Konopnica (gmina w województwie lubelskim)

Konopnica – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie lubelskim. Stanowi część aglomeracji lubelskiej zgodnie z koncepcją Pawła Swianiewicza i Urszuli Klimskiej.

Siedziba gminy to Kozubszczyzna.

Gmina Konopnica posiada dobre położenie geograficzne – w sąsiedztwie miasta Lublin oraz przy ważnych ciągach komunikacyjnych o charakterze ponadlokalnym (drogi nr 19 i 17, obwodnicy Lublina w ciągu drogi S19).

Według danych z 31 marca 2013 gminę zamieszkiwało 12 650 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwały 13 674 osoby.

Gmina Konopnica funkcjonuje od 1867 roku.

Na terenie gminy funkcjonuje lotnisko Lublin-Radawiec.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Konopnica ma obszar 92,75 km², w tym: użytki rolne: 90% użytki leśne: 5%

Gmina stanowi 5,52% powierzchni powiatu.

Plan przestrzennego zagospodarowania gminy przewiduje, że jej wschodnia, najbliższa Lublina część przeznaczona zostanie pod budownictwo jednorodzinne, usługi i rzemiosło, część zachodnia natomiast pod budownictwo przemysłowe. Miejscowości Tab. 1. Miejscowości podstawowe oraz ich integralne części w administracji gminy Konopnica, z wyrażeniem ich położenia geograficznego.Identyfikator SIMCNazwa miejscowościRodzaj miejscowościMiejscowość podstawowalub statystycznaPołożenie geograficzne0383426Konopnicawieś1021040Kopaninaczęść wsiPawlin0383432KozubszczyznakoloniaKozubszczyzna0383449LipniakkoloniaLipniak0383455MaryninkoloniaMarynin1021056Motyczczęść koloniiKozubszczyzna0383461Motyczwieś0383484Motycz Leśnywieś0383478Motycz-JózefinkoloniaMotycz-Józefin0383490Pawlinwieś1065148Pietrzakowiznaczęść wsiKonopnica0383573RadawczykkoloniaTereszyn0383509Radawczyk DrugikoloniaRadawczyk Drugi0383515Radawiec Dużywieś0383521Radawiec Maływieś0383538Sporniakwieś0383544Stasinwieś0383550Szerokiewieś0383567Tereszynwieś0383580Uniszowicewieś1021062Wieniawkaczęść koloniiKozubszczyzna0383596Zemborzyce Dolnewieś0383604Zemborzyce Podleśnewieś0383610Zemborzyce Tereszyńskiewieś0383627Zemborzyce Wojciechowskiewieś Źródła: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części(xls),Zbiory danych państwowego rejestru nazw geograficznych ---

Historia Za Królestwa Polskiego gmina należała do powiatu lubelskiego w guberni lubelskiej.

do gminy przyłączono pozbawioną praw miejskich WieniawęPostanowienie z , ogłoszone . Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, s. 465..

W połowie 1870 roku do gminy Konopnica włączono obszar zniesionej gminy SławinKrótka statystyka gubernij Królestwa Polskiego obejmująca rozległość i ludność tychże gubernij oraz wykaz miast, osad i gmin (Przedruk uzupełniony ze Skorowidza do Dziennika Praw, wydanego w połowie 1870 r.). Warszawa 1870Skorowidz Królestwa Polskiego czyli Spis alfabetyczny miast, wsi, folwarków, kolonii i wszystkich nomenklatur w guberniach Królestwa Polskiego, z wykazaniem: gubernii, powiatu, gminy, parafii, sądu pokoju lub gminnego, oraz najbliższej stacyi pocztowej, wraz z oddzielnym spisem gmin podług najświeższej ich liczby i nazwy ułożony, wykazujący: odległość każdej danej gminy od miasta powiatowego i sądu swojego gminnego; czy i jakie znajdują się w gminie zakłady fabryczne lub przemysłowe, szkoły itp. oraz ludność każdej gminy, obejmujący także podział sądownictwa krajowego świeżo urządzonego. T. 2.

15 października 1916 od gminy Konopnica odłączono osadę Wieniawa, włączając ją do LublinaDziennik Rozporządzeń c. i k. Jeneralnego Gubernatorstwa Wojskowego dla Austryacko-Węgierskiego Obszaru Okupowanego w Polsce 1916, Cz. 13 (27 paźdz.)Dokumentacja Geograficzna.

Za II RP i po wojnie siedzibą gminy był LublinGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933..

Krajobraz Kolej przebiega granicą dwóch obszarów geograficznych. Tereny położone na północ od linii kolejowej położone są na Płaskowyżu Nałęczowskim, charakteryzującym się bogatą rzeźbą terenu. W tej także części gminy znajduje się najwyższe wzniesienie o wysokości 252 m n.p.m. oraz sieć malowniczych wąwozów lessowych. Po przeciwnej stronie linii kolejowej rozciąga się Równina Bełżycka z horyzontalnym krajobrazem rozległych pól i łąk.

Przyroda thumb|Wąwóz lessowy w Kozubszczyznie Obszar gminy posiada bogate walory przyrodniczo-krajobrazowe. Poprzecinany jest dolinami rzecznymi: Czechówki i jej dopływów spod Motycza i Konopnicy, źródłowe odcinki Ciemięgi, ciek bez nazwy w Radawcu Dużym. Dolina cieku spod Radawczyka to podmokłe obniżenie terenu z niewielkimi oczkami wodnymi i okresowym ciekiem. Stwierdzono tutaj dwa niezwykle cenne gatunki roślin. To pełnik europejski, zwany też różą górską, i ciemiężyca zielona – gatunek uznany za zagrożony na Lubelszczyźnie. Tutaj rośnie niemal łanowo. Osobniki są wyższe od dorosłego człowieka. Ponadto stwierdzono tu również kozłka lekarskiego i krwiściąg lekarski. Wśród zwierząt wymienić trzeba derkacza – gatunek zagrożony w skali świata, a także zimorodka – gatunek chroniony w ramach Konwencji Berneńskiej i dyrektywy habitatowej Unii Europejskiej. Występuje też kilka kompleksów leśnych oraz stawów rybnych, które stanowią bazę do rozwoju turystyki codziennej i weekendowej dla mieszkańców Lublina. W Kozubszczyźnie znajduje się źródełko w głębi sadu p. Jana Milczka, nazwane Źródłem Św. Wojciecha. Znane jest ono ze swych właściwości leczniczych.

Lasy thumb|Jeden z wielu kopców zbudowanych przez mrówki w lesie w Radawcu Dużym Na terenie gminy istnieją dwa duże kompleksy leśne w Radawcu Dużym i Tereszynie oraz kilka mniejszych zagajników o łącznej powierzchni około 500 ha. Są to lasy mieszane z dominacją sosny i dębu. W rezerwacie „Stasin” rośnie unikalna brzoza czarna, w Motyczu brzoza niska, zaś w lesie konopnickim dominuje leśny gatunek topoli osiki. Stanowią one naturalny pierścień „zielonych płuc” dla Lublina i okolic.

Las Konopnicki Prawie stuhektarowy las jest stosunkowo młody – kilkudziesięcioletni. W drzewostanie dominują miękkie gatunki liściaste, głównie osika i brzoza brodawkowata. W domieszce rośnie dąb, olsza czarna i lipa drobnolistna. Jednak runo tego kompleksu jest grądowe i bardzo bogate w gatunki rzadkie i chronione. Stwierdzono tam występowanie: podkolana białego, parzydła leśnego, konwalii majowej, kokoryczki zwisłej, kopytnika pospolitego i marzanki wonnej. Na uwagę zasługuje również lilia złotogłów (lokalnie bardzo licznie porastająca polany) i dąbrówka rozłogowa. Również okolice są bardzo ciekawe florystycznie. Do lasu przylegają pola uprawne, na których licznie występuje kąkol polny, gatunek już dziś bardzo rzadki.

Kalendarium thumb|Grodzisko w Motyczu thumb|Dzwonnica w Konopnicy i miejsce po dawnym kościele thumb|Kościół w Konopnicy z 1905 r. thumb|Pomnik ku czci mieszkańców Radawca pomordowanych przez Niemców w 1940 r. VIII wiek – powstaje grodzisko w Motyczu 1317 – pierwsza wzmianka o Motyczu 1330 – Władysław Łokietek przeniósł Motycz na prawa średzkie 1342, 25 stycznia – Kazimierz Wielki przekazuje Konopnicę wójtostwu lubelskiemu 1398 – pierwsza wzmianka o Radawcu Dużym 1400 – Konopnica została nabyta przez miasto Lublin 1428 – w Konopnicy istnieje już drewniany kościół św. Katarzyny. 1453 – Kazimierz IV Jagiellończyk sprzedał Konopnicę szpitalowi lubelskiemu; pierwsza wzmianka o szkole parafialnej 1531 – materiały źródłowe informują o istnieniu młyna w Radawcu 1535 – król Zygmunt Stary potwierdził przywilej Władysława Jagiełły z roku 1400, na mocy którego Konopnica została inkorporowana i przeniesiona na prawo magdeburskie (wraz z Bronowicami). 1678 – właścicielem Motycza był Łukasz Kochanowski 1781 – budowa murowanej dzwonnicy w Konopnicy 1867 – funkcjonuje Gmina Konopnica 13 stycznia 1870 – sąsiadująca z Lublinem Wieniawa traci prawa miejskie i staje się osadą wchodzącą w skład gminy KonopnicaPostanowienie z 19 (31) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13) stycznia 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 465) 1879 – październik, majątek Motycz kupuje Szwed baron Rudolf Otton von Buxhoevden. 1890 – Janina Swinarska, córka właściciela Konopnicy, Antoniego Swinarskiego, założyła szkółkę w Konopnicy 1892 – wybudowano dwór w Motyczu 1905 – z inicjatywy ks. Jana Kureczki, ówczesnego proboszcza, wybudowano nowy kościół w Konopnicy 1909 – budowa obecnego dworu w Motyczu 1915 – lipiec, zatrzymuje się w Motyczu Józef Piłsudski 1916 – założono w Radawcu Dużym Gminną Szkołę Elementarną 15 października 1916 z gminy Konopnica wyłączono m.in. osadę Wieniawę, włączając ją do LublinaaDziennik Rozporządzeń c. i k. Jeneralnego Gubernatorstwa Wojskowego dla Austryacko-Węgierskiego Obszaru Okupowanego w Polsce 1916, Cz. 13 (27 paźdz.)Dokumentacja Geograficzna. 1922, 12 kwietnia – poświęcenie świątyni w Motyczu 1924 – pierwsza szkoła w Zemborzycach Tereszyńskich 1939 – wrzesień, formowanie Pułku Piechoty Legionów w Motyczu i w Konopnicy 1940, 16 czerwca – w lesie radawieckim Niemcy rozstrzelali 31 osób 1941, 16 czerwca – Niemieccy żołnierze rozstrzelali kilka osób w Konopnicy 21 czerwca – przyjechała do Konopnicy zmotoryzowana kolumna niemiecka oddziałów SS, a następnie zakwaterowała się na plebanii, w ogrodzie probostwa obraz na cmentarzu kościelnym i w kościele 1942, 8 maja – Niemieccy żołnierze rozstrzelali kilka osób w Konopnicy 11 listopada – dwa samochody ciężarowe przewiozły z Zamku Lubelskiego 60 więźniów, których rozstrzelano w Lesie Konopnickim 1943, 18 maja – od niemieckich kul ginie kilka osób 1949 – powstała Gminna Biblioteka Publiczna 1951, 10 czerwca – Oddział Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” pod dowództwem Edwarda Bukowskiego i Edwarda Kalickiego, na skutek zdrady, został osaczony na Lipniaku przez oddział milicji UM i KGB. Prawie wszyscy zginęli – próbę samobójczą strzału w głowę przeżył Edward Bukowski, został rozstrzelany jako ostatni więzień na Zamku Lubelskim 12 stycznia 1954 1955 – założenie w Motyczu Filii Gminnej Biblioteki Publicznej 1959 – wzniesienie obelisku ku czci bohaterom ruchu oporu AL, BCh i AK, poległym w walce oraz więźniom Zamku Lubelskiego. 1970 – pożar zniszczył rzeźby i obrazy w konopnickim kościele 1980 – wykopaliska na grodzisku w Motyczu, prowadzone przez archeologów z UMCS 1988 – powstaje Ludowy Klub Sportowy „Sokół” Konopnica 1992 – pożar Szkoły w Stasinie 1994, 11 lipca – spłonął zabytkowy kościół w Motyczu 1996, 4 sierpnia – uroczystość poświęcenia nowego kościoła w Motyczu 1999 – powstanie Dziecięcej Orkiestry Dętej w Motyczu 2003, 6 września – w Motyczu Leśnym odbył się piknik rycerski zorganizowany przez Kompanię Świętego Jerzego 2017 - Motycz obchodzi 700-lecie

Demografia Dane z 31 marca 2013: Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 12 650 100 6420 50,6 6230 49,4Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 136,4 69,2 67,2

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Konopnica w 2014 roku

Transport Przez Gminę przebiega atrakcyjny szlak rowerowy „Lublin-Kazimierz Dolny”. Podczas Dni Konopnicy, 21 czerwca 2009 otwarto ścieżkę rowerową po gminie Konopnica. Trasa ma około 30 kilometrów długości a umożliwia przejazd z ul. Raszyńskiej w Lublinie do ul. Cienistej nad Zalewem Zemborzyckim.

Lotnisko Radawiec thumb|left|250px Lotnisko w Radawcu położone jest ok. 12 km na południowy zachód od centrum Lublina. Powierzchnia trawiasta zajmuje obszar 116 ha. Mogą z niego korzystać samoloty o masie do 5 700 kg. Główny pas startowy ma długość 820 m, a szerokość 400 m. Na lotnisku znajduje się budynek portu, hotelik, zbiorniki paliwa. Lotnisko użytkowane jest przez Aeroklub Lubelski i lotnisko sanitarne.

Stacjonujący na lotnisku Zespół Lotnictwa Sanitarnego zapewnia służbie zdrowia regionu szybki transport. Dysponuje samolotem Jak-12 i śmigłowcami Sokół i Mi-2.

Gospodarka thumb|Pola orne w Uniszowicach