Sieczkarnia samojezdna Orkan Z350 – ostatnia polska sieczkarnia samojezdna produkowana w Poznańskiej Fabryce Maszyn Żniwnych. W wyniku ulepszeń w jej konstrukcji, powstały trzy wersje rozwojowe: Z350/1, Z350/2 oraz Z350/3.
Historia i informacje ogólne Pierwsze 50 samojezdnych sieczkarni Orkan Z350 wyprodukowano w 1981 roku. Następnie rozpoczęto produkcję seryjną. Maszyna powstała w oparciu o model sieczkarni Z340. Zastosowanie mocniejszego silnika pozwoliło uzyskać większą wydajność pracy. Już w około roku 1982, w początkowym okresie produkcji Orkanów Z340 i Z350 wprowadzono kilka zmian konstrukcyjnych i ulepszeń. A pod koniec 1986 roku w wyniku kolejnych, ponad pięćdziesięciu modyfikacji konstrukcji, rozpoczęto seryjny montaż dwóch modeli rozwojowych: Z350/1 z hydrostatycznym napędem układu jezdnego oraz Z350/2 z mechanicznym (pasowym) napędem układu jezdnego. Oznaczało to zakończenie produkcji pierwotnej wersji Orkana Z350. Widoczną zmianą było zaprzestanie oznaczania maszyn nazwą „Orkan”, na maszynach widniał tylko symbol maszyny. Sieczkarnie nazywano potocznie „Zetką”. Nowe modele zostały zaprezentowane na wystawie rolniczej Polagra na Targach Poznańskich w 1986 roku. Po wprowadzeniu kolejnych ulepszeń (najważniejsze to zastosowanie hydraulicznego napędu zespołów roboczych), w 1987 roku rozpoczęto montaż kolejnej wersji sieczkarni: Z350/3, która podobnie jak Z350/1 była wyposażona w hydrostatyczny napęd jezdny. Montażu Z350/1 prawdopodobnie zaprzestano w roku 1988, produkcji modelu Z350/2 w 1990 roku, a Z350/3 prawdopodobnie w 1991 roku. W roku 1992 w wyniku problemów zakładu zakończono produkcję maszyn i ogłoszono upadłość Poznańskiej Fabryki Maszyn Żniwnych. Części i podzespoły użyte do produkcji wszystkich modeli sieczkarni z serii Z350 były zunifikowane z tymi, które wcześniej używano do tworzenia polskich sieczkarni samojezdnych oraz kombajnów zbożowych Bizon. Jako że sieczkarnie były skierowane do gospodarstw wielkoobszarowych, trafiały one głównie do Państwowych Gospodarstw Rolnych, Spółdzielni Kółek Rolniczych oraz za granicę. Rolnicy indywidualni stawali się właścicielami nowych sieczkarni dość rzadko.
Budowa i dane techniczne Sieczkarnia ta składała się z bazy, czyli maszyny podstawowej Z350 lub jej wersji rozwojowych Z350/1, Z350/2 lub Z350/3 oraz przyrządów roboczych, z którymi mogła współpracować. Podstawowe to: przyrząd do zbioru zielonek niskich Z341, przyrząd podbierający Z342, przyrząd bezrzędowy do zbioru zielonek wysokich Z343, przyrząd trzyrzędowy do zbioru zielonek wysokich Z344 oraz ośmiobębnowy przyrząd rotacyjny Z346. Istniała również możliwość współpracy z przyrządami do zbioru kolb kukurydzy. Ponadto zakładano współpracę także z innymi zespołami zbierającymi. Były to: przyrząd pokosowy palcowy Z345 o szerokości roboczej 4,2 m; przyrząd rotacyjno-bijakowy do zbioru traw o szerokości roboczej 3,2 m oraz wybierak silosów Z321 o szerokości roboczej 3,0 m.
Maszyna podstawowa Orkan Z350 thumb|upright=1.2|Maszyna podstawowa Orkan Z350 powstała w oparciu o Orkana Z340 thumb|Na bokach maszyny widniał napis „Orkan Z350” Baza sieczkarni samojezdnej Orkan Z350 była zbudowana z trzech podstawowych zespołów mianowicie: układu napędowo-jezdnego, rozdrabniającego oraz przenoszącego posiekaną masę. Konstrukcja nośna to spawana rama wykonana z kształtowników. Maszyna miała budowę modułową, która dawała możliwość wymiany poszczególnych zespołów np. przedniego mostu napędowego, hydrauliki, sieczkarni roboczej, silnika z zabudową, a także innych. Pierwsze zmiany konstrukcyjne eliminujące stwierdzone wady, wprowadzono we wczesnym etapie produkcji. Główne zmiany to: montaż zespołu napędowego o nowej konstrukcji, wprowadzono hydrauliczne sterowanie układem hamulcowym i sprzęgłem jazdy. Ponadto zmieniono układ dźwigni regulujących w kabinie. Zaczęto stosować blokową konstrukcję zespołu rozdrabniającego, która dawała możliwość jego szybkiego montażu i demontażu. Wprowadzono również sterowanie sprzęgłem głównym na zasadzie zmiany napięcia pasa zespolonego. Wyeliminowano całkowicie przenośnik masy z zespołu sieczkarni oraz zastosowano segmentowany układ ramy. Jako jednostkę napędową wykorzystano wysokoprężny silnik SW680/17/4 o mocy 220 KM przy 2000 obr./min. Napęd z niego był przekazywany na mechanizm jezdny za pośrednictwem przekładni pasowej. Bezstopniowa przekładnia regulowana hydraulicznie umożliwiała optymalny dobór prędkości podczas pracy. Trzybiegowa, obciążona skrzynia przekładniowa odpowiadała za poruszanie się do przodu w zakresie prędkości od 1,53 km/h do 20,2 km/h (1 bieg: 1,53-3,64 km/h; 2 bieg: 3,50-8,30 km/h; 3 bieg: 8,50-20,2 km/h) oraz do tyłu w zakresie od 3,30 km/h do 7,35 km/h. Łatwość w prowadzeniu maszyny miało zapewnić urządzenie wspomagające typu Orbitrol, które odpowiadało za sterowanie tylną osią. Maszyna podstawowa Z350 mogła być agregatowana z przyczepami dzięki automatycznemu zaczepowi umieszczonemu z tyłu. Dzięki niemu możliwy był również transport bez użycia dodatkowych ciągników przyrządu do zielonek niskich lub kosiarki rotacyjnej, które na czas przejazdu po drogach musiały być zdemontowane i umieszczone na odpowiednich wózkach. Po prawej stronie maszyny znajdowała się przeszklona kabina z wbudowaną wentylacją. Podnosiła komfort pracy operatora przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych. Zespół rozdrabniający sieczkarni Z350 składał się z bębna nożowego i przeciwostrza, czyli stalnicy. Stała prędkość bębna o szerokości 500 mm i średnicy 620 mm wynosiła 1250 obr./min. Standardowym wyposażeniem był bęben ośmionożowy, który pozwalał uzyskać sieczkę długości 5, 10, 20 lub 40 mm przy ilości noży 8-4-2. Oprócz regulacji polegającej na zmianie ilości noży, długość ciętej materiału można było regulować przez zmianę prędkości podawania masy. Konstrukcja pozwalała na dość łatwą wymianę standardowego bębna ośmionożowego na będący wyposażeniem dodatkowym bęben szesnastonożowy. Umożliwiał on uzyskiwanie sieczki o długościach 2.5, 5, 10 lub 20 mm. Istniała również możliwość montażu bębna trzydziestosześcionożowego nadającego się zwłaszcza do zbioru kolb kukurydzy. Z takim przyrządem sieczkarnia cięła zielonki na odcinki o długości mniejszej niż 2.5 mm. Usuwanie ewentualnych awarii bębna nożowego ułatwiał zblokowany system wychylania zespołu rozdrabniającego oraz jego proste mocowanie. Takie rozwiązanie nie było spotykane w ówczesnych sieczkarniach. Standardowym wyposażeniem była wbudowana ostrzałka, dzięki której można ostrzyć noże podczas przejazdu z pola na pole przy załączonym jałowym biegu sieczkarni bez konieczności ich demontażu. Stalnica wykonana z pręta kwadratowego, mogła być przestawiana o kąt 90 stopni dzięki czemu można wykorzystywać jej cztery krawędzie. Zespół podający składał się z dwóch par walców zgniatających. W przypadku jego zapchania do usunięcia masy z walców służył mechanizm nawrotowy. Rozdrobniona masa trafiała z bębna do kanału wyrzutowego. Jego regulacja w płaszczyźnie poziomej odbywała się hydraulicznie, w płaszczyźnie pionowej zaś mechanicznie przy pomocy klapki kierującej strumień sieczki. Dzięki tym regulacjom pocięta masa mogła trafiać na środki transportu zaczepione z tyłu, a także jadące z lewej strony maszyny podstawowej. Odległość wyrzutu zielonek mieściła się w przedziale od 8 do 12 metrów. Położenie przyrządów współpracujących z bazą oraz wysokość koszenia rosnących roślin była regulowana hydraulicznie przy pomocy mechanizmu wydźwigowego. Aby zawieszenie mocowania przyrządów było w pewnym stopniu odciążone zastosowano sprężyny amortyzujące. Przekładnie kół zębatych pracowały w kąpielach olejowych a główne wały robocze osadzono na łożyskach tocznych. Napięcie instalacji elektrycznej wynosiło 24 V. Rama sieczkarni była osadzona na pneumatycznym dwuosiowym podwoziu z przednią osią napędową a tylną skrętną. Początkowo fabrycznie montowano ogumienie przednie o wymiarach 16.9-14x28, po czasie zostało zastąpione grubszymi oponami o wymiarach 23.1/18x26, które umożliwiały pracę w trudniejszych warunkach przy nadmiernej wilgotności podłoża. Ogumienie tylne o wymiarach 10x15 również zostało zastąpione, zakładano większe opony o wymiarach 11.5x15. Ponieważ gabaryty i wyposażenie elektryczne maszyny bazy odpowiadały przepisom ruchu drogowego, mogła się ona poruszać po drogach publicznych. Przepustowość sieczkarni Z350 szacowano na 90 t/h.
Dane techniczne maszyny podstawowej Orkan Z350: Wymiary: długość: 4680 mm szerokość: 2680 mm wysokość: 3400 mm Masa: 5850 kg thumb|Maszyna podstawowa Z350/2 posiadała mechaniczny napęd układu jezdnego
Maszyny podstawowe Z350/1 i Z350/2 Seryjną produkcję obu maszyn podstawowych rozpoczęto pod koniec 1986 roku. W dotychczas produkowanej sieczkarni o symbolu Z350 wprowadzono liczne udoskonalenia. Ulepszone wersje różniły się od siebie zastosowanym rozwiązaniem napędu układu jezdnego. Sieczkarnia Z350/1 była wyposażona w napęd hydrostatyczny, natomiast Z350/2 w przekładnie pasową – napęd mechaniczny. Główne modernizacje w porównaniu do Orkana Z350 to: wzmocnienie belki podłużnej ramy maszyny, zmiana konstrukcji tylnego mostu, wzmocnienie mocowania przedniego mostu napędowego z ramą maszyny, wzmocnienie korpusu zespołu sieczkarni, zmiana łożyska wału bębna nożowego sieczkarni. Ponadto zmieniono układ kopiowania przyrządów w płaszczyźnie poziomej i pionowej, wprowadzono wyważenie masowe imaków nożowych oraz noży sieczkarni, zmieniono całkowicie konstrukcję przekładni nawrotowej do napędu zespołu podającego i przyrządów (przekładnie jest sterowana układem elektrohydraulicznym), zwiększono siłowniki hydrauliczne układu wydźwigowego oraz zastosowano automatyczne położenie wysokości cięcia, dodatkowo zastosowano akumulator hydrauliczno-gazowy do napięcia pasa zespolonego oraz zastosowano bezpasowy napęd pompy hydraulicznej. Jedną z bardziej zauważalnych różnic w wyglądzie była zamiana pionowej osłony chłodnicy na pochyłą z tyłu maszyny podstawowej. Przeniesiono akumulatory przed tylną oś w specjalnie przygotowane do tego skrzynki. U poprzedniczki znajdowały się przy silniku po lewej stronie maszyny bazy. Prócz tego wprowadzono także około 40 drobnych zmian konstrukcyjnych wynikających z uwag użytkowników. Podwyższono również szacowanej przepustowości z 90 t/h do 100 t/h. thumb|Sieczkarnia Z350/3 z przyrządem Z341
Maszyna podstawowa Z350/3 Model tej maszyny podstawowej powstał poprzez wprowadzenie bardziej nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych. Najważniejszą zmianą był sposób napędzania zespołów roboczych sieczkarni. Dotychczas stosowane przekładnie zębate zastąpiono napędem hydraulicznym. Model Z350/3 podobnie jak Z350/1 był wyposażony w hydrostatyczny napęd układu jezdnego. W ostatnich latach produkcji Z350/3 na życzenie kupującego można było do niej zamontować detektor metali. Urządzenie miało za zadanie wykrywanie elementów metalowych, które razem z roślinami dostały się do gardzieli maszyny. W takim przypadku następowało wyłączenie napędu walców podających. W ten sposób można było uchronić przed poważnymi uszkodzeniami zespół rozdrabniający sieczkarni. Czujniki były montowane na dolnym walcu zgniatającym, który był wykonany z tworzywa sztucznego.
Przyrząd do zbioru zielonek niskich Z341 thumb|Minimalna wysokość koszenia przyrządem Z341 wynosiła 4 cm Stosuje się go najczęściej do zbioru roślin niskich i średnich. Te rośliny to lucerna, koniczyna, trawy czy zboża oraz kukurydza, słonecznik i sorgo do wysokości 2 metrów. Przyrząd zbudowany jest z nagarniacza, zespołu tnącego nożycowego i przenośnika ślimakowego. Ścinane rośliny są pochylane przez nagarniacz, który posiada listwy z osadzonymi na nim palcami sprężystymi. One z kolei gwarantują właściwy zbiór wyległych roślin, podnosząc je. Rośliny są ścinane przez palcowy mechanizm normalnego cięcia o skoku listwy nożowej 76,2 mm, której średnia prędkość cięcia wynosi 2 m/s. Następnie materiał z całej szerokości roboczej trafia na przenośnik ślimakowy, który przesuwa masę z obu stron do środka na walec podający.