thumb|240px|Grób Anny Górskiej, jej matki, Marii Tołwińskiej i męża, Michała Górskiego na Nowym Cmentarzu w Zakopanem 240px|thumb|Schronisko na Hali Ornak 240px|thumb|Schronisko w Dolinie Pięciu Stawów Polskich 240px|thumb|Schronisko na Polanie Chochołowskiej 240px|thumb|Schronisko na Turbaczu thumb|240px|Wnętrze Karczmy „U Wnuka” Anna Górska, zwana Hanką (ur. 8 czerwca 1914 w Krakowie, zm. 23 czerwca 2002 w Zakopanem) – polska architektka, artystka plastyczka, projektantka schronisk tatrzańskich, współtwórczyni tzw. stylu neozakopiańskiego.
Życiorys Anna Tołwińska była jedyną córką Konstantego Tołwińskiego i Marii z domu Krahelskiej. Od 1923 roku mieszkała w Zakopanem. Wyjeżdżała do Szwajcarii, gdzie uczyła się w szkole dla dziewcząt. Zdała maturę w zakopiańskiej „Szarotce” (Prywatnym Sanatoryjnym Gimnazjum im. bł. Ładysława z Gielniowa przy ul. Nowotarskiej) w 1931 roku. W 1933 roku rozpoczęła studia architektoniczne na Politechnice Lwowskiej, które po kolejnych 2 latach kontynuowała na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Studia (m.in. u Tadeusza Tołwińskiego (niespokrewnionego) i Bohdana Pniewskiego) ukończyła w 1939 roku.
Podjęła pracę w wydziale budowlanym Zarządu Miejskiego (Der Stadtkommissar in Zakopane – Bauabteilung, zwanym Bauamtem). Po wojnie przeniosła się na krótko do Warszawy, gdzie pracowała w pracowni prof. Bohdana Pniewskiego, jednak wkrótce (prawdopodobnie w 1948 roku) powróciła do Zakopanego podejmując pracę w zakopiańskiej Szkole Przemysłu Drzewnego (obecnie Zespół Szkół Plastycznych im. Antoniego Kenara w Zakopanem), a potem w zakopiańskim oddziale Biura Projektowo-Badawczego Budownictwa „Miastoprojekt” Kraków (1948–1958) i następnie w zakopiańskiej pracowni krakowskiego Biura Projektowego Budownictwa Przemysłowego (1958–1968 i 1971–1975).
Piastowała m.in. stanowiska: projektant w London County Council, Town Development Division (Wielka Brytania), kierownik Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury przy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Zakopanem (1968–1971), rzeczoznawca Ministerstwa Kultury i Sztuki (od 1973 roku).
Była współtwórczynią i członkinią Oddziału Sądecko-Podhalańskiego SARP, członkinią Związku Polskich Artystów Plastyków i Stowarzyszenia Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza.
Ważniejsze projekty Już w 1936 roku zaprojektowała przebudowę zakupionego przez jej ojca domu w Zakopanem.
Zaprojektowała schroniska: w latach 1945–1948 zaprojektowała schronisko pod Ornakiem (wspólnie z Juliuszem Żórawskim, Jerzym Mokrzyńskim, Janem Olafem Chmielewskim i Marianem Sulikowskim), które zostało wybudowane w latach 1947–1948, schronisko w Dolinie Pięciu Stawów (wspólnie z Janem Olafem Chmielewskim, Jędrzejem Czarniakiem, Gerardem Ciołkiem i Jerzym Mokrzyńskim), wybudowane w latach 1948–1953, nagroda zespołowa w 1956 roku, schronisko w Dolinie Chochołowskiej (1952–1956), schronisko na Turbaczu, wybudowane w latach 1952–1958, nagroda za realizację w 1959 roku,
i niezrealizowane projekty schronisk nad Morskim Okiem i na Hali Miętusiej.
Inne obiekty w Zakopanem: Zespół Szkół im. Heleny Modrzejewskiej (1976–1983), obecnie Zakopiańskie Centrum Edukacji Spółdzielczy Dom Handlowy „Granit”, Technikum Tkactwa Artystycznego, zakopiańska strażnica, dom wypoczynkowy „Bankowiec”, dom wczasowy „Jaskółka”, dwurodzinne domki przy ul. Jagiellońskiej, restauracja „Kuźnice” (1952–1957)
oraz wnętrza karczmy „U Wnuka”, Domu Turysty, Domu Prezydium Rady Ministrów na Kozińcu (tzw. „Cyrankiewiczówki”, obecnie Galeria Muzeum Tatrzańskiego), Domu Regionu Podhala w Ludźmierzu (1970–1976) i Domu Cechu Rzemiosł Różnych w Zakopanem (1977–1983) .
Była uznawana za współtwórczynię tzw. stylu neozakopiańskiego, nawiązującego do stylu zakopiańskiego, stworzonego przez Stanisława Witkiewicza.
Jako plastyczka działała od roku 1952, a wystawiała od roku 1968 (rysunki, formy użytkowe, meble, metaloplastyka).
W 2013 roku w Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN przy ul. Chałubińskiego 42a w Zakopanem otworzono wystawę „Anna Górska: Projekty i realizacje 1946–1975”. Również w 2013 roku otworzono wystawę „Anna Górska «Pasja życia»” w Miejskiej Galerii Sztuki im. Władysława hr. Zamoyskiego w Zakopanem.
Nagrody Srebrny Krzyż Zasługi Nagroda Państwowa w 1968 roku Brązowa Odznaka SARP w 1978 roku Złota odznaka „Zasłużony dla województwa nowosądeckiego”.
Życie rodzinne Anna Tołwińska wyszła w 1942 roku za mąż za Michała Górskiego. Mieli jedyną córkę Ewę Górską-Schumacher.
Po śmierci została 27 czerwca 2002 roku pochowana na Nowym Cmentarzu w Zakopanem, obok swojego męża (kw. K3-12-10)śp. Anna Górska.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej Kategoria:Ludzie związani z Tatrami Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Nowym Cmentarzu w Zakopanem Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Zmarli w 2002 Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków