Veľký Folkmar – wieś (obec) we wschodniej Słowacji, położona w kraju koszyckim, w powiecie Gelnica. Znajduje się w historycznym regionie Spisz.
Położenie Leży w dolinie dolnego biegu Kojšovskiego potoku, otoczonej tu niewysokimi wzniesieniami Gór Wołowskich. Od północnego wschodu nad wsią dominuje Šľuchta (783 m n.p.m.), od południa Predlipový vrch (716 m n.p.m.), a od południowego zachodu Smolej (743 m n.p.m.). Północną granicę zabudowy wsi wyznacza niewielki zbiornik wodny Jaklovce, powstały dzięki przegrodzeniu Kojšovskiego potoku zaporą wodną. Przez wieś biegnie droga nr 547 z Koszyc do niedalekich Jaklovec w dolinie Hnilca.
Historia Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1336, kiedy wystąpiła ona w dokumentach jako Villa Volkmari. Następnie pojawiała się pod nazwami Villa Falkmari (1368), Folkmarfalua (1393), Folkmar (1460), Folmark (1477) i Folkmár (1808). Obecną nazwę Veľký Folkmar wieś uzyskała w roku 1920. Początkowo należała do rozległych włości szlacheckiego rodu Jekulfalvych z pobliskich Jaklovec. W końcu XV w. weszła w skład wielkiego spiskiego feudalnego „państwa” Zapolyów. Pierwsi mieszkańcy byli górnikami, poszukującymi w okolicznych górach rud metali – nie płacili oni żadnych danin, a jedynie tzw. urburę, tj. podatek od działalności górniczej. Później zajęli się pozyskiwaniem drewna w okolicznych lasach oraz wypalaniem węgla drzewnego, a następnie rzemiosłem. Od końca XX w. pracują już w większości w sąsiednich większych ośrodkach, zwłaszcza w przemysłowych zakładach Koszyc.
Demografia Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 925 osób, w tym 472 kobiety i 453 mężczyzn.
W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco: Słowacy – 98,39% Czesi – 0,22% Ukraińcy – 0,11% Węgrzy – 0,11%.
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco: Katolicy rzymscy – 72,37% Grekokatolicy – 0,97% Ewangelicy – 20,32% Ateiści – 3,12% Nie podano – 2,04%.
Złoty skarb z Folkmaru „Złoty skarb z Folkmaru” (słow. Folkmarský zlatý poklad) został odkryty 24 marca 1992 r. podczas remontu jednego ze starych domów we wsi. W niewielkim ceramicznym naczyniu znajdowało się 65 złotych monet – dukatów, pochodzących z okresu od początku XV w. do lat 40. XVI w. 55 dukatów pochodzi z czasów ośmiu władców węgierskich i zostało wybitych w pięciu węgierskich mennicach, natomiast pozostałe 10 dukatów pochodzi z Austrii. Właścicielem był prawdopodobnie kupiec, który w trakcie podróży handlowej znalazł się w trudnym położeniu np. na skutek działań wojennych – co nie było niczym niezwykłym w okresie rywalizacji między dwoma pretendentami do węgierskiego tronu, Janem Zápolyą a Ferdynandem I Habsburgiem, przypadającej na okolice 1539 roku (data wybicia najmłodszych monet). Prawdopodobnie nigdy nie poznamy bezpośrednich przyczyn decyzji o ukryciu tych monet ani losów ich właściciela. Złoty skarb z Veľkiego Folkmaru – podobnie jak znacznie większy „złoty skarb z Koszyc” – eksponowany jest w Muzeum Wschodniosłowackim w Koszycach.
Przypisy Jozef Ďurček a kolektív: Slovenské rudohorie. Volovské vrchy a Čierna hora. Turistický sprievodca ČSSR č. 30, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1988, s. 315
Kategoria:Miejscowości w powiecie Gelnica