Łoniów – gmina wiejska w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie tarnobrzeskim.
Siedziba gminy to Łoniów.
Według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwały 7552 osoby.
Struktura powierzchni Według danych z lat 1995–2005 gmina Łoniów ma obszar 86,99 km². W ciągu tego okresu zmniejszył się procentowy udział użytków rolniczych (z 74,2% w '95 do 69,7% w '05, przy czym zwiększył się on w stosunku do roku '04 z 63,5%), na rzecz zwiększenia się areału lasów (z 16,7% w '95 do 18,4% w '05, przy czym zmniejszył się on w stosunku do lat '96 do '98 z 14,9%) oraz nieużytków (z 9,1% w '95 do 11,9% w '05, przy czym zmniejszył się on w stosunku do roku '04 z 20,4%). Niska opłacalność/dochodowość z areału użytków rolnych wymusiła na rolnikach/farmerach działania na rzecz odłogowania oraz zadrzewiania znacznych połaci swoich gospodarstw; trendu tego nie powstrzymały dopłaty bezpośrednie z UE, bowiem znaczna część z nich przebranżowiła się. Zwykło się uważać, że gmina Łoniów jest typową gminą sadowniczą jednak z rozkładu użytków rolnych wynika, że sady stanowią niewielki odsetek w granicach areału gminy od 4,5% w '95 do 7,5% w '05; przy czym zanotowano najniższy wskaźnik 3,9% w '96 oraz najwyższy w latach '03 do '04 w przedziale 23,4–25,3% (zastanawiającym jest co się stało ze wzrostem 25,3% przy spadku do poziomu 7,5%). Grunty orne stanowią największy odsetek w działalności rolniczej; przy czym łąki mają większy procentowy udział w niej niż sady, tj. w granicach z lat '95 do '05 z 12,7% do 15,5%; a odsetek ten jest jeszcze większy, gdy zsumuje się łąki i pastwiska. Dlatego twierdzenie, że gmina Łoniów jest typową gminą sadowniczą jest błędne, gdyż odsetek działalności sadowniczej jest niewielki, większy stanowią lasy i nieużytki; przy pominięciu wewnętrznego rozkładu użytków rolniczych, w których prym wiodą grunty orne.
Tabela 1. Poziom rolniczej działalności Gminy Łoniów w latach 1995–2005 WYSZCZEGÓLNIENIE J.m. STRUKTURA POWIERZCHNI(w latach według rodzaju rolniczej działalności) 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 I. OGÓŁEM ha 8 699 % 100 II. UŻYTKI ROLNE 1. Powierzchnia użyt-ków rolnych ha 6 450 6 208 6 208 6 208 6 008 6 049 6 006 6 006 5 971 5 526 6 059 % 74,2 71,4 71,4 71,4 69,1 69,5 69 69 68,7 63,5 69,7 – grunty orne ha 5 091 5 131 4 131 4 132 3 931 4 161 4 119 4 119 3 564 3 148 4 305 % 78,9 82,6 66,5 66,6 65,4 68,8 68,6 68,6 59,7 57 71 – sady ha 287 243 443 442 442 382 382 382 1 397 1 398 453 % 4,5 3,9 7,1 7,1 7,4 6,3 6,4 6,4 23,4 25,3 7,5 – łąki ha 819 594 1 394 1 394 1 395 1 189 1 190 1 190 890 860 939 % 12,7 9,6 22,5 22,4 23,2 19,7 19,8 19,8 14,9 15,5 15,5 – pastwiska ha 253 240 240 240 240 317 315 315 120 120 362 % 3,9 3,9 3,9 3,9 4 5,2 5,2 5,2 2 2,2 6 II. LASY 1. Lasy i grunty leśne ha 1 455 1 298 1 298 1 298 1 318 1 453 1 553 1 553 1 568 1 402 1 602 % 16,7 14,9 14,9 14,9 15,1 16,7 17,9 17,9 18 16,1 18,4 III. POZOSTAŁE GRUNTY 1. Pozostałe gruntyi nieużytki ha 794 1 193 1 193 1 193 1 373 1 197 1 140 1 140 1 160 1 771 1 038 % 9,1 13,7 13,7 13,7 15,8 13,8 13,1 13,1 13,3 20,4 11,9 Gmina stanowi 12,87 proc. powierzchni powiatu.
Demografia
Struktura demograficzna gminy Łoniów po reaktywacji państwa polskiego (tj. po I wojnie światowej) – nie była organizmem jednolitym narodowościowo, odbiegając znacząco od unifikacji etnicznej do jej różnorodność wyznaniowej włącznie. Obecnie większość tych miejscowości (z ich ludnością) stanowi integralną część gminy Łoniów, z kolei niewielka jej część przynależy do gminy Osiek, Klimontów i Koprzywnica. Poniżej struktura demograficzna na podstawie pierwszego spisu powszechnego ludności z 30 września 1921 roku.
Tabela 1.1 Powiat Sandomierz. Gmina Łoniów Lp. M i a s t a,G m i n y,Miejscowości Charakter miejscowości Budynki Ludność obecna w dniu 30 września 1921 r. (bez objętej spisem wojskowym) z prze-znacze-nia miesz-kalne inneza-miesz-kałe Ogó-łem Męż-czyzn Ko-biet W tej liczbie było wyznania Podało narodowość rzym-sko--kato-licki-ego ewan-gelic-kiego inne-gochrze-ścijań-skiego moj-żeszo-wego in-ne-go nie-wia-do-me-go pol-ską nie-miec-ką ży-dow-ską in-ną nie-wia-do-mą 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 – Gm. Łoniów – 930 – 6 335 3 046 3 289 6 199 – – 136 – – 6 304 – 31 – –1. Antoniówka kolonjaNie zapisano błędnie wyrazu kolonja – w oryginalnej edycji użyto takowego wyjaśnienia. Dla przykładu skróty określające charakter topograficzny miejscowości: folw. – folwark, kol. – kolonja, leśn. – leśniczówka, os. mł – osada młyńska. Tu użyto pełnych nazw celem czytelniejszego odbioru. 13 – 85 46 39 85 – – – – – 85 – – – –2. Bazów folwark 5 – 72 39 33 72 – – – – – 72 – – – –3. Bazów wieś 15 – 92 43 49 76 – – 16 – – 92 – – – –4. Bogorja kolonja 29 – 167 95 72 167 – – – – – 167 – – – –5. Chodków kolonja 44 – 273 125 148 266 – – 7 – – 273 – – – –6. Chodków wieś 24 – 161 81 80 161 – – – – – 161 – – – –7. Gajówka leśniczówka 1 – 3 1 2 3 – – – – – 3 – – – –8. Gągolin wieś 16 – 89 44 45 89 – – – – – 89 – – – –9. Gieraszowice kolonja 15 – 98 49 49 98 – – – – – 98 – – – –10. Gieraszowice wieś 31 – 158 67 91 156 – – 2 – – 158 – – – –11. Grabina wieś 8 – 34 17 17 34 – – – – – 34 – – – –12. Jasienica wieś 28 – 168 87 81 168 – – – – – 168 – – – –13. Jeziory kolonja 15 – 107 59 48 107 – – – – – 107 – – – –14. Kąty kolonja 15 – 99 51 48 99 – – – – – 99 – – – –15. Krowia Góra wieś 22 – 123 59 64 123 – – – – – 123 – – – –16. Królewice wieś 16 – 105 50 55 105 – – – – – 105 – – – –17. Lipowiec osada młyńska 2 – 22 12 10 13 – – 9 – – 22 – – – –18. Łążek kolonja 15 – 91 45 46 91 – – – – – 91 – – – –19. Łążek wieś 5 – 38 23 15 38 – – – – – 38 – – – –20. Łoniów folwark 8 – 179 80 99 179 – – – – – 179 – – – –21. Łoniów wieś 57 – 319 153 166 319 – – – – – 319 – – – –22. Nietuja wieś 9 – 51 22 29 51 – – – – – 51 – – – –23. Otoka Gągolińska kolonja 6 – 32 16 16 32 – – – – – 32 – – – –24. Otoka Grabińska kolonja 30 – 193 90 103 193 – – – – – 193 – – – –25. Piaseczno folwark 3 – 88 42 46 88 – – – – – 88 – – – –26. Piotrówka wieś 3 – 23 8 15 23 – – – – – 23 – – – –27. Przewoźnik wieś 2 – 12 6 6 12 – – – – – 12 – – – –28. Ruszcza folwark 8 – 126 66 60 119 – – 7 – – 126 – – – –29. Ruszcza wieś 25 – 173 82 91 173 – – – – – 173 – – – –30. Skrobno folwark 1 – 20 5 15 20 – – – – – 20 – – – –31. Skrzypaczowice folwark 4 – 114 51 63 106 – – 8 – – 114 – – – –32. Skrzypaczowice wieś 16 – 98 48 50 98 – – – – – 98 – – – –33. Skwirzowa folwark 2 – 27 11 16 27 – – – – – 27 – – – –34. Skwirzowa osada młyńska 1 – 11 6 5 5 – – 6 – – 11 – – – –35. Skwirzowa wieś 17 – 117 61 56 117 – – – – – 117 – – – –36. Soczówka kolonja 2 – 12 5 7 12 – – – – – 12 – – – –37. Sulisławice osada młyńska 1 – 19 14 5 8 – – 11 – – 8 – 11 – –38. Sulisławice wieś 39 – 211 101 110 211 – – – – – 211 – – – –39. Suliszów folwark 6 – 94 41 53 85 – – 9 – – 94 – – – –40. Suliszów wieś 34 – 214 106 108 214 – – – – – 214 – – – –41. Świniary wieś 116 – 641 312 329 625 – – 16 – – 641 – – – –42. Świniary (Kamień) kolonja 1 – 8 4 4 8 – – – – – 8 – – – –43. Świniary Nowe kolonja 38 – 210 95 115 210 – – – – – 210 – – – –44. Tarnówka wieś 1 – 7 2 5 7 – – – – – 7 – – – –45. Trzebiesławice folwark 3 – 58 28 30 53 – – 5 – – 58 – – – –46. Trzebiesławice wieś 13 – 86 41 45 86 – – – – – 86 – – – –47. Wiktorów kolonja 4 – 24 10 14 24 – – – – – 24 – – – –48. Wnorów folwark 1 – 77 34 43 77 – – – – – 77 – – – –49. Wnorów wieś 21 – 141 68 73 141 – – – – – 141 – – – –50. Wojcieszyce kolonja 21 – 123 57 66 120 – – 3 – – 120 – 3 – –51. Wojcieszyce wieś 8 – 61 25 36 61 – – – – – 61 – – – –52. Wólka Gieraszowska wieś 38 – 251 116 135 251 – – – – – 251 – – – –53. Wronów kolonja 9 – 59 34 25 59 – – – – – 59 – – – –54. Wygnanów wieś 5 – 24 10 14 24 – – – – – 24 – – – –55. Wymysłów wieś 5 – 38 22 16 38 – – – – – 38 – – – –56. Zarzecze kolonja 1 – 6 4 2 6 – – – – – 6 – – – –57. Zawidza folwark 2 – 42 19 23 42 – – – – – 42 – – – –58. Zawidza wieś 21 – 128 57 71 123 – – 5 – – 128 – – – –59. Zgórsko wieś 14 – 108 44 64 91 – – 17 – – 91 – 17 – –60. Żurawica folwark 1 – 38 16 22 38 – – – – – 38 – – – –61. Żurawica wieś 14 – 87 41 46 72 – – 15 – – 87 – – – – 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
Współczesna struktura demograficzna gminy Łoniów na podstawie danych z lat 1995–2009 wedle roczników GUS-u: Rysunek 1.1 Populacja kobiet w gminie Łoniów w latach 1995–2009 Rysunek 1.2 Populacja mężczyzn w gminie Łoniów w latach 1995–2009 Rysunek 1.3 Populacja ogółem w gminie Łoniów w latach 1995–2009 Tabela 1.2 Poziom populacji gminy Łoniów w latach 1995–2009 WYSZCZEGÓLNIENIE POPULACJA(w latach wedle mieszkańców i powierzchni, w wieku przed-, po- i produkcyjnym) 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 I. OGÓŁEM 7 657 7 737 7 746 7 727 7 460 7 523 7 513 7 481 7 442 7 480 7 522 7 518 7 482 7 492 7 482 1. Gęstość zaludnienia 88 88,9 89 88,8 85,8 86,5 86,4 86 85,6 86 86,5 86,4 86 86,1 86 2. W wieku a. przedprodukcyjnym 2 149 2 140 2 117 2 050 1 984 2 002 1 955 1 892 1 841 1 805 1 779 1 719 1 647 1 602 1 547 – w procencie (%) 28,1 27,7 27,3 26,5 26,6 26,6 26 25,3 24,7 24,1 23,7 22,9 22 21,4 20,7 b. produkcyjnym 4 199 4 308 4 338 4 377 4 184 4 251 4 288 4 324 4 343 4 423 4 485 4 536 4 571 4 601 4 643 – w procencie (%) 54,8 55,7 56 56,7 56,1 56,5 57,1 57,8 58,4 59,1 59,6 60,3 61,1 61,4 62 c. poprodukcyjnym 1 309 1 289 1 291 1 300 1 292 1 270 1 270 1 265 1 258 1 252 1 258 1 263 1 264 1 289 1 292 – w procencie (%) 17,1 16,6 16,7 16,8 17,3 16,9 16,9 16,9 16,9 16,8 16,7 16,8 16,9 17,2 17,3 II. MĘŻCZYZN 3 836 3 863 3 880 3 872 3 750 3 812 3 807 3 781 3 762 3 783 3 815 3 793 3 776 3 778 3 776 1. Gęstość zaludnienia 44,1 44,4 44,6 44,5 43,1 43,8 43,8 43,5 43,3 43,5 43,9 43,6 43,4 43,4 43,4 2. W wieku a. przedprodukcyjnym 1 092 1 091 1 080 1 050 1 027 1 047 1 041 1 011 979 967 963 939 906 878 841 – w procencie (%) 14,3 14,1 13,9 13,6 13,8 13,9 13,8 13,5 13,1 12,9 12,8 12,5 12,1 11,7 11,3 b. produkcyjnym 2 262 2 305 2 342 2 362 2 259 2 300 2 303 2 302 2 316 2 350 2 387 2 397 2 423 2 446 2 489 – w procencie (%) 29,5 29,8 30,2 30,6 30,3 30,6 30,7 30,8 31,1 31,4 31,7 31,9 32,4 32,6 33,2 c. poprodukcyjnym 482 467 458 460 464 465 463 468 467 466 465 457 447 454 446 – w procencie (%) 6,3 6 5,9 5,9 6,2 6,2 6,2 6,3 6,3 6,3 6,2 6,1 6 6,1 6 III. KOBIET 3 821 3 874 3 866 3 855 3 710 3 711 3 706 3 700 3 680 3 697 3 707 3 725 3 706 3 714 3 706 1. Gęstość zaludnienia 43,9 44,5 44,4 44,3 42,7 42,7 42,6 42,5 42,3 42,5 42,6 42,8 42,6 42,7 42,6 2. W wieku a. przedprodukcyjnym 1 057 1 049 1 037 1 000 957 955 914 881 862 838 816 780 741 724 706 – w procencie (%) 13,8 13,6 13,4 12,9 12,8 12,7 12,2 11,8 11,6 11,2 10,9 10,4 9,9 9,7 9,4 b. produkcyjnym 1 937 2 003 1 996 2 015 1 925 1 951 1 985 2 022 2 027 2 073 2 098 2 139 2 148 2 155 2 154 – w procencie (%) 25,3 25,9 25,8 26,1 25,8 25,9 26,4 27 27,3 27,7 27,9 28,4 28,7 28,8 28,8 c. poprodukcyjnym 827 822 833 840 828 805 807 797 791 786 793 806 817 835 846 – w procencie (%) 10,8 10,6 10,8 10,9 11,1 10,7 10,7 10,6 10,6 10,5 10,5 10,7 10,9 11,1 11,3 Rysunek 1.4 Piramida populacji – struktura płci i wieku gminy Według danych z 31 grudnia 2009 roku gminę Łoniów zamieszkiwało 7 540 osób (3 799 – mężczyzn, 3 741 – kobiet, tj. zameldowanych na pobyt stały – stan na 31 XII; przy 7 542 osobach, w tym 3 801 – mężczyznach, 3 741 – kobietach w zestawieniu na 30 VI); jednocześnie faktyczne miejsce zamieszkania określono na poziomie 7 482 osób (3 776 – mężczyzn, 3 706 – kobiet, tj. – stan na 31 XII; przy 7 488 osobach, w tym 3 770 – mężczyznach, 3 718 – kobietach w zestawieniu na 30 VI).
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Łoniów w 2014 roku
Budżet Rysunek 1.1 Dochody ogółem w gminie Łoniów w latach 1995–2010 (w zł)