thumb|240px|Komendant Józef Piłsudski na ćwiczeniach POW w Zielonce pod Warszawą w 1917 roku. Od lewej siedzą: Janusz Jędrzejewicz, Janusz Gąsiorowski, Jan Opieliński, Wacław Jędrzejewicz, Bogusław Miedziński, Tadeusz Kasprzycki, Józef Piłsudski. Od lewej stoją: Wacław Denhoff-Czarnocki, Karol Lilienfeld-Krzewski, Władysław Horyd i Henryk Krok-Paszkowski 240px|thumb|Grób Jana Opielińskiego w 195. kwaterze Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie Jan Tadeusz Opieliński, pseud. Wojsznar, Zdanowicz (ur. w Warszawie, zm. 4 listopada 1918 w Lublinie) – oficer Legionów Polskich, komendant warszawskiej Komendy Naczelnej Polskiej Organizacji Wojskowej, a później komendant POW na zabór austriacki w Lublinie, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Żołnierz I Brygady Legionów Polskich. Członek Związku Strzeleckiego we Lwowie. W 1916 roku rozkazem Józefa Piłsudskiego został odkomenderowany do pracy w Polskiej Organizacji Wojskowej. Latem 1917 roku wszedł w skład 15-osobowego Konwentu Organizacji A, któremu była podporządkowana Polska Organizacja Wojskowa. W 1917 roku był również w Komisji Wojskowej Tymczasowej Rady Stanu. Od lipca 1917 roku był komendantem Komendy Naczelnej POW w Warszawie, a od marca 1918 roku do śmierci był komendantem Komendy Naczelnej POW nr 4 w Lublinie.
Zmarł na hiszpankę tydzień przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Po śmierci został awansowany do stopnia majora Wojska Polskiego.
W jego nekrologu pisano: .
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7086 – pośmiertnie, 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości z Mieczami – pośmiertnie, 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
Grób na Powązkach Pochowano go na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 195., rząd 3., grób 10.). W 1926 roku na jego grobie wystawiono rzeźbę Peowiaka pt. „Walka” autorstwa Edwarda Wittiga: umierającego nagiego wojownika z opadającą do tyłu głową trzymającego w lewej dłoni krótki miecz. Figura „Umierającego bohatera" będąca fragmentem rzeźby „Walka" na tym grobie stała się pierwowzorem Pomnika Poległych Żołnierzy Polskiej Organizacji Wojskowej odsłoniętego na Placu Małachowskiego w Warszawie w 1933 roku i ponownie w 1999 roku.
Pomnik na cmentarzu został poświęcony 1 grudnia 1935 roku, co było okazją do podniosłej uroczystości, w której wzięli udział m.in.: gen. Edward Śmigły-Rydz, premier Marian Zyndram-Kościałkowski i wiceminister skarbu Adam Koc. Od tej pory ten grób jest uznawany za kwaterę POW na Powązkach.
Życie prywatne Jan Tadeusz Opieliński był synem Tadeusza, właściciela apteki, i Kamilli Elżbiety z Kuczyńskich. Obie rodziny miały szlacheckie korzenie. Był najstarszy z pięciorga rodzeństwa: jego siostrami były: Stanisława (ur. w 1895 roku) i Zofia (ur. w 1899 roku). Kolejnym dzieckiem był Kazimierz (1901–1902), a najmłodszym – Maria Elżbieta (1902–1975). Zofia Opielińska wyszła za Stefana Steca, który 3 tygodnie po ślubie zginął w katastrofie lotniczej na lotnisku mokotowskim w Warszawie.
W dniu 9 sierpnia 1916 roku w kościele Najświętszego Zbawiciela w Warszawie ożenił się z Antoniną Ganowicz (~1892–1925)., prawniczką, działaczką niepodległościową, 2 sierpnia 1931 pośmiertnie odznaczoną Medalem Niepodległości..
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Współpracownicy Tymczasowej Rady Stanu Kategoria:Zmarli na grypę hiszpankę Kategoria:Zmarli w 1918 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich