej temp. poniżej 0 °C): 92 dni czas trwania termicznego lata (liczba dni o średniej temp. powyżej 15 °C): 91 dni liczba dni pogodnych (o najmniejszym zachmurzeniu): 62 dni liczba dni pochmurnych (o najwyższym zachmurzeniu): 122 dni roczny opad atmosferyczny: 610 mm 8 liczba dni z szatą śnieżną: 80 dni
Na terenie gminy przeważają wiatry z kierunku zachodniego.
Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 5604 100 2890 51,6 2714 48,4gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 40,7 21 19,7
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Książ Wielki w 2014 roku
Sołectwa Antolka, Boczkowice, Cisie, Cisia Wola, Częstoszowice, Giebułtów, Głogowiany-Wrzosy, Głogowiany-Stara Wieś, Konaszówka, Książ Mały, Książ Mały-Kolonia, Książ Wielki, Krzeszówka, Łazy, Mianocice, Małoszów, Moczydło, Rzędowice, Trzonów, Tochołów, Wielka Wieś, Zaryszyn.
Miejscowości bez statusu sołectwa: Cisie-Gajówka, Podlesie.
Sąsiednie gminy Charsznica, Działoszyce, Kozłów, Miechów, Słaboszów, Wodzisław
Uwagi
Przypisy