Tarczyn – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Tarczyn z siedzibą GRN w Tarczynie (1954–59 wieś, 1959–72 osiedle) utworzono – jako jedną z 8759 gromad – w powiecie grójeckim w woj. warszawskim, na mocy uchwały nr VI/10/5/54 WRN w Warszawie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Jeziorzany, Józefowice, Komorniki, Marianka, Nosy i Tarczyn oraz południowa część dotychczasowej gromady Wola Przypkowska (o obszarze 106,72 ha, której granica przebiega w odległości 950 m od południowej granicy gromady Wola Przypkowska, biegnie w kierunku północno-zachodnim północnym brzegiem drogi prowadzącej od granicy osady Tarczyn do granicy gromady Przypki) ze zniesionej gminy Komorniki w tymże powiecieUchwała Nr VI/10/5/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu grójeckiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-0/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 67). Dla gromady ustalono 27 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr 220 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Grójcu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 7 października 1954 r., Nr. 9, Poz. 44).
29 lutego 1956 do gromady Tarczyn przyłączono wieś Księżak z gromady Grzędy w tymże powiecieUchwała Nr VI/10/55 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 30 czerwca 1955 r. w sprawie zmian granic niektórych gromad oraz przeniesienia niektórych siedzib gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 14 kwietnia 1956 r., Nr. 3, Poz. 10).
1 stycznia 1958 do gromady Tarczyn przyłączono obszar zniesionej gromady Grzędy w tymże powiecieUchwała Nr V/23/57 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 15 listopada 1957 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 grudnia 1957 r., Nr. 6, Poz. 69); na mocy Zarządzenia Nr Or. III-38/31/56 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 30 października 1957 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 26 lutego 15 listopada 1957 r. dotyczących zniesienia, utworzenia, zmian granic niektórych gromad oraz przeniesienia siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 grudnia 1957 r., Nr. 6, Poz. 67).
31 grudnia 1959 z gromady Tarczyn wyłączono natomiast miejscowość Tarczyn, tworząc z niej osiedle Tarczyn. Mimo że od tej pory Tarczyn nie wchodził w skład gromady Tarczyn, pozostał jednak siedzibą jej GRN.
31 grudnia 1959 1 stycznia 1960 do gromady Tarczyn przyłączono obszary zniesionych gromad Prace Małe, Michrów (bez wsi Kruszew i Kruszewek) i Suchostruga (bez wsi Julianów, Natalin, Popielarze i Wólka JeżewskaUchwała Nr IV-9/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 18 września 1959 r. w sprawie zmian granic niektórych gromad i przeniesienia siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 15 grudnia 1959 r., Nr. 12, Poz. 438) w tymże powiecieUchwała Nr IV-10/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 18 września 1959 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 15 grudnia 1959 r., Nr. 12, Poz. 439) (podkreślone i wykreślone zmiany retroaktywnie określone uchwałami z 25 lutego 1960Uchwała Nr I-4/60 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 25 lutego 1960 r. w sprawie zmian granic niektórych gromad i przeniesienia siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych w woj. warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 26 lutego 1960 r., Nr. 2, Poz. 10)Uchwała Nr I-5/60 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 25 lutego 1960 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 26 lutego 1960 r., Nr. 2, Poz. 11)).
31 grudnia 1961 do gromady Tarczyn włączono wsie Julianów, Natalin, Popielarze i Wólka Jeżewska ze zniesionej gromady Budki Petrykowskie oraz wieś Rembertów ze zniesionej gromady Kopana w tymże powiecie; z gromady Tarczyn wyłączono natomiast wieś Wysoczyn, włączając ją do gromady Lesznowola w tymże powiecieUchwała Nr IV-19/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 27 września 1961 r. w sprawie zmian granic i nazw, utworzenia i zniesienia niektórych gromad oraz przeniesienia siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 15 grudnia 1961 r., Nr. 13, Poz. 292).
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie grójeckim utworzono gminę TarczynUchwała Nr XX/93/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie warszawskim (od 2003 gmina Tarczyn znajduje się w powiecie piaseczyńskim w woj. mazowieckim).
Przypisy
Tarczyn Kategoria:Historia Tarczyna