thumb|right|220px|Odtwórca głównej roli męskiej, Oliver Reed. Diabły (ang. The Devils) – brytyjski dramat historyczny z 1971 roku w reżyserii Kena Russella, oparty na kanwie książki Diabły z Loudun autorstwa Aldousa Huxleya oraz na motywach sztuki Johna Whitinga The Devils.
Film przedstawia losy autentycznej postaci, XVII-wiecznego księdza katolickiego , który w związku z rzekomymi opętaniami w Loudun i obłędem władz skazany został na tortury i ostatecznie zginął, spalony na stosie. W rolę Grandiera wcielił się Oliver Reed. Partnerowała mu Vanessa Redgrave, występująca jako tłumiąca popędy seksualne zakonnica, przypadkiem odpowiedzialna za zgubę duchownego.
Projekt spotkał się z mocną cenzurą, ze względu na niepokojący klimat, brutalność i wymowną erotykę poszczególnych scen oraz wątki profanacji symboli religijnych. W latach 70. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych organy badające treści dzieł filmowych przyznały Diabłom kategorię „X” − najcięższą w skali cenzorów, przypisywaną obrazom pornograficznym. W wielu krajach publikacja dramatu została zakazana, w innych na rzecz dystrybucji wycięto kilka minut scen. Do dziś Diabły są filmem kontrowersyjnym i wąsko dystrybuowanym. W Polsce, film był objęty cenzurą aż do upadku komunizmu. Film po raz pierwszy pokazano w 1990 roku.
Opinie krytyków i widzów w okresie wydania filmu, jak i późniejszych latach były rozbieżne. Judith Crist nazwała obraz „festynem dla sadystów i zboczeńców”, a Derek Malcolm skwitował go mianem „bardzo złego”. Filmoznawcy Mark Kermode i Alex Cox wskazali Diabły jako jeden z najważniejszych obrazów światowej kinematografii”. W serwisie Rotten Tomatoes, agregującym recenzje filmowe, projekt Russella uzyskał osiemdziesiąt dziewięć procent pozytywnych głosów. Film uhonorowano także kilkoma nagrodami, w tym Nagrodą im. Pasinettiego podczas 32. MFF w Wenecji.
Premierowy seans odrestaurowanej wersji Diabłów miał miejsce podczas 79. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes (w sekcji ). Pokazy filmu mają być wznowione w 2026 roku, początkowo w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, a następnie w innych krajach, również w Polsce.
Obsada
Produkcja Zdjęcia kręcono w północnej Anglii, w hrabstwach Northumberland (zamek Bamburgh) i Kumbria (Lake District).
Nagrody i wyróżnienia Rok Nagroda Kategoria Odbiorca 1971 32. MFF w WenecjiNagroda im. Francesco Pasinettiego Najlepszy film zagraniczny Ken Russell1972 National Board of Review Najlepsza reżyseria Włoskie Stowarzyszenie Dziennikarzy FilmowychSrebrna Wstążka Najlepszy reżyser zagraniczny
Zobacz też Matka Joanna od Aniołów
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjskie dramaty biograficzne Kategoria:Brytyjskie dramaty historyczne Kategoria:Brytyjskie dramaty psychologiczne Kategoria:Brytyjskie filmy z 1971 roku Kategoria:Filmy fantastyczne z 1971 roku Kategoria:Filmy kręcone w Bamburgh Kategoria:Filmy kręcone w hrabstwie Kumbria Kategoria:Filmy o czarach Kategoria:Filmy o księżach Kategoria:Filmy w reżyserii Kena Russella Kategoria:Filmy, których akcja toczy się we Francji