Gubernia jekaterynosławska (ros. Екатеринославская губерния), pot. gubernia katerynosławska (ukr. Катеринославська губернія) – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego ze stolicą w Jekaterynosławiu (Katerynosławiu).
Gubernia graniczyła na północy z guberniami: połtawską i charkowską, na wschodzie z Obwodem Wojska Dońskiego, na południu z Morzem Azowskim i gubernią taurydzką, na zachodzie z gubernią chersońską.
Historia Utworzona w 1802 roku z podziału guberni noworosyjskiej na trzy gubernie: chersońską (do 1803 mikołajewską), taurydzką i jekaterynosławską. W drugiej połowie XIX wieku była terenem intensywnego rozwoju przemysłu wydobywczego i hutnictwa (Zagłębie Donieckie). W 1887 Rostów nad Donem i Taganrog zostały wydzielone z guberni i przyłączone do Obwodu Wojska Dońskiego. W latach 1918–1921 większość terenów guberni wchodziła w skład utworzonego przez Rewolucyjną Powstańczą Armię Ukrainy tzw. Wolnego Terytorium. Gubernia została zlikwidowana w 1925 przy reformie podziału administracyjnego Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.
Demografia thumb|Mapa etnograficzna guberni według spisu z 1897 r. Gubernia zamieszkana była w 1811 przez 662 tys. osób, natomiast spis powszechny z roku 1897 wykazał 2 113 700, przy czym podział według języka deklarowanego przez respondentów jako ojczysty był następujący:
69,5% Ukraińcy, 18,2% Rosjanie, 4,2% Żydzi, 4% Niemcy, 2,3% Grecy, 1,1% Tatarzy.
Podział wg ujezdów Ludność w ujezdach według deklarowanego języka ojczystego z 1897 r.Pierwszy powszechny spis ludności Imperium Rosyjskiego 1897 – Gubernia jekaterynosławska – ludność według deklarowanego języka ojczystego. Ujezd Ukraińcy Rosjanie Żydzi Niemcy Grecy Polacy Białorusini Mołdawianiei Rumuni Tatarzy Turcy Gubernia łącznie 68,9% 17,3% 4,7% 3,8% 2,3% … … … … … Aleksandrowski 82,5% 5,7% 5,1% 5,2% … … 1,2% … … … Bachmucki 58,2% 31,2% 2,8% 3,8% … … … 1,9% … … Wierchnodnieprowski 90,3% 4,7% 2,6% 2,1% … … … … … … Jekaterynosławski 55,7% 21,0% 13,0% 5,8% … 2,2% 1,1% … … … Mariupolski 46,1% 14,0% 4,1% 7,5% 19,0% … … … 6,1% 2,1% Nowomoskowski 93,2% 3,7% 1,4% 1,3% … … … … … … Pawłogradzki 79,7% 14,4% 2,9% 2,3% … … … … … … Słowianoserbski 50,5% 45,4% 1,5% … … … … … … …
Przypisy
Bibliografia Katerynoslav gubernia, Encyclopedia of Ukraine, vol. 2 (1988) Екатеринославская губерния, Большой энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона
Jekaterynosławska Kategoria:Geografia historyczna Ukrainy