thumb|200px|right|Ligota Toszecka – kościół filialny thumb|200px|right|Kotulin – kościół św. Michała Archanioła thumb|200px|right|Toszek – Zamek Toszek (niem. Gemeinde Tost)(daw. gmina Toszek-Wieś) – gmina miejsko-wiejska w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim. W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa katowickiego.
Siedziba gminy to Toszek.
Według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwało 9426 osób.
Historia Gmina zbiorowa Toszek-Wieś powstała po II wojnie światowej (w grudniu 1945Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, Nr. 34, Kat, dnia 22 grudnia 1945 r.)) w powiecie gliwickim na terenie tzw. Ziem Zachodnich (tzw. I okręg administracyjny – Śląsk OpolskiUtworzony 14 marca 1945 decyzją Rady Ministrów), powierzonym 18 marca 1945 administracji wojewody śląskiegoDokumentu podstawy prawnej nie odnaleziono, a z dniem 28 czerwca 1946 przyłączonym do woj. śląskiego (śląsko-dąbrowskiego)Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych () oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego ().
Według stanu z 1 stycznia 1946 gmina składała się z 11 gromad: Boguszyce, Kotliszowice, Kotulin (miejscowości Kotulin i Skały), Ligota Toszeccka, Paczyna, Paczynka, Pawłowice, Płużniczka, Pisarzowice, Sarnów i Wilkowiczki (miejscowości Wilkowiczki i Łączki). 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie, a 9 marca 1953 kolejno na stalinogrodzkie. Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 11 gromad: Boguszyce, Kotliszowice, Kotulin, Ligota Toszeccka, Paczyna, Paczynka, Pawłowice, Pisarzowice, Płużnica Mała, Sarnów i WilkowiczkiWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin.
Jednostkę reaktywowano 1 stycznia 1973 w tymże powiecie i województwie. W jej skład weszły obszary 14 sołectw: Boguszyce, Ciochowice, Kotliszowice, Kotulin, Ligota Toszecka, Paczyna, Paczynka, Pawłowice, Pisarzowice, Płużniczka, Pniów, Proboszczowice, Sarnów i WilkowiczkiUchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972 r., Nr. 12, Poz. 103).
1 czerwca 1975 gmina weszła w skład nowo utworzonego (mniejszego) woj. katowickiego (zniesienie powiatów).
15 marca 1984 miejscowość Mikuszowina z sołectwa Paczynka (98,76 ha) włączono do Pyskowic.
1 stycznia 1992 miasto i gminę Toszek połączono w jedną gminę miejsko-wiejską.
Od 1999 w woj. śląskim, ponownie w powiecie gliwickim.
Położenie Gmina jest położona w północno-zachodniej części powiatu gliwickiego i sąsiaduje z miastem: Pyskowice oraz gminami: Rudziniec, Wielowieś (powiat gliwicki) Strzelce Opolskie, Ujazd (powiat strzelecki) Zbrosławice (powiat tarnogórski)
Miejscowości Miejscowości leżące na terenie gminy Toszek:
Miasta Toszek (siedziba gminy)
Sołeckie Boguszyce Ciochowice Kotliszowice Kotulin Ligota Toszecka Paczyna Paczynka Pawłowice Pisarzowice Płużniczka Pniów Proboszczowice Sarnów Wilkowiczki.
Niesołeckie Bliziec Brzezina Grabina Grabów Kopanina Kotulinek (Kotulin Mały) Wilkowiczki-Las Laura Łączki Nakło Paczynka (osada) Skały Srocza Góra Szklarnia Wrzosy Zalesie
Powierzchnia Według danych z roku 2002 gmina Toszek ma obszar 98,53 km², w tym: użytki rolne: 74% użytki leśne: 18% Gmina stanowi 14,85% powierzchni powiatu.
Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 10 547 100 5435 51,5 5112 48,5gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 107 55,2 51,9
W Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań z 2002 r. 8,95% mieszkańców gminy zadeklarowała narodowość niemiecką, natomiast 5,69% mieszkańców – narodowość śląską.. W 2011 roku 10,3% mieszkańców zadeklarowało się jako Niemcy.
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Toszek w 2014 roku
Edukacja Gmina Toszek posiada sieć publicznych placówek oświatowych składającą się z przedszkola, czterech szkół podstawowych oraz gimnazjum.
Przedszkola: Przedszkole w Toszku
Szkoły podstawowe: Szkoła Podstawowa w Kotulinie Szkoła Podstawowa w Pniowie Szkoła Podstawowa w Paczynie Szkoła Podstawowa im. Gustawa Morcinka w Toszku
Gimnazja: Gimnazjum w Toszku
Turystyka Przez gminę przebiegają następujące szlaki turystyczne: – Szlak Powstańców Śląskich – Szlak Okrężny Wokół Gliwic – Szlak Stulecia Turystyki
Transport Drogowy Przez gminę Toszek przechodzi droga wojewódzka i krajowa.
Drogi wojewódzkie:
Drogi krajowe:
Zbiorowy Organizatorem transportu zbiorowego w Toszku (od 2014r.) jest Międzygminny Związek Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach.
Na transport publiczny w Toszku składa się 6 linii autobusowych: 203, 204, 205, 206, 207 i 208.
Do Toszka docierają także linie dowozowe do Gliwic kursujące na zlecenie Urzędu Gminy Rudziniec obsługiwane przez prywatnego przewoźnika.
Możliwy jest dojazd pociągiem, kursującym na linii Gliwice–Wrocław; dworzec kolejowy mieści się przy ulicy Dworcowej.
Przypisy
Linki zewnętrzne Gmina Toszek Gmina Toszek – Biuletyn Informacji Publicznej