thumb|240px|Grobowiec pisarza w Neuenkirchen koło Greifswaldu Thomas Thorild (ur. 18 kwietnia 1759 w Svarteborg, Bohuslän; zm. 1 października 1808 w Greifswald) – szwedzki poeta, pisarz, krytyk literatury, filozof.
Życiorys Thomas Thorild nazywał się właściwie Thorén i zmienił swoje nazwisko dopiero w 1785 roku na Thorild. Thorild uczęszczał do gimnazjum w Göteborgu i następnie studiował prawo w Lund. W 1782 roku przeprowadził się do Sztokholmu. W roku 1784 założył czasopismo „Der neue Kritiker”. W latach 1787 do 1788 przebywał w Uppsali, a potem spędził jakiś czas w Anglii. Obrona jego pracy doktorskiej w 1788 roku w Uppsali odbyła się w obecności króla, na polecenie którego oponentami byli dwaj znani literaci Elis Schröderheim i Leopoldt. Według protokołu z obrony Thorild dzielnie się bronił, ale nie otrzymał tytułu. Po tym jak trafił do więzienia w Anglii wrócił do Szwecji. Książę Karol, który po zamordowaniu króla Gustawa III był regentem wówczas nieletniego Gustawa IV Adolfa, poczuł się zaatakowany pismem Thorilda pt. „Uczciwość” i w 1793 roku Thorild został wydalony z kraju na cztery lata i uznany za propagatora idei rewolucji francuskiej. Dzięki pomocy hrabiego Gustafa Adolfa Reuterholm Thorild udał się przez Kopenhagę do Niemiec. Przebywał jakiś czas w Hamburgu i Lubece, aby wreszcie osiąść na stałe w należącym wówczas do Szwecji Greifswaldzie. Po dwóch latach emigracji został ułaskawiony i w 1794 roku otrzymał stanowisko bibliotekarza na uniwersytecie. W roku 1797 otrzymał tytuł doktora filozofii. Jako profesor nadzwyczajny wykładał szwedzką historię, literaturę i język szwedzki. Tu 11 września 1797 roku ożenił się w katedrze św. Mikołaja z Gustave Steglig von Kowsky, która towarzyszyła mu na wygnaniu i miał z nią dwójkę dzieci. Na uniwersytecie w Greifswaldzie pracował 13 lat. Zmarł 1 października 1808 w Greifswaldzie i został pochowany w Neuenkirchen (koło Greifswaldu)Frank Pergande: Alter Schwede. In: Frankfurter Allgemeine Zeitung, 16. April 2013, S. 2.. Na nagrobku widnieje napis wybrany osobiście przez Thorilda O viva viva divinitas, meae animae anima, tibi fui tibi sum
Jego praca i znaczenie Thomas Thorild był zwolennikiem kierunku literackiego burzy i naporu i przeciwnikiem klasycyzmu w stylu francuskim, którego głównymi przedstawicielami w Szwecji byli Johan Henrik Kellgren i Carl Gustaf af Leopold. Wielkimi wzorami do naśladowania byli dla niego Jean-Jacques Rousseau, Friedrich Gottlieb Klopstock, Osjan i młody Johann Wolfgang von Goethe. Wyrażało się to w tym, że Thorild preferował wolne formy i wielką namiętność a lekceważył każdy przymus. Jego pierwszy wielki poemat ukazał się w 1781 roku, nierymowany, wiersz Passionerna ("Namiętności"), w którym wyraził panteistyczne uczycie do natury.
Thorild był wprawdzie mało znany jako poeta, lecz bardziej jako pisarz i krytyk literacki. Thorild angażował się w ostre i długotrwałe spory z literackimi przeciwnikami jak na przykład z Kellgrenem, przeciwko któremu w 1784 roku skierował utwór Straffsång.
Thorild angażował się również politycznie. Walczył o wolność i szeroko zakrojone reformy społeczne i podziwiał rewolucję francuską, od ekscesów której w roku 1794 zdystansował się. On sam mówił o swoich celach: Att förklara hela naturen och att vilja omskapa hela världen (" Wyjaśnić całą przyrodę i zmienić cały świat"). Przyjaźnił się również z Ernstem Moritzem Arndtem i w pierwszych pismach Arndta widać wyraźnie wpływ Thorilda. Dziesięć lat po jego śmierci Arndt uhonorował go w długim poemacie "An Thorild“.
Dzieła Samlade skrifter. Blom, Lund 1975-1990 (12 tomów) Passionerna (1781, tryckt 1785) En critik öfver critiker (1791) Om det allmänna förståndets frihet (1792) Rätt eller alla samhällens eviga lag (1794) Maximum seu archimetria (Maximum eller arkemetri, 1799)
Bibliografia Adolf Häckermann: Thorild, Thomas. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 38, Duncker & Humblot, Leipzig 1894, S. 118 f.
Bernt Olsson, Ingemar Algulin: Litteraturens historia i Sverige. 4. Auflage. Norstedt, Stockholm 1995, . Stellan Arvidsson: Thorild. Band 1: Passionernas diktare. Carlsson, Stockholm 1989, . Stellan Arvidsson: Thorild. Band 2: Harmens diktare. Carlsson, Stockholm 1993, . Alexander Muschik: Die Ideen der Französischen Revolution in Schwedisch-Vorpommern. In: Baltische Studien N. F. 93, 2007, S. 163–184, hier v. a. S. 171–175.
Linki zewnętrzne Thomas Thorild filozof z Greifswaldu
Przypisy
Kategoria:Szwedzcy pisarze Kategoria:Szwedzcy poeci Kategoria:Urodzeni w 1759 Kategoria:Zmarli w 1808