Emilia Sukertowa-Biedrawina

thumb|240px|Tablica upamiętniająca pisarkę i działaczkę społeczno-oświatową Emilię Sukertową-Biedrawinę w gmachu Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Emilii Sukertowej-Biedrawiny w Olsztynie mały|Grób na cmentarzu przy ul. Poprzecznej w Olsztynie Emilia Sukertowa-Biedrawina (ur. 29 stycznia 1887 w Łodzi, zm. 27 grudnia 1970 w Pruszkowie) – polska pisarka i działaczka społeczno-oświatowa oraz turystyczna związana z terenem Warmii i Mazur. Członkini Związku Literatów Polskich

Życiorys Była córką przemysłowca Hugona Zacherta i Wiktorii Gundelach. Była starszą siostrą Wiktora (1890–1940) i Konstantego (1893–1940), działaczy niepodległościowych, oficerów Wojska Polskiego, zamordowanych w Katyniu. Do śmierci ojca mieszkała w Łodzi, a następnie około 1900 roku wyjechała wraz z matką do Warszawy. Po ukończeniu rosyjskiego gimnazjum nie mogła kontynuować edukacji, w związku z czym podjęła naukę w Towarzystwie Kursów Naukowych, prywatnej szkole sztuk pięknych Conti oraz Akademii Eksportowej w Wiedniu.

Przed rokiem 1914 brała udział w tajnym Towarzystwie Równouprawnienia Kobiet, które później działało legalnie jako Stowarzyszenie Umysłowo Pracujących Kobiet. Po wybuchu I wojny światowej wstąpiła do Towarzystwa Opieki nad Ofiarami Wojny. Od 1919 r. działała w Mazurskim Komitecie Plebiscytowym, a od 1921 w Związku Obrony Kresów Zachodnich. W 1927 roku poślubiła swojego drugiego męża – Józefa Biedrawę, z którym w roku 1934 osiadła w Działdowie. Tam też wcześniej, w 1922 roku, uczestniczyła w powstaniu Mazurskiego Domu Ludowego, a później, w roku 1927, doprowadziła do powstania Muzeum Mazurskiego, gdzie następnie kustoszowała. W 1929 r. utworzyła Towarzystwo Przyjaciół Mazur. W Działdowie prowadziła też działalność turystyczną jako opiekunka i kierowniczka koła krajoznawczego dla młodzieży działającego przy tamtejszym Seminarium Nauczycielskim. Organizowane przez nią kursy rolniczo-gospodarskie dla dziewcząt przekształciły się w 1930 roku w Państwową Szkołę Rolniczą Żeńską w Malinowie.

W 1923 r. debiutowała jako literatka książką Legendy mazurskie. Przez wiele lat udzielała się także jako dziennikarka lokalnej prasy, będąc w latach 1923–1933 sekretarzem, a następnie w redaktorem naczelnym „Gazety Mazurskiej”, w latach 1924–1938 redaktorem „Kalendarza dla Mazurów”, a w latach 1957–1965, kwartalnika „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”, na łamach którego od 1958 publikowała ogólną bibliografię Warmii i Mazur za lata 1944–1960.

Podczas II wojny światowej ukrywała się pod nazwiskiem Bernatowicz. Po wojnie osiadła wraz z matką i córką w Olsztynie, gdzie piastowała stanowisko sekretarza generalnego oraz kierownika Instytutu Mazurskiego, który przekształcono później w Stację Naukową Polskiego Towarzystwa Historycznego w Olsztynie.

W 1967 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie nagrodziło ją za całokształt pracy nagrodą wojewódzką, a w 1968 otrzymała nagrodę regionalną im. Michała Lengowskiego.

Zmarła 27 grudnia 1970 w Pruszkowie. Została pochowana w alei zasłużonych cmentarza komunalnego w Olsztynie (kwatera 12B-1-14).

Jej imię noszą: Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie, Zespół Szkół w Malinowie koło Działdowa oraz jedna z ulic w Działdowie.

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1967) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1959) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (8 listopada 1930) „za zasługi na polu pracy narodowo-społecznej” Złoty Krzyż Zasługi (19 lipca 1954) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie nauki”. Srebrny Wawrzyn Akademicki (4 listopada 1937) „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”. Medal „Rodła” (1986, pośmiertnie) Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Emilii Sukertowej-Biedrawiny w Olsztynie. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1963) Złota Honorowa Odznaka PTTK (1950) Złota Odznaka honorowa „Zasłużony dla Warmii i Mazur” (1965) Złota Odznaka Mazurskiego Związku Ludowego (1919)

Publikacje i twórczość E. Sukertowa, Zamek w Ojcowie, Warszawa 1922, E. Sukertowa, Legendy mazurskie, Warszawa 1923, E. Sukertowa, Polskość Mazowsza Pruskiego, 1925, E. Sukertowa, Mazurzy w Prusach Wschodnich, Biblioteczka „Orbis”, 1927, E. Sukertowa-Biedrawina, Legendy Nadprądnikowe, Warszawa: PTK, 1928, E. Sukertowa-Biedrawina, Na „Szlaku Jagiełłowym”. Powiat działdowski a król Władysław Jagiełło, Działdowo 1934, E. Sukertowa-Biedrawina, Zarys piśmiennictwa polskiego na Mazurach Pruskich, Muzeum Mazurskie, Działdowo 1935, E. Sukertowa-Biedrawina, Diabeł na Mazurach w bajkach i podaniach, 1936, E. Sukertowa-Biedrawina, Z przeszłości Działdowa, 1936, E. Sukertowa-Biedrawina, Działdowo w XVIII wieku, 1937, E. Sukertowa-Biedrawina, Przewodnik krajoznawczo-historyczny po działdowskim powiecie, 1937, E. Sukertowa-Biedrawina, Bojownicy o wolność i polskość Mazur i Warmii na przestrzeni siedmiu wieków, Olsztyn 1953, E. Sukertowa-Biedrawina, T. Grygier, Walka o społeczne i narodowe wyzwolenie ludności Warmii i Mazur (Przewodnik po wystawie), Olsztyn 1956, E. Sukertowa-Biedrawina, Działdowszczyzna po Kongresie Wersalskim, Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 2 (57), 1957, E. Sukertowa-Biedrawina, Karty z dziejów Mazur, 1965, E. Sukertowa-Biedrawina, Dawno a niedawno. Wspomnienia, Olsztyn 1965, E. Sukertowa-Biedrawina, Wystawa Kopernika w Olsztynie, Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 1 (91), 1966, E. Sukertowa-Biedrawina, B. Wilamowski, Rozwój nauki polskiej w Olsztynie po wyzwoleniu, Szkice Olsztyńskie, Olsztyn 1967, E. Sukertowa-Biedrawina, Ze wspomnień redaktora „Komunikatów”, Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 2, 1968.

Bibliografia

Tadeusz Oracki, Emilia Sukertowa-Biedrawina (1887–1970), Rocznik Mazowiecki 5, 1974, s. 423–428.

Przypisy

Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Członkowie Związku Obrony Kresów Zachodnich Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Ludzie związani z Działdowem Kategoria:Odznaczeni Honorową Odznaką PTTK Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Rodła Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Warmii i Mazur” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym w Olsztynie Kategoria:Absolwenci Towarzystwa Kursów Naukowych (1905–1918) Kategoria:Polscy działacze plebiscytowi na Warmii, Mazurach i Powiślu Kategoria:Polscy działacze oświatowi Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1970 Kategoria:Członkowie Honorowi Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego