Mrocza – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Mrocza z siedzibą GRN w mieście Mrocza (nie wchodzącym w jej skład) utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie wyrzyskim w woj. bydgoskim, na mocy uchwały nr 24/18 WRN w Bydgoszczy z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Krukówko, Białowieża, Drążno, Ostrowo i Wiele oraz osiedle Matyldzin z dotychczasowej gromady Wyrza ze zniesionej gminy Mrocza w tymże powiecieUchwała Nr 24/18 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu wyrzyskiego; w ramach Zarządzenia Nr 9 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z 18 listopada 1954 w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z 5 października 1954 dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 12, Poz. 63). Dla gromady ustalono 23 członków gromadzkiej rady narodowejOgłoszenie uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Wyrzysku z 30. IX. 1954, ustalającej liczbę członków gromadzkich rad narodowych powiatu wyrzyskiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 9 października 1954 r., Nr. 10, Poz. 55).
31 grudnia 1959 do gromady Mrocza włączono wieś Wyrza ze zniesionej gromady Dębowo w powiecie wyrzyskimUchwała Nr 24/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 2 września 1959 r. w sprawie utworzenia i zniesienia niektórych gromad w województwie bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 21 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 93) oraz wieś Drzewianowo ze zniesionej gromady Łukowiec w powiecie bydgoskim w tymże województwie.
31 grudnia 1961 do gromady Mrocza włączono sołectwo Kosowo z gromady Nakło n/Notecią w tymże powiecieUchwała Nr 15/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy w sprawie zmiany granic niektórych gromad i przeniesienia siedzib gromadzkich rad narodowych w województwie bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 1961 r., Nr. 13, Poz. 102).
1 stycznia 1969 do gromady Mrocza włączono grunty rolne o powierzchni ogólnej 1.463,54 ha z miasta Mrocza w tymże powiecie.
1 stycznia 1972 ze wsi Wyrza w gromadzie Mrocza wyłączono obszar o powierzchni 67,52 ha (działki ewidencyjne Nr Nr 1–8, 10, 12–17 karty mapy Nr 1 obrębu Wyrza), włączając go do gromady Witosław w tymże powiecie; do gromady Mrocza włączono natomiast ze wsi Broniewo w gromadzie Witosław obszar o powierzchni 17,07 ha (działki ewidencyjne Nr Nr 70, 78, 78a, 78b, 80–82 karty mapy Nr 2 obrębu Broniewo)Uchwała Nr XIII/62/71 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 29 września 1971 r. w sprawie zmiany granic gromad oraz ustalenia siedziby niektórych gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 11 listopada 1971 r., Nr. 19, Poz. 189).
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie wyrzyskim reaktywowano gminę MroczaUchwała Nr XVIII/88/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie bydgoskim (od 1999 gmina Mrocza znajduje się w powiecie nakielskim w woj. kujawsko-pomorskim).
Przypisy
Mrocza Kategoria:Historia Mroczy