Święty Paweł – obraz hiszpańskiego malarza pochodzenia greckiego Dominikosa Theotokopulosa, znanego jako El Greco.

thumb|left|170px|Święty Paweł, wcześniejsza wersja z lat 1598–1600, Saint Louis Art Museum thumb|left|170px|Święty Paweł, wersja z Prado powstała w latach 1608–1614

Pierwszy portret świętego Pawła powstał pod koniec XVI wieku. Został namalowany w półpostaci. Dekadę później El Greko ponawia temat tworząc już cykl portretów wszystkich apostołów przedstawiając ich w 3/4 postaci. Portret należał do cyklu zwanego Apostolados. El Greco kilkakrotnie podjął się namalowania cyklu dwunastu portretów świętych i portretu Zbawiciela. Do dziś zachowały się w komplecie jedynie dwa zespoły; jeden znajduje się w zakrystii katedry w Toledo a drugi w Museo del Greco.

Opis obrazu El Greco zrezygnował z typowej ikonografii Świętego Pawła. Paweł ma rysy człowieka Wschodu o wydłużonej głowie, ze smutnymi dużymi oczami. Portret był malowany bezpośrednio po stracie brata El Greca, Manussa. Smutek malarza i rodząca się nostalgia za krajem rodzinnym widoczny jest nie tylko w tym portrecie, ale i w innych portretach świętych wchodzących w skład cyklu trzynastu obrazów. Paweł trzyma swój atrybut miecz, ledwo zaznaczony i widoczny prostotą odbiegający od tych jakie można podziwiać w Portrecie szlachcica czy Portrecie Vincentia Anastagiego. Atrybutem, na który El Greco koncentruje się, jest list trzymany w dłoniach świętego, skierowany wyraźnie w stronę widza. Jest to list w języku greckim adresowany do Tytusa, pierwszego biskupa i patrona Krety; napis Do pierwszego biskupa Kościoła Tytusa z Krety odnosi się do List św. Pawła do Tytusa.

Inne wersje El Greco namalował kilka wersji Apostolados. Druga bardzo podobna wersja, również namalowana w 3/4 postaci znajduje się w Katedrze w Toledo (wizerunek Pawła podobny do tego z Saint Louis Art Museum). Inne wersje mają podobną konstrukcję, ale ujmują postać od połowy. Różnią się też szczegółami: inna faktura, różny zarost i jego intensywność, różna grubość miecza.

Święty Paweł – (1608-1614)Datowanie Gudiola. (1605-1610)Datowanie Wetheya. 100 × 76 cm, Katedra w Toledo Wersje z innych cyklów: Święty Paweł – (1610-14), 72 × 55 cm, Prado – wersja pochodzi z cyklu Apostolados, odnalezionej w 1936 roku w parafialnym kościele w Almadronesdo muzeum Prado trafił w 1946 roku; Święty Paweł – (1598-1600), 70,5 × 56,5 cm, Saint Louis Art MuseumŚwięty Paweł w Saint Louis Art Museum. – Według Gudiola obraz powstał w pracowni El Greca przy udziale innego malarza Luisa Tristana; Święty Paweł – (1603-1608) (1610-1615), 70 × 53 cm, Muzeum Sztuk Pięknych w Oviedo – wersja z cyklu Apostolados' z San Feliz.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Obrazy El Greca Kategoria:Obrazy w Saint Louis Art Museum Kategoria:Obrazy w Museo del Greco w Toledo Kategoria:Obrazy z Katedry w Toledo Kategoria:Święty Paweł Apostoł na obrazach