Neokonserwatyzm (skrótowo neocon) – doktryna polityczna, ruch polityczny w USA powstały w latach 60 XX w., będący specyficznie amerykańską odmianą konserwatyzmu. Łączy klasyczne wartości konserwatywne z elementami liberalizmu, głównie gospodarczego.
Historia Doktryna ukształtowała się wśród żydowskich członków, zwolenników Partii Demokratycznej rozczarowanych polityką wewnętrzną, a szczególnie polityką zagraniczną tej partii. Stanowisko neokonserwatywne kształtowało się na łamach czasopisma Commentary redagowanego przez Normana Podhoretza, a wydawanego przez American Jewish CommitteeBenjamin Balint, Running Commentary: The Contentious Magazine that Transformed the Jewish Left into the Neoconservative Right (PublicAffairs, 2010)Murray Friedman, The neoconservative revolution: Jewish intellectuals and the shaping of public policy (Cambridge University Press, 2005)Gal Beckerman, [w:] „The Neoconservatism Persuasion”, The Forward, 6.01.2006..
Zdaniem części badaczy neokonserwatyzm wywodzi się z filozofii Leo Straussa.
Główne motywy Za filary doktryny neokonserwatywnej uważa się: internacjonalizm (kształtowanie ładu międzynarodowego) prymat USA w świecie unilateralizm (USA powinny działać bez ograniczeń ze strony instytucji międzynarodowych) militaryzm promowanie demokracji na świecie
Francis Fukuyama wymienia cztery podstawowe zasady (cytowane przez Walerija A. Senderowa):
Przekonanie, że charakter reżimu wewnętrznego każdego kraju wpływa na jego politykę zagraniczną – i dlatego nie może być jedynie przedmiotem zainteresowania i nacisków ze strony liberalnych społeczeństw demokratycznych. To przekonanie odróżnia neokonserwatystów od „realistów”, którzy zawsze wyrażają gotowość do „handlu z co najmniej kanibalami” i deklarują swoją obojętność wobec zagranicznych spraw wewnętrznych. Przekonanie, że amerykańska władza jest już używana i powinna być używana do celów moralnych: siła Stanów Zjednoczonych, w tym wojska, jest niezbędna do rozwiązywania problemów moralnych. Stany Zjednoczone, jako czołowe mocarstwo świata, ponoszą szczególną odpowiedzialność. W ten sposób konsolidowana jest rola Stanów Zjednoczonych jako „światowego policjanta”. Brak zaufania do dużych projektów budowy społecznej, strach przed niepożądanymi konsekwencjami programów planowania społecznego. Sceptycyzm dotyczący zarówno legitymacji, jak i skuteczności mechanizmów prawa międzynarodowego i instytucji międzynarodowych w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i sprawiedliwości.
Główne przepisy nowoczesnego programu neokonserwatywnego zostały określone przez Williama Kristola i Roberta Kagana w 1996 roku. Ich istotę opisano jako zaprowadzenie przez USA „humanitarnej globalnej hegemonii” na całym świecie poprzez wykorzystanie swoich międzynarodowych wpływów i władzy, wynikających z zagranicznych i obronnych polityk z przeszłości.
Autorzy artykułu sugerują następujące „trzy imperatywy”: Znaczny wzrost budżetu wojskowego. Promocja patriotyzmu i wartości militarnych wśród ludności cywilnej, „jedność narodu i armii,” rekrutacji w swoich szeregach jak wielu wolontariuszy, jak to możliwe. „Moralna przejrzystość”: nie czekając na zagrożenia aktywnie rozprzestrzeniać po całym świecie amerykańskie zasady polityczne - demokrację, gospodarkę rynkową i szacunek dla wolności.
Powszechne rozpowszechnianie amerykańskiego modelu demokracji w jakikolwiek sposób, aż po wojsko, było jednym z głównych zadań proklamowanych przez „neokonserwatystów”. William Kristol w jednym ze swoich esejów pisał: „W obliczu nadzwyczajnych wydarzeń, Stany Zjednoczone będą zawsze czuć swój obowiązek za wszelką cenę chronić naród przed atakiem sił niedemokratycznych, zewnętrznych i wewnętrznych”.
Opinie Badacze zwracają uwagę, że „Dla neokonserwatywnej rewolucji w Ameryce, problem Bliskiego Wschodu stał się jednym z głównych narzędzi ideowych i mobilizacyjnych”.
Osoby wiązane z doktryną George W. Bush Paul Wolfowitz John McCain John Bolton Victoria Nuland Robert Kagan Norman Podhoretz Henry M. Jackson Nikki Haley John Podhoretz William Kristol
Organizacje związane z doktryną Project for the New American Century
Przypisy
Kategoria:Polityka Stanów Zjednoczonych Kategoria:Konserwatyzm