Julia Zbijewska (ur. 17 maja 1873 w Wójcinie, zm. 13 lutego 1941 w Łodzi) – polska nauczycielka i działaczka społeczna, założycielka pierwszej łódzkiej szkoły średniej dla dziewcząt oraz pierwszej radogoskiej biblioteki.
Życiorys Absolwentka Gimnazjum w Piotrkowie Trybunalskim. Po zdaniu egzaminu dojrzałości została w 1890 nauczycielką matematyki na pierwszej pensji w Łodzi, u pani Eugenii Szmidt.
Po długich staraniach w roku 1901 otrzymała od władz zgodę na otwarcie prywatnej szkoły średniej z językiem polskim jako wykładowym. Placówka mieściła się wśród Famuł Izraela Poznańskiego przy ulicy Długiej 10 (obecnie Gdańskiej) w centrum robotniczej Łodzi. Z tym miejscem związane były siostry Wocalewskie: Maria i Zofia – pierwsza z nich jako nauczycielkahttp://archidiecezja.lodz.pl/lst/pdf/29(2020-1)-Piotr-Dziewulski-Harcerska-dzialalnosc-Marii-Wocalewskiej.pdf, druga – jako uczennica. Założona przez Zbijewską szkoła działała do 1920 roku.
W kolejnych latach Julia Zbijewska pracowała jako nauczycielka innych łódzkich szkół, m.in. w Seminarium Nauczycielskim przy ulicy Franklina D. Roosevelta 15 i Państwowej Szkole Przemysłowej przy ulicy prez. Gabriela Narutowicza 77.
W 1936 roku założyła bezpłatną bibliotekę i czytelnię w swym domu przy ul. Słonecznej 10 na jeszcze podłódzkim Radogoszczu. Od 1965 do lat 90. XX wieku w budynku tym (na mocy testamentu Zbijewskiej z roku 1940) funkcjonowała Rejonowa Biblioteka Publiczna jej imienia. Na budynku odsłonięto we wrześniu 1966 tablicę pamiątkową z napisem: W tym domu żyła i pracowała Julia Zbijewska zasłużony pedagog, założycielka w r. 1936 pierwszej biblioteki na Radogoszczuhttp://pliki.sbp.pl/ac/2663_Por_Bibl_1986_10.pdf.
Julia Zbijewska zmarła w wieku 68 lat i została pochowana na Cmentarzu pw. św. Rocha na łódzkim Radogoszczu.
Upamiętnienia i odznaczenia
Julia Zbijewska jest patronką Miejskiej Biblioteki Publicznej Łódź-Bałuty Filia nr 18 przy ul. Wodnika 7. Jej imieniem nazwano w 1996 ulicę na Radogoszczu w Łodzi. Jest bohaterką powieści Marii Magdaleny Starzyckiej pt. Manufaktura czasu, wydanej przez Tygiel Kultury (ISBN: 9788388552588, rok wydania: 2009). Julia Zbijewska dnia 9 listopada 1931 roku została uhonorowana Złotym Krzyżem Zasługi „za zasługi na polu pracy oświatowej i wychowawczej”.
Przypisy
Bibliografia Słownik pracowników książki polskiej; suplement. Warszawa – Łódź 1986, s. 242–243. Jerzy Urbankiewicz, Muzy przy krosnach. Łódź, 1970, s. 133–136.
Linki zewnętrzne biogram z fotografią na stronie Miejskiej Biblioteki Publicznej Łódź-Bałuty Filia Nr 18 im. Julii Zbijewskiej
Kategoria:Bibliotekarze związani z Łodzią Kategoria:Nauczyciele związani z Łodzią Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu św. Rocha na Radogoszczu w Łodzi Kategoria:Polscy bibliotekarze Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Zmarli w 1941