Batalion Lotnictwa (b.lot.Skrót stosowany w okresie istnienia jednostki.) – pododdział lotnictwa Wojska Polskiego.
Oddział Służby Lotnictwa W 1921 roku Wojska Lotnicze i Aeronautyka, jak ówcześnie nazywano Wojska Balonowe przeszły z organizacji wojennej na pokojową. Proces ten był połączony z demobilizacją. Zgodnie z przyjętą organizacją pokojową zostały sformowane trzy mieszane pułki lotnicze: 1 pułk lotniczy w Warszawie, 2 pułk lotniczy w Krakowie i 3 pułk lotniczy w Poznaniu. W skład pułków zostały włączone samodzielne dotychczas lotnicze dywizjony zapasowe (I w Warszawie, II w Krakowie i III w Poznaniu) z jednoczesnym przeformowaniem w kadry dywizjonów zapasowych pułków lotniczychZ historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, s. 37.. Komendantem kadry dywizjonu zapasowego 1 pułku lotniczego był major Władysław Waldemar Narkiewicz, komendantem kadry dywizjonu zapasowego 2 pułku lotniczego, podpułkownik Franciszek Schneider, a pełniącym obowiązki komendanta kadry dywizjonu zapasowego 3 pułku lotniczego, kapitan obserwator Andrzej PłachtaRocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 927, 930, 932.. Dotychczasowe szkoły obsługi lotniczej dywizjonów zapasowych zostały przemianowane na szkoły mechaników lotniczychZ historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, s. 131.. Zadaniem kadr dywizjonów zapasowych było szkolenie szeregowych z kontyngentu. Pod koniec 1923 roku kadry dywizjonów zapasowych zostały zlikwidowane.
Na przełomie 1924 i 1925 roku na Sołaczu w Poznaniu został utworzony Oddział Służby Lotnictwa (oddz. sł. lot.). Zadaniem oddziału było szkolenie szeregowych dla potrzeb pozapułkowych formacji, zakładów i dowództw lotniczychZ historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, s. 118, 133. Pułkownik Adam Kurowski, autor rozdziału III, błędnie podał, że Oddział Służby Lotnictwa został zorganizowany na przełomie 1923 i 1924 roku.. W miejsce szkół mechaników lotniczych w połowie 1924 roku została zorganizowana Szkoła Mechaników Lotniczych w BydgoszczyZ historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, s. 177..
Z dniem 1 listopada 1924 roku niżej wymienieni oficerowie zostali przeniesieni do Oddziału Służby Lotnictwa: kapitan obserwator Andrzej Płachta z 3 plot na stanowisko dowódcy oddziału, kapitan Marian Burchard z 2 plot na stanowisko dowódcy kompanii, porucznik Tadeusz Antonowicz z 3 plot na stanowisko dowódcy kompanii oraz porucznik Tadeusz Grzmilas z 1 plot i porucznik Tadeusz Neuman z 2 plotDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 123 z 21 listopada 1924 roku, s. 689.. W późniejszym terminie do oddziału został przydzielony porucznik Zygmunt Jarmicki z 4 plot i porucznik Ludwik Bikowski z Okręgowego Zakładu Gospodarczego Nr 2 w LublinieRocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 859.. 1 grudnia 1924 roku kapitan Płachta został mianowany majorem w korpusie oficerów aeronautycznych, natomiast porucznik Antonowicz awansował na kapitanaDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 737..
8 marca 1925 roku kapitan Bolesław Hullej został przeniesiony z korpusu oficerów piechoty (82 pp) do korpusu oficerów aeronautycznych z równoczesnym wcieleniem do Batalionu Balonowego w Toruniu i przydzielony do Oddz. Sł. Lot.Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 28 z 8 marca 1925 roku, s. 136..
20 października 1926 roku porucznik Stanisław Cwynar został przeniesiony do Oficerskiej Szkoły LotniczejDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 45 z 20 października 1926 roku, s. 367..
12 stycznia 1927 roku zostali przeniesieni z 3 pułku lotniczego: podpułkownik Piotr Abakanowicz na stanowisko komendanta i porucznik Adam Antoni Dąbrowa na stanowisko dowódcy plutonu łączności, natomiast z oddziału ubył major Andrzej PłachtaDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 12 stycznia 1927 roku, s. 2, 3..
31 października 1927 roku ppłk. Abakonowiczowi powierzono pełnienie obowiązków dowódcy 11 pułku myśliwskiego w Lidzie, a nowym dowódcą oddziału został major Władysław Wiktor Kralewski, przeniesiony z Oficerskiej Szkoły Lotniczej.
Obsada oficerska Oddziału Służby Lotnictwa w 1928 rokuRocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 539. mjr Władysław Wiktor Kralewski - komendantMajor Władysław Wiktor Kralewski do 1925 roku był komendantem Wyższej Szkoły Pilotów w Grudziądzu. mjr Bohdan Krzyżanowski kpt. Czesław BrunnerWojciech Skóra, Kapitan Czesław Brunner między II Rzeczpospolitą a PRL. Przyczynek do dylematów oficerów wywiadu polskiego w XX wieku, [w:] Wojsko-Polityka-Społeczeństwo. Studia z historii społecznej od antyku do współczesności, red. Jacek Jędrysiak, Daniel Koreś, Grzegorz Strauchold, Krzysztof Widziński, Warszawa 2013, s. 441-463. kpt. Marian Burchard – komendant Szkoły Podchorążych Lotnictwa kpt. Zbigniew Górski kpt. Józef Sidor kpt. Józef Jerzy Gawroński kpt. Bolesław HullejDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 123, kpt. Bolesław Hullej został przeniesiony do Wojskowego Zakładu Zaopatrzenia Aeronautyki. por. Józef Robak por. Jerzy I ZielińskiJerzy I Zieliński urodził się 28 października 1900 roku. por. Henryk LiebekMajor Henryk Liebek w 1939 roku był komendantem Bazy Lotniczej „Krosno”. Po kampanii wrześniowej przedostał się do Anglii. Zmarł na emigracji w 1986 roku. por. Alojzy BłażyńskiKapitan Alojzy Błażyński zginął 3 września 1934 roku w wypadku lotniczym. por. pil. Jan Kundegórski – zastępca komendanta Szkoły Podchorążych LotnictwaKapitan Jan Kundegórski we wrześniu 1939 roku był dowódcą eskadry szkolnej Bazy Lotniczej Nr 3. por. pil. Tadeusz GrzmilasKapitan Tadeusz Grzmilas we wrześniu 1939 roku był oficerem sztabu Brygady Pościgowej. por. Adam Antoni Dąbrowa – dowódca plutonu łącznościDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 12 stycznia 1927 roku, s. 2. Pułkownik Adam Antoni Dąbrowa zmarł w Londynie 14 stycznia 1988 roku. We wrześniu 1939 roku był dowódcą dywizjonu szkolnego Bazy Lotniczej Nr 6. por. Stanisław II Szukalski – oficer żywnościowy por. Henryk Gołaski - płatnik
W 1929 roku Oddział Służby Lotnictwa został przeformowany w batalion lotnictwaZ historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, s. 133, 193..
Batalion Lotnictwa W 1929 roku Oddział Służby Lotnictwa został przekształcony w Batalion Lotnictwa.
22 sierpnia 1929 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zaszeregował do poszczególnych kategorii dodatku służbowego, następujące stanowiska oficerskie, objęte nową organizacją aeronautyki (P.S. 10-800): dowódca pułku (batalionu) lotniczego – kat. VIA, zastępca dowódcy pułku (batalionu) lotniczego – kat. VIB, kwatermistrz – kat. VIIA, oficer mobilizacyjny kwatermistrzostwa pułku (batalionu) lotniczego – kat. VIIB, dowódca eskadry w pułku (baonie) lotniczym – kat. VIIB, adiutant pułku (baonu) lotniczego – kat. VIII, dowódca eskadry treningowej batalionu lotniczego – kat. VIII, dowódca kompanii szkolnej batalionu lotniczego – kat. VIII, oficer personelu instruktorskiego kompanii szkolnej batalionu lotniczego – kat. IXDziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 28 z 22 sierpnia 1929 roku, poz. 282..
23 grudnia 1929 roku podpułkownik Piotr Abakanowicz został przeniesiony z 5 pułku lotniczego na stanowisko dowódcy Batalionu Lotnictwa, a kapitan Czesław Brunner został zatwierdzony na stanowisku kwatermistrza b.lot.Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 378, 387..
31 marca 1930 roku do b.lot. zostali przeniesieni porucznicy: Władysław Łobaczewski z 4 plot, Jan Robiński i Czesław Kwinciński z 3 plot oraz Bronisław Drzewiecki z 1 plotDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 110..
7 czerwca 1930 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej Batalionu LotnictwaDziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 17 z 7 czerwca 1930 roku, poz. 202..
18 czerwca 1930 roku podpułkownik Piotr Abakanowicz został „zwolniony z zajmowanego stanowiska i pozostawiony bez przynależności służbowej z równoczesnym oddaniem do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII”Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 201..
Z dniem 1 lutego 1931 roku major Edward Karaś został przeniesiony z 2 plot na stanowisko dowódcy b.lotDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 17..
W 1932 roku batalion został rozwiązany.
Szkoła Podchorążych Rezerwy Lotnictwa W latach 1927–1931 w oddziale, a następnie batalionie zostały zorganizowane trzy kursy Szkoły Podchorążych Rezerwy Lotnictwa, każdy po około 60 kandydatów. Komendantem szkoły był kapitan pilot Marian Burchard, jego zastępcą porucznik obserwator Jan Kundegórski, a jednym z absolwentów inżynier Zygmunt Puławski, późniejszy konstruktor samolotów myśliwskich serii „P”. Słuchacze w ciągu ośmiu miesięcy odbywali wstępne przeszkolenie wojskowe, a następnie kurs teoretyczny. Następnie podchorążowie byli kierowani na kurs pilotażu w Szkole Podoficerów Pilotów w Bydgoszczy, po którym powracali do szkoły celem ukończenia kursu teoretycznego. Słuchacze, którzy nie opanowali pilotażu kończyli szkolenie w zakresie służby technicznej lotnictwaZ historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, s. 193, 194..
Zobacz też Służba lotnictwa (II RP)
Przypisy
Bibliografia
Dzienniki Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych. Roczniki oficerskie 1924 i 1928. Kazimierz Bar, Zespoły akt szkół lotniczych, obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej, broni pancernych, saperów i łączności z lat 1918—1939, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej Nr 4, Centralne Archiwum Wojskowe, Warszawa 1972. Ryszard Bartel, Jan Chojnacki, Tadeusz Królikiewicz, Adam Kurowski, Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1978.
Kategoria:Lotnictwo wojskowe II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Poznaniu