Panny dworskie (oryg. Las Meninas) – ukraiński dramat psychologiczny z 2008 roku w reżyserii Ihora Podolczaka, będący jego pełnometrażowym debiutem.

Film powstał przy udziale MF Films (oddział Fondu Masocha). Jest to pierwszy ukraiński filmВоропаєв, C. Українці на Роттердамському фестивалі: почин дорожчий за гроші. culture.unian.net, 02.02.2008, który brał udział w konkursie „Tiger Awards Competition” na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Rotterdamie. Ogółem (z początkiem 2012 roku) film wziął udział w 27 festiwalach filmowych, w 10 z nich w programie konkursowym.

O filmie thumb|left|230px|Ihor Podolczak i Stas Arsentiew, Puszcza Wodycia, 2006 Czteroosobowa rodzina (Ojciec, Matka, Córka i Syn) mieszka w praktycznie całkowitej izolacji w rodzinnej posesji za miastemMajmurek, J. UKRAINA 2012: DWIE DEKADY KRYZYSU. dwutygodnik.com Dostęp 7 lipca, 2013, która wydaje się być labiryntem korytarzy i odzwierciedleń lustrzanych. Owa zamknięta przestrzeń jest na tyle pogmatwanaКуровець, О. Las Meninas: «Обережно, артхаус!». Журнал «Телекритика», 15-06-2009. Dostęp 3 listopada, 2011, że tworzy coś na kształt wstęgi Möbiusa, przez co oś czasu zostaje również zniekształcona, skutkiem czego jest przeplatanie się teraźniejszości z przyszłością – w tym domu nie ma różnicy pomiędzy biegiem czasu do przodu i do tyłu, tak samo jak nie ma różnicy pomiędzy mglistymi wspomnieniami a realnymi zdarzeniami. Główna postać filmu – to 30-letni syn, prawie nie pojawia się na ekranie, ale poczucie jego obecności jest totalne. On od dziecka choruje na egzemę i astmę, co wykorzystuje jako narzędzie do manipulowania rodzicami i siostrąКупінська, А. Українська «Las meninas»: кілька мотивів Веласкеса, life.pravda.com.ua, 07.10.2009. Życie rodziny zostaje przekształcone w niekończący się rytuał zadowalania jego zachcianek i oczekiwania w trwodze na kolejny atak astmy. Fabuła rozwija się bez tradycyjnego wątku kulminacji. Jest to fabuła odzwierciedlenia, fabuła zamkniętego koła. Podolczak odrzuca tradycyjną narrację i kolejnie następujące po sobie zdarzenia, zaciąga widza do filmu proponując mu rolę niewidzialnego świadka zdarzeń, który jest pozbawiony psychologicznych mechanizmów obronnych. Tym sposobem widz przestaje odczuwać granicę pomiędzy refleksją własną a refleksją bohaterów filmu. Właśnie w tym momencie ukazuje się związek pomiędzy filmem a obrazem Velázqueza pod taką samą nazwą, do której apeluje reżyser.

Obsada thumb|left|230px|Kadr z filmu thumb|left|230px|Kadr z filmu Mykoła Wereseń (ur. 1960 r.) – znany ukraiński dziennikarz, laureata wielu ukraińskich i zagranicznych premii w dziedzinie dziennikarstwa. W filmie odtworzył trzy główne role – Ojca, Ojca 2 oraz Ojca młodego, występując po raz pierwszy na ekranie. Lubow Tymoszewska (ur. 1958 r) – aktorka municypalnego teatru „Kyiv”, zagrała liczne drugoplanowe role w ukraińskich i rosyjskich filmach oraz serialach. W Las Meninas zagrała główną rolę – Matki. Hanna Jarowenko (ur. 1974 r.) – reżyser filmów dokumentalnych, operator, scenarzysta. Pierwsza rola w filmie, zagrała główną rolę – Córki. Dmytro Czerniawski (ur. 1972 r.) – aktor teatru dramatycznego w Charkowie. Wystąpił w roli Syna. Iłona Arsentiewa (ur. 1994 r.) – wystąpiła w roli Córki (dziewczynki). Po raz pierwszy na ekranie. Stas Arsentiew (ur. 1998 r.) – uczeń szkoły średniej w Kijowie. Wystąpił w roli Syna (chłopiec). Po raz pierwszy na ekranie. Wiktoria Uljanczenko (ur. 1983 r.) – w roli Matki (młodej). Po raz pierwszy na ekranie. Waleria Uljanczenko (ur. 1983 r.) – w roli Matki (młodej). Po raz pierwszy na ekranie.

Muzyka Matka, jako główna bohaterka filmu w przeszłości była wiolonczelistką, a Syn uczył się gry na fortepianie, dlatego przeważająca część muzyki napisana została dla tych właśnie instrumentów. Reżyser i kompozytor skupili się na samodzielnej, niezależnej roli muzyki jako kontrapunktu do słów oraz obrazu, nie odrzucając jednak koncepcji tradycyjnego wykorzystania muzyki w kinie jako tła dla dialogów, albo sposobu emocjonalnego przekazu. W wielu scenach muzyka wysuwa się na pierwszy plan oraz łączy się z hałasem (szumem natury i tym stworzonym sztucznie), który skomponowany jest wedle muzycznych zasad, dlatego też całą ścieżkę dźwiękową można rozpatrywać jako kompletną instalację muzyczną. Specjalnie dla 15-minutowego muzycznego odcinku filmu (w którym brak jest słów) Szczetynski stworzył Sonatę dla wiolonczeli i fortepianu – samodzielną kompozycję muzyczną, która może być wykonywana oddzielnie od filmu. Współreżyserem tego fragmentu filmu został znany amerykański reżyser teledysków muzycznych Dean Karr.

Paleta stylistyczna muzyki, odpowiednio do wieloplanowej semantycznej struktury filmu, jest dość rozległa – od barokowych, klasycystycznych i późnoromantycznych aluzji do skrajnej atonalności. Kompozytor jednak unika kolażowego zestawienia stylów muzycznych, zmierza w stronę ich integracji i syntezy.

Nominacje 2008 «Tygrys»37th International Film Festival Rotterdam. 23 january — 3 February, 2008. Catalog. Rotterdam: IFFR, 2008, p.42 ISSN 1873-8362. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Rotterdamie 2008 «Nagroda»Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Splicie, Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Splicie 2008 «Grand Prix»Era Nowe Horyzonty, Międzynarodowy Festiwal Filmowy we Wrocławiu, Era Nowe Horyzonty, Wrocław 2008 «Nagroda», Mostra Internacional De Cinema Sao Pãulo 2008 «Nagroda»l'Alternativa, Niezależny Festiwal Filmowy, l'Alternativa, Niezależny Festiwal Filmowy w Barcelonie 2008 «Nagroda FIPRESCI», Transilvania Międzynarodowy Festiwal Filmowy, Cluj-Napoca 2008 «Nagroda», Art Film Fest, Międzynarodowy Festiwal Filmowy, Trenczyńskie Cieplice 2008 «Nagroda», Kinoshok, Międzynarodowy Festiwal Filmowy, Anapa 2009 «Nagroda»Mediawave, Międzynarodowy Festiwal Filmowy, Mediawave Festival, Międzynarodowy Festiwal Filmowy, Węgry 2009 «Nagroda», Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Trieście

Literatura i źródła International Film Guide 2009: the definitive annual review of world cinema, edited by Haydn Smith. 45th Edition. London & New York: Wallflower Press 2009, pp. Matamoros C. ¡Viva el cine de los márgenes!, Miradas de Cine, número 81 — diciembre 2008, Retrieved July 13, 2010 . The Cinema of Sensations. Cambridge: Cambridge Scholars Publishing, 2015, pp. 155–182, , Sanders R. Recensie. movie2movie.nl Бейкер Марія. Роттердам смотрит кино из Украины и Казахстана., Радіо BBC, 23 января 2008 Космолінська Наталка. Ігор Подольчак, Ігор Дюрич: У тому, що Україну представлятимуть галичани, є історична справедливість., „Поступ/Брама“ — № 28(686) Корниенко C. Las Meninas. Очень авторский фильм. svobodanews.ru, 19.02.08 Куровець, О. Las Meninas: „Обережно, артхаус!“, «Телекритика», 15-06-2009 Купінська, А. Десять українських фільмів до річниці незалежності, life.pravda.com.ua, 24.08.2011 Ложкина, А. "Я мало думаю о зрителе" «Top10», Sep., 2009 Плахов Андрій. Роттердамские угодники. «Коммерсантъ», № 16/П(3833), 04.02.2008 Шпилюк А. Игорь Подольчак покоряет голландские высоты.

Przypisy

Linki zewnętrzne Najlepsze ukraińskie filmy na stronie Internet Movie Database Najbardziej popularne ukraińskojęzyczne filmy na stronie Internet Movie Database na stronie Internet Movie Database Las Meninas na stronie Filmova databaze FDb.cz Las Meninas na stronie Columbia University Las Meninas na stronie Film.Ru na stronie ISSUU

Kategoria:Ukraińskie dramaty psychologiczne Kategoria:Ukraińskie filmy z 2008 roku Kategoria:Filmy niezależne Kategoria:Filmy surrealistyczne Kategoria:Filmy w reżyserii Ihora Podolczaka Kategoria:Pełnometrażowe debiuty reżyserów