Cmentarz w Nowej Rudzie – cmentarz komunalny w Nowej Rudzie.
Historia Utworzenie cmentarza na wzgórzu () związane było z powstaniem parafii katolickiej w dolnej części miasta. W XVIII w. cmentarz był obszarowo mały i znajdowała się na nim kostnica. Jego rola zwiększyła się od 1818 r., kiedy zakazano pochówku w rejonie zamku Stillfriedów. Od tego roku mógł też pełnić symultanicznie funkcję cmentarza dla protestantów. Na cmentarzu znajduje się kaplica a w budynku bramnym ze sklepionym wnętrzem rzeźba Piety. Do ciekawszych obiektów należą: pomnik 186(7)Dodatkową ofiarą był jeniec angielski, pracujący przymusowo w kopalni. Władzom hitlerowskim zależało na ukryciu śmierci Anglika, stąd 186 ofiar. górników, którzy zginęli 10 maja 1941 r. podczas katastrofy górniczej w kopalni Ruben, pomnik 13 ofiar zajść z 1923 r., obelisk poświęcony ofiarom wojny prusko-austriackiej w 1866 r., obelisk poświęcony żołnierzom poległym w czasie I wojny światowej, grobowce rodzin Rose i Nave postawione według projektów prof. Ernsta Segera z 1908 r., neogotycka kaplica cmentarna.
Krzyż Na końcu głównej alei znajduje się kamienny barokowo-rokokowy krzyż męki pańskiej. Na cokole jest owalna płycina z sentencją w j. z chronostychem MDCCCVVIIIII (1815). Powyżej czaszka (Golgota, Calvaria), na której leży baranek i drzewo życia przechodzące w krzyż, owinięte wężem trzymającym w paszczy jabłko, symbolizujące nieśmiertelność.
150 px|center|thumb|SentencjaCmentarz w Nowej Rudzie. Sanguis Christi emundat nos a peccatis nosbris 1 Joan, 1,7 (Krew Chrystusa oczyszcza nas z grzechów naszych, 1 J 1,7)
Pomnik ofiar wojny 1866 Pomnik z tablicą upamiętniającą ofiary wojny prusko-austriackiej z 1866 z inskrypcją (Ku czci żołnierzy pruskich i austriackich pochowanych tutaj w kampanii 1866).
Imię, nazwisko, kraj, przydział: Johann Böhm, Siemczyno, Pomorze Zachodnie, 3. Garde-Rgt / 3 Pułk Gwardii Joseph Fuchs, Węgry, 32. Lin. IR Erzh. Franz Ferd. d‘ Este / 32 Pułk Piechoty Liniowej Arcyks. F.F. d'Este Johann Grdegy, Węgry, IR Erzh. Franz Ferd. d‘ Este / Pułk Piechoty Arcyks. F.F. d'Este Stephan Kitzowa, Galicja, 58. Reg. Erzh. Stephan / 58 Pułk Arcyksięcia Stefana Johann Kramer, Czechy, Feldjäger-Batl. Nr. 13 / 13 Batalion Żandarmerii Wojskowej Demet Misko, Galicja, IR Grf Condrecourt / (55) Pułk Piechoty Leopold Gondrecourt (1816–1888) Petrus Strust, Galicja, IR Erzh. Salvator / (77) Pułk Piechoty Arcyksięcia Salwatora Adalbert Wisnowski, Galicja, IR Baron Rossbach Nr. 40 / 40 Pułk Piechoty Barona RossbachaHeinrich von Rossbach (1850 – 2 maja 1867)
Pochowani, m.in. Michał Białowąs (1894-1965) – dr ks. dziekan w Nowej Rudzie Elisabeth Edle von Braunmühl geb. Denninghoff (1875-1943)* 27.4.1875 in Dortmund † 8.1.1943 in Berlin Hermann Maria Edler von (1868-1930) herb rodu na płycie Bergrat, ur, 28.5.1868 Bendorf Rhein, zm. 4.2.1930 Neurode Schles. Lothar Edler von Braunmühl (1906–1941)Z sentencją na grobie: (W niezapomnianej pamięci pana Lothara Edlera von Braunmühla, starszego sierżanta, urodzonego w Saargemünd 25 października 1906, poległego w Wielkich Łukach 4 sierpnia 1941 Władysław Brzozowski (1895-1990) – ppłk Zdzisław Henryk Czerw (1941-2004) - naczelnik Nowej Rudy Helena Grzegorczyk (1918–1985) – Sprawiedliwa wśród Narodów Świata Władysław Grzegorczyk (1905–1981) – Sprawiedliwy wśród Narodów Świata Józef Haak (1961-2012) - dr ks. prałat Beata Jaroszewska-Szczendzina (1969-2012) - poetka, nauczycielka Ludmina Klambt (1815-1886)(9.06.1815 – 15.05.1886), sentencja (O Matko, spoczywaj tu łagodnie w pokoju, Niech wieczne światło nieba teraz nad Tobą świeci!) Wilhelm Wenzel Klambt (1811-1883)(9.02.1811-1.09.1883) sentencja (Nie umarłeś, nie zostałeś zapomniany!) – drukarza, przedsiębiorca Bogdan Kokot vel Kokociński (1955-2019) – drukarza, przedsiębiorca Zygmunt Krukowski (1951-2013) – poeta Jerzy Lamorski (1950-2012) – muzyk Elżbieta Lachowska (1896-1971) – ppor. rezerwy Kazimierz Lachowski (1899-1992) – uczestnik wojen 1918-20, 1939 Bolesław Lachowski (1923-1943) – zginął w walce z okupantem Jan Leśniak (1898-1973) – legionista Józefa Piłsudskiego Henryk Opała (1922-2012) – ppor., więzień straflagru Zdzisław Ostapiuk (1928-1992) – ks. prałat, dziekan w Nowej Rudzie Bolesław Sinicki (1896-1967) – górnik, poseł na Sejm PRL Władysław Strach (1953-2005) – ks. kanonik (s 23, r1B, g 2) Jadwiga Zofia Szostakiewicz (1894–1970) – Sprawiedliwa wśród Narodów Świata Janina Teresa Szostakiewicz (1925–2004) – Sprawiedliwa wśród Narodów Świata Łukasz Ziemski (1979-2014) – ks. kanonik (s23, r1B, g2)
Kwatera górnicza (1941)
Zdjęcia nagrobków znajdują się w galerii
Przypisy
Bibliografia Marek Staffa red. Słownik geografii turystycznej Sudetów. Góry Sowie, Wzgórza Włodzickie, T. 11, Wrocław: Wyd. I-BiS 1995, , s. 281 Behan Andrzej, Nowa Ruda: przewodnik historyczno-turystyczny, Wydawnictwo Maria, Nowa Ruda 2006, ss. 90-92, , ss. 194-199 Nowa Ruda przewodnik, zespół redakcyjny, FOZN, Nowa Ruda 2006, s. 100.
Linki zewnętrzne Cmentarze komunalne w Nowe Rudzie (w tym wyszukiwarka grobów)
Kategoria:Obiekty sakralne w Nowej Rudzie