I Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Króla Kazimierza Jagiellończyka w Kołomyi

mały|240px|Tablica poświęcona St. Vincenzowi na budynku (2009) I Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Króla Kazimierza Jagiellończyka w Kołomyi – polska szkoła z siedzibą w Kołomyi w okresie II Rzeczypospolitej, od 1938 o statusie gimnazjum i liceum ogólnokształcącego.

Historia Gimnazjum zostało założone w 1861, w okresie zaboru austriackiego. W 1871 kosztem gminy rozpoczęto budowę nowego budynku, do którego w 1875 zostało przeniesione gimnazjum. Stanął on na miejscu dawnego zamku. W 1875 zorganizowano pierwszy egzamin dojrzałościSprawozdanie c. k. Rady szkolnej krajowej o stanie szkół średnich galicyjskich w latach szkolnych 1875/1883. Cz. 1. Lwów, 1884, tab. 10.Leopold Wajgiel: Rys miasta Kołomyi. Kołomyja, 1877, s. 47..

7 września 1892 C. K. Rada Szkolna Krajowa na podstawie zgody cesarza Franciszka Józefa, poleciła stworzyć w C.K. Gimnazjum równorzędną klasę pierwszą z językiem ruskim jako wykładowym. Przeprowadzono dodatkowy nabór i 21 września nastąpiło uroczyste otwarcie. Wziął w nim udział marszałek Rady Powiatowej kniaź Roman Puzyna. Opiekunem otwartej w 1892 pierwszej klasy ruskiej został były wychowanek kołomyjskiego gimnazjum, prof. Ludwik Salo. W roku szkolnym 1899/1900 było osiem klas z językiem ruskim jako wykładowym. Reskryptem z 9 marca 1900 roku przekształcono je w osobne gimnazjumSprawozdanie c. k. Rady szkolnej krajowej o stanie szkół średnich galicyjskich w roku szkolnym 1899/1900. Lwów, 1900, s. 4.. Rozpoczęło ono pracę 3 września 1900. Pierwszym dyrektorem został Sofron NiedzielskiSprawozdanie c. k. Rady szkolnej krajowej o stanie szkół średnich galicyjskich w roku szkolnym 1899/1900. Lwów, 1900, s. 9.. Mieściło się w sąsiednim budynku i uczniowie tej szkoły wspólnie z uczniami gimnazjum z polskim językiem wykładowym korzystali z boiska i sali gimnastycznej, która mieściła się w osobnym budynku obok szkoły.

1918-1939 W 1918 roku szkoła rozpoczęła pracę 23 września. 1 listopada Kołomyja została zajęta przez wojska ukraińskie. Przed świętami Bożego Narodzenia władze ukraińskie zarządzały od nauczycieli podpisania przyrzeczenia na wierność Ukrainie, jako warunek otwarcia szkoły po zakończeniu ferii. Ponieważ większość nauczycieli nie wyraziła zgody 11 stycznia 1919 roku szkoła została zajęta przez wojska ukraińskie, a 21 stycznia wprowadziło się tam gimnazjum ukraińskie. 20 lutego także tamta szkoła musiała opuścić budynek, gdyż umieszczono w nim szpital wojskowy. Polscy nauczyciele, aby uczniowie nie stracili roku zorganizowali tajne kursy, które prowadzono do maja 1919 roku. 24 maja 1919 Kołomyja została zajęta przez wojska rumuńskie, a te zezwoliły na otwarcie szkoły 1 czerwca. Pod koniec czerwca odbyły się egzaminy maturalne, a rok szkolny zakończono 1 lipca 1919 roku.

23 sierpnia do Kołomyi wkroczyły wojska polskie. Nowy rok 1919/20 rozpoczęto dopiero 15 września, bo budynek szkolny wymagał remontu. Reskryptem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 3 października 1921 szkole nadano imię króla Kazimierza Jagiellończyka. W 1926 w gimnazjum w typie humanistycznym prowadzono osiem klas w 16 oddziałach, w których uczyło się 510 uczniów płci męskiej oraz 16 płci żeńskiej. Szkoła mieściła się w budynku przy ulicy Adama Mickiewicza 3

Zarządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Wojciecha Świętosławskiego z 23 lutego 1937 „I Państwowe Gimnazjum im. Króla Kazimierza Jagiellończyka w Kołomyi” zostało przekształcone w „I Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Króla Kazimierza Jagiellończyka w Kołomyi” (państwową szkołę średnią ogólnokształcącą, złożoną z czteroletniego gimnazjum i dwuletniego liceum), a po wejściu w życie tzw. reformy jędrzejewiczowskiej szkoła miała charakter męski, a wydział liceum ogólnokształcącego był prowadzony w typie humanistycznym i matematyczno-fizycznym. Szkoła istniała do 1939 roku.

Po II wojnie światowej Obecnie w państwie ukraińskim w dawnym gmachu Gimnazjum mieści się Kołomyjska Specjalistyczna Szkoła I-III Stopnia nr 1 im. Wasyla Stefanyka.

Dyrektorzy

Nauczyciele Wśród nauczycieli byli członkowie krakowskiej Akademii Umiejętności oraz krajowych i zagranicznych towarzystw naukowych, m.in.: Leopold Wajgiel, Bonawentura Graszyński, a także Józef Piotrowski, Ludwik Salo, Wacław Borzemski, Zygmunt Klinger.

Absolwenci, uczniowie

Przypisy

Bibliografia Ukraina zachodnia: tam szum Prutu, Czeremoszu..., zespół red. A. Strojny, K. Bzowski, A. Grossman, Kraków, Wyd. Bezdroża, 2005, , s. 311 Zabicie profesora w Kołomyi. „Kurjer Lwowski”. 54, s. 4, 1 lutego 1908.

Linki zewnętrzne Sprawozdania szkolne C. K. Gimnazjum w Kołomyi zdigitalizowane i opublikowane w Podkarpackiej Bibliotece Cyfrowej Sprawozdania szkolne Państwowego Gimnazjum im. Króla Kazimierza Jagiellończyka w Kołomyi zdigitalizowane i opublikowane w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej Sprawozdania szkolne C. K. Gimnazjum w Kołomyi zdigitalizowane i opublikowane w Pedagogicznej Bibliotece Cyfrowej

Kategoria:Kołomyja Kołomyja Kategoria:Zabytki w obwodzie iwanofrankiwskim