Zbigniew Zieliński ps. Sęk (ur. 13 lutego 1929 w Tadzinie, zm. 26 lutego 2026) – pułkownik Wojska Polskiego, członek Armii Krajowej i żołnierz wyklęty jako członek Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Działacz społeczny, założyciel i pierwszy kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz sekretarz stanu w rządach premierów Jana Krzysztofa Bieleckiego, Jana Olszewskiego i Waldemara Pawlaka.
Życiorys W czasie II wojny światowej był żołnierzem batalionu „Las” 74 pułku piechoty Armii Krajowej, nosił konspiracyjny pseudonim Sęk. Po wojnie należał do tzw. drugiej konspiracji (antysowieckiej) w Konspiracyjnym Wojsku Polskim pod dowództwem komendanta Stanisława „Warszyca” Sojczyńskiego.
Ukończył wyższe studia ekonomiczne i politechniczne w zakresie inżynierii i planowania przestrzennego miast i regionów.
W czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zorganizował przy warszawskiej Kurii Metropolitalnej nielegalne duszpasterstwo kombatantów, żołnierzy z okresu II RP, PSZ, AK, NSZ, BCH, WiN i KWP. W latach 80. był inicjatorem pierwszego w Polsce pomnika generałów Stefana Grota-Roweckiego i Leopolda Okulickiego we Włoszczowie oraz, już w III RP, pomnika Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego w Warszawie, a także ponad 30 innych pomników i tablic upamiętniających Polskie Państwo Podziemne i konspirację niepodległościową.
W 1990 roku był jednym ze współtwórców w utworzeniu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, a także pierwszym oficjalnym delegatem Rządu III Rzeczypospolitej do gen. Stanisława Maczka i uczestnikiem delegacji do głównej kwatery NATO, a także współautorem ustawy o kombatantach i od 1991 pierwszym Kierownikiem Urzędu ds. Kombatantów, który sprawował do 1992. Później pełnił funkcję doradcy w innych centralnych instytucjach rządowych. Jest prezesem honorowym leśników-kombatantów (Koła Leśników i Kombatantów przy Ministerstwie Środowiska), działaczem społecznym Naczelnej Organizacji Technicznej w zakresie inżynierii budownictwa i ochrony środowiska, oraz Prezesem Klubu Przyjaciół Muzeum Niepodległości. Autor i współautor 36 książek, a także około 280 publikacji z dziedziny inżynierii, wojskowości, ochrony środowiska, urbanistyki, architektury i historii I i II wojny światowej.
Prelegent na wyższych uczelniach w kraju i za granicą. Inicjator sześciu dokumentalnych filmów zrealizowanych i emitowanych w TVP. Uczestnik wielu audycji radiowych i telewizyjnych, konferencji naukowych, kongresów, także międzynarodowych m.in. w Helsinkach „na rzecz zapobiegania konfliktom zbrojnym na świecie”.
Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
Odznaczenia i nagrody 1944 – Krzyż Walecznych – nadany przez ostatniego komendanta AK gen. Leopolda Okulickiego Medal Wojska 1954 – Srebrny Krzyż Zasługi Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Krzyż Armii Krajowej Krzyż Partyzancki Krzyż Batalionów Chłopskich Krzyż Narodowego Czynu Zbrojnego Złoty Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” 1999 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski w uznaniu wybitnych zasług w działalności na rzecz niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za zaangażowanie w działalności kombatanckiej 2012 – Medal „Pro Patria” 2012 – Tytuł Honorowego Obywatela Miasta Włoszczowa jako wyraz najwyższego wyróżnienia i uznania za lata działalności na rzecz upamiętnienia ważnych wydarzeń historycznych na Ziemi Włoszczowskiej, jak również popularyzowania wiedzy z czasów II wojny światowej Odznaka „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” Krzyż Konspiracyjnego Wojska Polskiego Odznaka „Za Zasługi dla ZKRPiBWP” Krzyż Więźnia Politycznego Medal za Zasługi dla Unii Ofiar Nazizmu Najwyższe polskie odznaczenie kościelne – Prymasowski Złoty Medal za wybitne zasługi dla Kościoła i Narodu – Primatiali Nomismate Aureo – Ecclesiae Populoque Servitium.
Publikacje zwarte (wybór) Sztab wojskowy. Zarys historyczny. 1961 Taktyka w kampanii rosyjskiej. 1961 Walczyli o wolność Polski. 7 Dywizja AK. 1998 Jędrusiowa dola. 1999 7 dywizja Armii Krajowej. 2004 Cierniste drogi żołnierzy AK. 2004 i 2013 Baza leśnych ludzi. 2005 Jedni z najdzielniejszych. Żołnierze 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty WP 1919-1939, 74 Pułku Armii. 2006 Leśnicy na frontach II wojny światowej. 2007 Komandosi spod znaku Armii Krajowej. 2008 „Marcin” – major Mieczysław Tarchalski 1903–1981. 2008 Skąd twój ród komendancie „Marcinie”. 2008 Droga na Monte Cassino w świetle dokumentów sztabowych. 2009 Gen. bryg. Stanisław Sojczyński „Warszyc” i jego żołnierze z AK i KWP. 2010 Ostatni szwoleżer II Rzeczypospolitej gen. bryg. Marian Nitecki. 2010
Przypisy
Linki zewnętrzne Zbigniew Zieliński – Świadek historii
Kategoria:Członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej (kombatanci) Kategoria:Honorowi obywatele Włoszczowy Kategoria:Kierownicy UdSKiOR Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Batalionów Chłopskich Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Kategoria:Odznaczeni Medalem Pro Patria Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy historycy wojskowości Kategoria:Pułkownicy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Żołnierze Konspiracyjnego Wojska Polskiego Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 2026