thumb|300px|Muzy Muzy (lm gr. Moûsai, łac. Musae, lp. gr. Moúsa, łac. Musa) – w mitologii greckiej boginie sztuki i nauki. Ośrodkami kultu muz były Delfy, Parnas i Helikon w Beocji.
W zależności od autora różniły się składem, imionami i rodowodem.
Muzy olimpijskie Hezjod, Apollodoros i inni autorzy wymieniają dziewięć tzw. muz olimpijskich (gr. Moûsai Olympiádes), będących córkami Zeusa i Mnemosyne. Każda muza opiekowała się konkretną dziedziną poezji, sztuki czy nauki i wyróżniona była określonym atrybutem: Kalliope (gr. Kalliópē, łac. Calliope) – poezja epicka oraz filozofia i retoryka, przedstawiano ją z tabliczką i rylcem Klio (gr. Kleiṓ, łac. Clio) – historia, przedstawiano ją ze zwojem papirusu Erato (gr. Eratṓ, łac. Erato) – poezja miłosna, przedstawiano ją z kitarą Euterpe (gr. Eutérpē, łac. Euterpe) – poezja liryczna, gra na flecie, przedstawiano ją z aulosem Melpomene (gr. Melpoménē, łac. Melpomene) – tragedia i śpiew, przedstawiano ją z maską tragiczną Polihymnia (gr. Polýmnia, łac. Polihymnia) – pieśń, poezja chóralna, pantomima, przedstawiano ją zawsze głęboko zamyśloną, bez atrybutu Talia (gr. Tháleia, łac. Thalia) – komedia, przedstawiano ją z maską komiczną Terpsychora (gr. Terpsichórē, łac. Terpsichore) – taniec, przedstawiano ją z lirą i plektronem Urania (gr. Ouranía, łac. Urania) – astronomia i geometria, przedstawiano ją z cyrklem i kulą nieba (gwiezdnym globusem)
Wszystkie muzy miały zdolność wieszczenia i występowały w orszaku Apollina, nazywanego dlatego przewodnikiem muz (gr. Mousēgétēs).
Inne muzy Początkowo była jedna muza – opiekunka aojdów, muza pamięci, później trzy: Aojde (gr. Aoidḗ, łac. Aoede) – śpiew i poezja Melete (gr. Melétē, łac. Melete) – ćwiczenie, nauka, praca Mneme (gr. Mnḗmē, łac. Mneme) – pamięć, wspomnienia
Zwane były muzami helikońskimi (gr. Helikōniádes Moûsai), ponieważ czczono je na Helikonie, bądź muzami tytanidami (gr. Moûsai Titanídes), jako że wedle Pauzaniasza były córkami Uranosa.
W O naturze bogów Cyceron z kolei wymienia cztery muzy – córki Uranosa: Telksinoe (gr. Thelxinóē, łac. Thelxinoë – ‘czarująca umysł’) Arche (gr. Archḗ, łac. Arche – ‘początek’) Aojde Melete
Zgodnie z przekazem Plutarcha w Delfach znano trzy muzy apollonidy (gr. Moûsai Apollōnídes), które są również nazwami trzech antycznych muzycznych strun liry: Nete (gr. Nḗtē, łac. Nete) – najniższa nuta Mese (gr. Mḗsē, łac. Mese) – środkowa nuta Hypate (gr. Hypátē, łac. Hypate) – najwyższa nuta
U Eumelosa pojawiają się inne córki Apollina: Kefiso (gr. Kēphisṓ, łac. Cephisso) Apollonis (gr. Apollōnís, łac. Apollonis) Borystenis (gr. Borysthenís, łac. Borysthenis)
Odwołania w nowożytności Film lub twórczość filmową określa się mianem „dziesiątej muzy”, telewizję – „jedenastej muzy”, internet i gry zaś- „dwunastej muzy”.
Zobacz też
kameny Pierydy
Przypisy
Bibliografia
!