EuroFIR ( – Europejskie Źródło Informacji o Składzie Żywności) – międzynarodowe stowarzyszenie non-profit, które wspiera wykorzystanie istniejących oraz przyszłych źródeł danych dotyczących składu żywności poprzez współpracę i harmonizację jakości danych, ich funkcjonalności oraz spełnianie światowych standardów.
Celem EuroFIR jest rozwój, zarządzanie, publikowanie oraz wykorzystanie danych o składzie żywności i wspieranie współpracy międzynarodowej w tym zakresie, jak również harmonizacja danych poprzez poprawę ich jakości, możliwości wyszukiwania baz danych i spełnianie określonych norm.
Historia Projekt Europejskiej Sieci dotyczącej Informacji na Temat Żywności (2005-10; EuroFIR) był w którym uczestniczyło 48 partnerów ze środowisk akademickich, organizacji badawczych oraz małych i średnich przedsiębiorstw z 27 krajów. Projekt był finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach 6. Ramowego Programu UE (Priorytet 5: Jakość i bezpieczeństwo żywności; Kontrakt nr FP6-513944).
Jednym z głównych celów projektu było opracowanie, po raz pierwszy w Europie, jednej wspólnej platformy internetowej z aktualnymi danymi o składzie żywności w krajach europejskich.
Innym ważnym przedsięwzięciem, wynikającym z realizacji EuroFIR Noe, było ustanowienie długoterminowej platformy w celu kontynuacji niektórych działań ustanowionych w trakcie realizacji projektu. Osiągnięto to poprzez utworzenie międzynarodowego stowarzyszenia non-profit – EuroFIR AISBL.
W skład Stowarzyszenia wchodzi 42 spośród 48 pierwotnych partnerów EuroFIR NoE połączonych jako członkowie. Głównym celem Stowarzyszenia jest wspieranie i promowanie rozwoju, zarządzanie, publikowanie i wykorzystywanie danych dotyczących składu żywności w ramach międzynarodowej współpracy oraz ich harmonizacja.
Członkowie EuroFIR Pełnoprawni członkowie (*) Organizacje członkowskie, które są również kompilatorami krajowych (baz danych o składzie żywności). Instytucja Akronim Kraj Agricultural University of Athens AUA Grecja British Nutrition Foundation BNF Wielka Brytania Politechnika Federalna w Zurychu ETHZ Szwajcaria Food Centre of Food and Veterinary Service of Latvia FCF-VS * Łotwa Food Research Institute FRI * Słowacja Food Standards Australia New Zealand FSANZ * Australia FoodCon FCN Belgia French Agency for Food, Environmental and Occupational Health and Safety ANSES * Francja Gent University UGENT Belgia Government of Canada Kanada Hellenic Health Foundation HHF * Grecja Institute of Agricultural Economics and Information IAEI Czechy Institute of Food Research IFR * Wielka Brytania Institute of Medical Research, University of Belgrade IMR * Serbia Institute of Public Health and the Environment RIVM * Holandia Instituto Nacional de Saúde Dr. Ricardo Jorge INSA * Portugalia Istituto Nazionale di Ricerca per gli Alimenti e la Nutrizione INRAN * Włochy Ricerca dell'Istituto Europeo di Oncologica IEO * Włochy Matis – Icelandic Food and Biotech R&D MATIS * Islandia Max Rubner Institute MRI * Niemcy National Food & Nutrition Institute NFNI Polska National Institute for Health and Welfare THL * Finlandia Nutrienten Belgie vzw NUBEL * Belgia National Food Administration NFA * Szwecja Swedish University of Agricultural Sciences SLU Szwecja The National Food Institute at the Technical University of Denmark DTU * Dania The Norwegian Food Safety Authority NFSA Norwegia Tubitak Marmara Research Centre TUBITAK * Turcja University College Cork UCC * Irlandia University of Granada UGR * Hiszpania University of Helsinki UHEL Finlandia University of Leeds UL Wielka Brytania Wageningen University WU Holandia University of Vienna UVI Austria
Członkowie stowarzyszeni (*) Organizacje członkowskie, które są również krajowymi kompilatorami bazy danych o składzie żywności. Instytucja Akronim Kraj National Institute for Health Development NIHD* Estonia
Członkowie zwyczajni Instytucja Akronim Kraj Creme Global Irlandia Culmarex S.A. Hiszpania Czech Agriculture and Food Inspection Authority Czechy Herbalife Europe Limited Wielka Brytania Ian D. Unwin Food Information Consultancy IDUFIC Wielka Brytania Imperial College London Wielka Brytania Pamida International, Ltd. Słowacja Polytec Polytec Dania Procter & Gamble Wielka Brytania REPLY Santer REPLY Włochy Topshare International BV Belgia Treviso Tecnologia – Azienda Speciale per l'Innovazione della Camera Di Commercio Di Treviso TVT Włochy Uzhhorod National University Medical Faculty Ukraina Universidad Complutense De Madrid Hiszpania Universita Del Salento Włochy University of Ljubljana UoL Slovenia University of Minho Portugalia University of Otago Nowa Zelandia Universidad Politecnica de Cartagena UPCT Hiszpania University St. Kliment Ohridski – Bitola Macedonia University of Vigo UoV Hiszpania University of Wollogong Australia University of Wolverhampton UoW Wielka Brytania Verein zur Förderung des Technologietransfers an der Hochschule Bremerhaven e.V. TTZ Niemcy VitalinQ Lifestyle Support BV Holandia Vivsan Salud Sociedad Limitada Hiszpania
Członkowie honorowi Instytucja Akronim Kraj Danish Food Information DFI * Dania
Lista osób kluczowych, członków i współpracowników EuroFIR AISBL znajduje się na stronie internetowej EuroFIR Retrieved 8. August 2012.
Wpływ i przydatność informacji na temat żywności Tabele składu żywności lub bazy danych o składzie żywności są źródłem dostarczającym szczegółowych informacji dotyczących wartości odżywczej żywności, pochodzących zazwyczaj z danego kraju. Początkowo źródła danych o składzie żywności istniały tylko w formie drukowanej, najstarsze tabele datowane są na wczesne lata 1800. Obecnie obserwowany jest trend w kierunku tworzenia baz danych w formie elektronicznej. Pozwala to na gromadzenie dużej liczby danych, jak również na łatwy do nich dostęp i obróbkę. Ostatnio pod wpływem EuroFIR w Europie wiele europejskich baz danych o składzie żywności stało się dostępnych w Internecie.
Bazy danych o składzie żywności zawierają zazwyczaj informacje dotyczące zawartości szerokiego zakresu składników odżywczych, w tym: energii, makroskładników (np. białka, węglowodanów, tłuszczu) i ich składowych (np. cukrów, skrobi, kwasów tłuszczowych), składników mineralnych (np. wapnia, żelaza, sodu) oraz witamin. Ponadto, niektóre z nich zawierają informacje dotyczące zawartości poszczególnych aminokwasów i/lub frakcji witamin (np. poszczególnych karotenoidów, takich jak likopen i luteina). Dostępne są również bardziej specjalistyczne bazy danych, np. do bazy danych EuroFIR włączone zostały informacje dotyczące zawartości związków bioaktywnych, do bazy danych USA informacje o zawartości izoflawonów, a do francuskiej bazy danych informacje o zawartości fenoli.
Bazy danych o składzie żywności stanowią podstawowe źródło informacji dla nauk żywieniowych. Jednak ich zastosowanie nie ogranicza się wyłącznie do dziedzin związanych z naukami żywieniowymi i zdrowiem publicznym. Są one potrzebne i wykorzystywane przez producentów żywności, ustawodawstwo oraz samych konsumentów.
Jednym z najlepiej znanych sposobów wykorzystania danych o składzie żywności jest ich stosowanie w ocenie spożycia składników odżywczych na poziomie indywidualnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym. Wykorzystywane są one zarówno w codziennej praktyce dietetyków i innych pracowników placówek ochrony zdrowia do oceny diet swoich pacjentów, jak i w badaniach epidemiologicznych, dotyczących zależności pomiędzy żywieniem a zdrowiem. Badania takie mogą być prowadzone na małą skalę, jak również mogą włączać międzynarodowe badania epidemiologiczne i badania wieloośrodkowe. Krajowe agencje rządowe często prowadzą ocenę diet na poziomie populacyjnym, poprzez krajowe badania spożycia żywności, w celu monitorowania trendów w stanie odżywienia oraz oceny wpływu polityki żywieniowej.
Dane o składzie żywności są również szeroko wykorzystywane w opracowywaniu receptur produktów, posiłków i jadłospisów stosowanych w żywieniu osób chorych, jak i w cateringu oraz branży gastronomicznej.
Są również ważnym narzędziem w planowaniu żywienia w domach opieki, szpitalach i więzieniach w celu upewnienia się co do odpowiedniej zawartości składników odżywczych.
Istniejąca tendencja w kierunku zapewnienia informacji żywieniowej w placówkach gastronomicznych ma wpływ na zwiększenie zastosowanie danych dotyczących składu żywności również w tej branży. Są one też wykorzystywane przez producentów żywności do opracowywania informacji żywieniowej umieszczanej na etykietach produktów. Ważnym elementem jest wykorzystywanie ich w edukacji żywieniowej i promocji zdrowia oraz wprowadzania właściwych strategii, takich jak np. ukierunkowane interwencje. Stanowią integralną część i są źródłem informacji o żywności i jej wartości odżywczej wykorzystywanych w procesach edukacyjnych prowadzonych w szkołach, uczelniach i coraz częściej w miejscach pracy/środowisku zawodowym. Znajdują też bardziej ogólne zastosowanie w rolnictwie i handlu. Na przykład dane o składzie żywności mogą być wykorzystywane w monitorowaniu zawartości składników odżywczych w produktach, a także bezpieczeństwa i autentyczności żywności. Pozwalają również na ocenę wpływu działań zmierzających do uzyskania żywności o lepszej jakości, takich jak np. wprowadzanie nowych metod uprawy roślin, zbioru i przechowywania/utrwalania. Ostatecznie tworzą one część podstawowych dowodów na poparcie inicjatyw dotyczących żywienia i bioróżnorodności.
Rozwój technologii informatycznych, umożliwiający szybką transmisję dużej liczby danych, zachęca do rozwoju i rozpowszechniania zgodnych i spójnych baz danych poprzez różne kanały/środki przekazu/ w formie przystosowanej do lokalnej kultury, wieku i potrzeb odbiorców. Obecnie informacje na temat żywności mogą być pobierane praktycznie o każdej porze i w każdym miejscu (np. w domu lub w sklepach), dzięki wykorzystaniu ultra mobilnych komputerów, smartfonów lub stacjonarnych urządzeń mających dostęp do Internetu. Ważne jest upewnienie się, że informacje te pochodzą z wiarygodnego, rzetelnego i oficjalnego źródła, takiego jak EuroFIR.
Badania i zaangażowanie w rozwój projektu EuroFIR jest partnerem w kilku projektach badawczych i rozwojowych finansowanych przez Komisję Europejską, które rozpoczęły się w latach 2010–2012. Projekty te obejmują: analizę ryzyka i korzyści wynikających ze stosowania suplementów diety zawierających nieodżywcze związki bioaktywne, informacje na temat żywności i możliwości jej identyfikacji w łańcuchu żywieniowym, poprawę sposobu żywienia w Europie opartą na wiarygodnych źródłach danych, reformulację produktów mającą na celu zmniejszenie zawartości określonych składników odżywczych oraz badania sposobu żywienia.
Przypisy
Kategoria:Międzynarodowe organizacje pozarządowe Kategoria:Organizacje non-profit