Mieczysław Jonikas (ur. 30 stycznia 1908 w Wilnie, zm. 1 września 1980 w Londynie) – polski pilot wojskowy, sportowy i cywilny, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Służba wojskowa W młodości, za II Rzeczypospolitej, odbył szkolenie na pilota myśliwskiego. Po przejściu do rezerwy został przeszkolony i pracował jako pilot samolotów pasażerskich w PLL LOT. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1933 i 83. lokatą w korpusie oficerów rezerwy aeronautyki. Posiadał przydział w rezerwie do 5 pułku lotniczego w Lidzie.
W czasie II wojny światowej znalazł się w Wielkiej Brytanii, gdzie służył w 305 dywizjonie bombowym Ziemi Wielkopolskiej. Jako podporucznik pilot brał udział w pierwszej akcji bojowej dywizjonu 305 – bombardowaniu zbiorników paliwa we Vlaardingen pod Rotterdamem w nocy z 24 kwietnia na 25 kwietnia 1941 roku na samolocie Vickers Wellington Mark IC.
Brał także m.in. udział w bombardowaniu Kolonii w nocy z 30 maja na 31 maja 1942 roku na samolocie Vickers Wellington Mark II, z czego zachowały się jego wspomnienia.
O jego udziale w bombardowaniu Akwizgranu 5 października 1942 r. wspomina Henryk Kwiatkowski:
Po wojnie służył w Royal Air Force. Przeniesiony do rezerwy 6 lipca 1951 roku w stopniu Flight Lieutenant w klasie CC (pracownik cywilny RAF, który może być powołany w razie mobilizacji).
Po wojnie mieszkał w Londynie. W 1950 roku przyjął obywatelstwo brytyjskie. Ożeniony z Marią Walerią z domu Dajkowską, z którą miał dwoje dzieci: Elżbietę i Marka (Marek Jonikas ożenił się z Barbarą Romanowicz). Mieczysław Jonikas po śmierci został pochowany na londyńskim cmentarzu Gunnersbury.
Sport lotniczy 10 października 1931 roku w Bezmiechowej na szybowcu Czajka konstrukcji Antoniego Kocjana ustanowił rekord Polski w długości lotu szybowcem: 5 godzin i 8 minut.
W 1933 roku jako przedstawiciel aeroklubu wileńskiego brał udział w locie okrężnym dookoła Polski samolotów turystycznych w ramach V Krajowych Zawodów Lotniczych. W trakcie zawodów był sześciokrotnie zmuszony do awaryjnego lądowania. Ósmego września pod koniec etapu z Łucka do Warszawy z powodu awarii smarowania silnika Jonikas nie dotarł do warszawskiego lotniska i lądował na Mokotowie na Gliniankach w okolicy ulic Słonecznej i Belwederskiej. Następnego dnia wystartował do kolejnego etapu i ostatecznie zajął szesnaste miejsce.
Katastrofa samolotu pasażerskiego pod Suścem
28 grudnia 1936 roku Mieczysław Jonikas pilotował dziesięciomiejscowy samolot pasażerski PLL LOT Lockheed Electra na trasie ze Lwowa do Warszawy. Z powodu złych warunków atmosferycznych i zamarzania urządzeń sterowniczych podjął próbę przymusowego lądowania w okolicy wsi Susiec w powiecie tomaszowskim. Samolot utracił sterowność i uległ zderzeniu z ziemią. W wyniku katastrofy śmierć poniosły trzy osoby, a pilot Jonikas doznał ran ciętych, zdarcia naskórka i poparzeń.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 9172 Krzyż Walecznych (czterokrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami Medal Lotniczy (czterokrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi (16 czerwca 1939) Krzyż Wybitnej Służby Lotniczej (Wielka Brytania)
Przypisy „za zasługi na polu lotnictwa cywilnego”.
Bibliografia
Linki zewnętrzne Mieczysław Jonikas, losy polskiego pilota na przestrzeni XX wieku
Kategoria:Kapitanowie Polskich Sił Powietrznych Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Medalem Lotniczym (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Lotniczego Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Gunnersbury w Londynie Kategoria:Podporucznicy lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wybitnej Służby Lotniczej Kategoria:Polscy lotnicy cywilni Kategoria:Polscy szybownicy Kategoria:Polscy piloci sportowi Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1980 Kategoria:Żołnierze przyjęci do służby w RAF po rozwiązaniu Polskich Sił Powietrznych Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej Kategoria:Oficerowie Dywizjonu 305